Οι θετικές επιστήμες παράγουν συνεχώς και με μεγάλα βήματα νέα γνώση. Οι ερευνητές της βελτιώνουν ή ακυρώνουν την προ- υπάρχουσα γνώση και προχωρούν…με το βλέμμα προσανατολισμένο στο μέλλον. Σε κάποιες περιπτώσεις η γνώση του παρελθόντος είναι υποπερίπτωση της νέας. Για παράδειγμα, με τον όρο κλασική μηχανική εννοούμε τον περιορισμό στις κινήσεις που ακολουθούν τους νόμους του Newton.
Από την επέκτασή της για την περιγραφή φαινομένων στην περιοχή των μεγάλων ταχυτήτων προέκυψε η σχετικιστική μηχανική (Einstein), ενώ από την επέκτασή της για την περιγραφή φαινομένων σε πολύ μικρές αποστάσεις προέκυψε η κβαντική μηχανική.
Ο σημερινός μαθητής Λυκείου λύνει εξισώσεις τις οποίες δε θα μπορούσε να λύσει ο Νεύτωνας, ενώ ένας φοιτητής βιολογίας θα μπορούσε να διδάξει τον Δαρβίνο. Τι συμβαίνει όμως με τις ανθρωπιστικές επιστήμες; Οι θεράποντές τους προσπαθούν: ο νομισματολόγος να ταυτοποιήσει αρχαία νομίσματα, ο μουσικολόγος να αποκωδικοποιήσει παρτιτούρες, ο φιλόλογος να συμπληρώσει τους φθαρμένους κώδικες, ο ιστορικός τέχνης να καταλογραφήσει σχέδια περασμένων χρόνων. Με άλλα λόγια προσπαθούν να αντιστρέψουν τον χρόνο, ο σφυγμός της πιο ζωντανής παρουσίας χτυπά μέσα από το παρελθόν. Αυτός που σπουδάζει ανθρωπιστικές επιστήμες είναι κάποιος που θυμάται… Ο χρόνος σπάνια αφήνει τη γνώση των θετικών επιστημών ανέπαφη, πράγμα που συμβαίνει με τα μεγάλα έργα των ανθρωπιστικών σπουδών, όπου η αποδοχή τους κυριαρχεί επί αιώνες. Τα έργα του Shakespeare, του Πλάτωνα και τόσων άλλων διανοητών κυριαρχούν στον κόσμο των ανθρωπιστικών επιστημών…και λειτουργούν, παραμένοντας ανέπαφα, ως φάροι φωτίζοντας το μέλλον… Χρήστος Μασσαλάς