• Το ζήτημα της υποχρηματοδότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της συνεχούς μεταφοράς αρμοδιοτήτων χωρίς την αντίστοιχη οικονομική και στήριξη, τέθηκε στο επίκεντρο της χθεσινής συνεδρίασης του Δ.Σ. της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ). Πρόκειται για ζήτημα που αφορά το σύνολο των ΟΤΑ, από τους μικρότερους ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους, μέχρι τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι στον προχθεσινό απολογισμό της Δημοτικής Αρχής Ιωαννίνων, ο δήμαρχος Θ. Μπέγκας, επέλεξε να σταθεί ιδιαίτερα σε αυτό το ζήτημα, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τη στάση της κεντρικής διοίκησης απέναντι στην Αυτοδιοίκηση. «Το κεντρικό κράτος δεν μας δίνει αυτά που δικαιούμαστε. Το μόνο που μας δίνει είναι αρμοδιότητες, χωρίς οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια πραγματικότητα που, όπως φαίνεται, συμμερίζονται οι περισσότεροι δήμαρχοι της χώρας.

Η εικόνα αυτή αποτυπώθηκε με τον πλέον επίσημο τρόπο και στην χθεσινή συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ, όπου συζητήθηκαν τα οικονομικά των Δήμων, η θεσμική τους ενίσχυση και οι προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν.

Κενό 2,44 δισ. ευρώ!

Το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο που παρουσιάστηκε αφορά το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της μελέτης που εκπονεί η ΕΕΤΑΑ για λογαριασμό της ΚΕΔΕ, το συνολικό λειτουργικό κόστος των Δήμων ανέρχεται σε 5,34 δισεκατομμύρια ευρώ. Την ίδια στιγμή, η χρηματοδότηση που προβλέπεται να λάβουν οι Δήμοι το 2026 ανέρχεται σε 2,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Το χρηματοδοτικό κενό αγγίζει τα 2,44 δισ. ευρώ, ένα ποσό που αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος.

Από το συνολικό έλλειμμα, περίπου 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ αφορούν καθαρά λειτουργικές ανάγκες, ενώ τα υπόλοιπα 1,2 δισεκατομμύρια σχετίζονται με επενδυτικές ανάγκες και αναπτυξιακές παρεμβάσεις. Πρόκειται για στοιχεία που δείχνουν ότι οι Δήμοι καλούνται να παρέχουν ολοένα και περισσότερες υπηρεσίες στους πολίτες χωρίς τους αντίστοιχους πόρους.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, επανέλαβε την ανάγκη ενίσχυσης της οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων και της πλήρους απόδοσης των πόρων που δικαιούνται. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κατάρτιση των προϋπολογισμών των επόμενων ετών θα πρέπει να βασιστεί σε σταθερές και επαρκείς χρηματοδοτικές πηγές, ώστε οι Δήμοι να μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και να σχεδιάζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια το μέλλον τους.

Άλλα ζητήματα

Στη συνεδρίαση συζητήθηκαν επίσης ζητήματα που επιβαρύνουν σημαντικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς, όπως το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Η ΚΕΔΕ ενημερώθηκε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών προχωρά στην αποτίμηση των επιβαρύνσεων που προέκυψαν τους τελευταίους μήνες, με στόχο την παροχή έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης προς τους Δήμους.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο τέλος ταφής απορριμμάτων, για το οποίο η ΚΕΔΕ εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια λόγω της καθυστέρησης στην απόδοση των σχετικών πόρων. Η Αυτοδιοίκηση επισημαίνει ότι τα χρήματα που συγκεντρώνονται από το συγκεκριμένο τέλος προορίζονται αποκλειστικά για περιβαλλοντικές δράσεις, προγράμματα ανακύκλωσης και ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και συνεπώς θα πρέπει να επιστρέφουν έγκαιρα στους Δήμους.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της αναντιστοιχίας αρμοδιοτήτων και πόρων αφορά τον τομέα της πολιτικής προστασίας. Η ΚΕΔΕ υποστηρίζει ότι οι Δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, ωστόσο οι χρηματοδοτήσεις που λαμβάνουν καλύπτουν μόλις το 30% έως 40% του πραγματικού κόστους των απαιτούμενων παρεμβάσεων. 

Σημαντικό πρόβλημα παραμένει και η έλλειψη προσωπικού. Πολλοί Δήμοι λειτουργούν με υποστελεχωμένες υπηρεσίες, ενώ οι απαιτήσεις αυξάνονται συνεχώς. Το πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων ηλικίας άνω των 55 ετών αναμένεται να προσφέρει ορισμένες ανάσες, ωστόσο οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες, ιδιαίτερα σε τεχνικές και εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Οι «έξυπνες πόλεις»!

Στην χθεσινή συνεδρίαση της ΚΕΔΕ συμμετείχε και ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημ. Παπαστεργίου, προκειμένου να ενημερώσει το Δ.Σ. για την πορεία των έργων των «έξυπνων Δήμων» που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ. «Στόχος μας είναι να μη χάσει κανένας Δήμος ούτε ένα ευρώ», σημείωσε ο Υπουργός

Παράλληλα αναφέρθηκε επίσης στο ζήτημα της μεταφοράς των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο, με την επισήμανση ότι οι φορείς που θα έχουν την ευθύνη της αδειοδότησης θα πρέπει να έχουν και την ευθύνη για τα ετοιμόρροπα και τα αυθαίρετα.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ τόνισε ότι οι ΥΔΟΜ πρέπει να παραμείνουν στην αρμοδιότητα των Δήμων ως εξόχως τοπική υπόθεση και προανήγγειλε προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.