Είχα ζήσει από κοντά τη σύντομη, αλλά ωραία εκείνη εποχή, που διέθετε πνευματικές προσωπικότητες   του αναστήματος του Λουκή Ακρίτα, του Γ. Μυλωνά, του Ε. Παπανούτσου, του Ι. Κακριδή, του Καρανικόλα και της Γεδεών, που είχαν επιλεγεί για να υπηρετήσουν την Παιδεία του Έθνους από τον γνωστό για το πάθος του για την Παιδεία πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου, που ήταν από τους λίγους μορφωμένους πολιτικούς ηγέτες του τόπου μας.

Τον είχα ακούσει να μιλάει στη Βουλή για Παιδεία και Δημοκρατία και τα λόγια του έχουν σφηνωθεί για καλά στη μνήμη μου: «Η Δημοκρατία», είπε, «μόνον τότε θα είναι πραγματικά Δημοκρατία, όταν η Παιδεία είναι κτήμα του Λαού και όχι προνόμιον του πλούτου. Τότε υπάρχει αληθής δικαίωσις της Δημοκρατίας, όταν, δια της αναδείξεως των αρίστων εκ των κόλπων της, γίνει αληθής αριστοκρατία. Όταν οι άριστοι ηγούνται του λαού». Και ποιοι είναι αυτοί «οι άριστοι»; Όσοι τυχόν έχετε διαβάσει το ποίημα του Καβάφη, με τίτλο «Επιτύμβιον Αντιόχου…», θα το έχετε κατανοήσει, καθώς για τον Αντίοχο –πρόσωπο συμβολικό– γράφει: «Ήταν της χώρας  κυβερνήτης προνοητικός. Υπήρξε δίκαιος, σοφός,  γενναίος. Υπήρξεν έτι το άριστον  εκείνο, Ελληνικός. Ιδιότητα δεν έχει η ανθρωπότης τιμιωτέραν». Η ουσία του ποιήματος βρίσκεται ασφαλώς στη λέξη «Ελληνικός», πράγμα που υποδηλώνεται έμμεσα με τη φράση «το άριστον εκείνο» και συμπληρώνεται με τον επόμενο στίχο, στον οποίο επισημαίνεται ότι από αυτήν την «ιδιότητα» δεν υπάρχει για την «ανθρωπότητα» τιμιότερη. Και αυτό δεν γίνεται τυχαία. «Ελληνικός», για τον Καβάφη, είναι εκείνος που σκέφτεται και ενεργεί με πλήρη ελευθερία του πνεύματος και αντιμετωπίζει τη ζωή με βάση το «ομότροπον», δηλαδή την πίστη στις βασικές αξίες της, ως ελεύθερο πνευματικό και ηθικό ον. Τέτοια όντα καλλιεργούσε, με την Παιδεία και με τον Λόγο, σε περιόδους ακμής η κλασική αρχαιότητα. Και η ηγετική τάξη της εποχής μας; Θα παραθέσω τα λόγια του μεγάλου μας ποιητή Γιώργου Σεφέρη, με τα οποία «στολίζει» την ηγετική τάξη της εποχής του στο «Πολιτικό Ημερολόγιό» του. Θα αφήσω δε τον αναγνώστη αυτού του σημειώματος να κρίνει αν αυτά τα «στολίδια» ισχύουν –και σε ποιο βαθμό– και για την ηγετική τάξη της εποχής μας: «Η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα», γράφει, «σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν τη ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι πολλοί που δεν ξέρουν, αλλά που αξίζουν». Και επειδή ηγετική πολιτική τάξη και πολίτες βρίσκονται σε σχέση «εκλεκτικής συγγένειας», δεν κρίνω σκόπιμο να μην αναφέρω αυτά που ο Μίκης Θεοδωράκης τόνισε προς τους ακαδημαϊκούς κατά την επίσημη αναγόρευσή του στην Ακαδημία, επισημαίνοντας τις ευθύνες που έχουν, ως ανώτατοι πνευματικοί ηγέτες, για την κατάσταση στην οποία σήμερα βρίσκεται ο λαός, για την οποία είπε: «Πιστεύω πως το γεγονός ότι η ελευθερία που μας παρέδωσαν οι αγωνιστές του 1821 δεν κατόρθωσε, επί δύο σχεδόν αιώνες, να στεφθεί με την απόκτηση της πλήρους εθνικής ανεξαρτησίας, μας έχει καταντήσει λαό ανάπηρο και ανίκανο να εκμεταλλευτεί και να αναδείξει όχι μόνο τον φυσικό μας πλούτο αλλά κυρίως τον ανθρώπινο, στους κρίσιμους τομείς της κοινωνίας και του πνεύματος. Για τον λόγο αυτό συμφωνώ με τον ποιητή Νίκο Γκάτσο, που επισημαίνει ότι η σύγχρονη Ελλάδα έγινε από τις εξαιρέσεις της». Και ποιος είναι ο κανόνας, θα μου πείτε; Και αυτό θα σας το πω με όσα είπε ο Ελύτης στη μοναδική πολιτική του συνέντευξη. Διακηρύσσει σ' αυτήν πως «δύο είναι βασικά οι παράγοντες των παρεκκλίσεων της πολιτικής ηγεσίας από το ήθος του λαού μας. Ο πρώτος έχει σχέση με την εκ του αφανούς και εκ των έξω προστατευτική κατεύθυνση, που συχνά ξεπερνά την προσαρμοστική προσαρμογή με την οποία σχετίζεται η αλληλεξάρτηση των εθνοτήτων και καταλήγει στη δουλοπρέπεια». Μας λέει δηλαδή, εμμέσως πλην σαφώς, πως οι πολιτικοί μας ηγέτες είναι εξαρτήματα των απ' έξω και γίνονται δουλοπρεπείς. Ο δεύτερος παράγοντας, κατά τον Ελύτη, είναι το γεγονός ότι: «Η ελληνική πολιτική ηγεσία, με ελάχιστες εξαιρέσεις, από άποψη ουσιαστικής πνευματικής καλλιέργειας και ελληνικής παιδείας, βρίσκεται σε μαύρα μεσάνυχτα». Πρόσθεσε δε ότι «έτσι εξηγείται το γεγονός ότι ο Ελληνισμός πέτυχε ως γένος, αλλά απέτυχεν ως κράτος». Και ξεκαθάρισε: «Η μοίρα μας βρίσκεται στα χέρια μας. Από μας θα εξαρτηθεί ο παράδεισος ή η κόλαση που θα χτίσουμε». Και την «κόλαση» αυτή τη ζούμε ως γένος, με κορύφωση τα τελευταία είκοσι χρόνια: με τη βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση, με το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, με την υποθήκευση αυτών που έχουν απομείνει για εκατό χρόνια, με την τεράστια χρεοκοπία και με τη σχιζοφρένεια της εξωτερικής μας πολιτικής, που μας εξωθεί, στο όνομα της εθνικής ανεξαρτησίας, σε ξέφρενους εξοπλισμούς, επειδή κινδυνεύουμε από μέλος του ΝΑΤΟ, το οποίο παράλληλα χρηματοδοτείται πλουσιοπάροχα από την άφρονα ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία ανήκουμε και η οποία έχει καταστατικό καθήκον να προστατεύει τα σύνορα των μελών της, και ως σύνορα δικά της. Η σχιζοφρένεια σε όλο της το μεγαλείο. Δυστυχώς, η πολιτική, όπως ασκείται σήμερα, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στα περισσότερα μέρη του κόσμου, έχει ελάχιστη σχέση με την ηθική και περισσότερη με τη διαφθορά. Οι πολιτικοί ηγέτες, αντί να είναι πρότυπα προς έμπνευση για τους πολίτες, έχουν καταντήσει να είναι παραδείγματα προς αποφυγή. Αντί να αγωνίζονται για την ειρήνη και τον πολιτισμό, υποδαυλίζουν τους πολέμους και ακολουθούν τον δρόμο της βαρβαρότητας. Εδώ ακριβώς βρίσκεται το δράμα της εποχής μας.