ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΜΑΤΙ

Οι ψηφοφόροι παίρνουν «διαζύγιο» απ’ το ΠΑΣΟΚ!..

Γράφει ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ  ΚΑΡΑΤΖΙΟΣ

Κάθε δράση που αποβλέπει στην άνοδο στην εξουσία, ο τρόπος άσκησης της εξουσίας και η προσπάθεια για επηρεασμό του τρόπου αυτού από την αντιπολίτευση καλείται πολιτική. Φορείς της πολιτικής δράσης είναι τα πολιτικά κόμματα, τα οποία εκφράζουν τάσεις που υπάρχουν στην κοινωνία.

Η πολιτική θεωρήθηκε από πολλούς τέχνη και εξορθολογισμένη δράση, από άλλους σκόπιμη και ιδιοτελής δράση και από άλλους έκφραση δύναμης. Τον αμοραλιστικό χαρακτήρα της πολιτικής διέκρινε ο Ιταλός Μακιαβέλι, ενώ ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης νόμισαν ότι μπορεί να τεθεί στην υπηρεσία της αρετής καιτης ευδαιμονίας των πολιτών. Η πολιτική είναι συνυφασμένη με την κοινωνία, κάτω από οποιαδήποτε πολίτευμα, πόσω μάλλον στις δημοκρατίες. Με αυτήν την έννοια, όσα γίνονται στο εσωτερικό των κομμάτων έχουν την σημασία τους, ακόμη και αν δεν φαίνεται να αποτελούν προτεραιότητα μπροστά στα προβλήματα της χώρας. Οι ανακατανομές πάντως στο σύστημα, όπως και η ανάδειξη νέας πολιτικής τάξης περνά διαδικασίες, εκτός και βρεθεί στο προσκήνιο μέσα από επανάσταση. Γι’ αυτό τα κόμματα και οι πολίτες φέρουν τις ανάλογες ευθύνες.
Στο ΠΑΣΟΚ, λοιπόν, το τοπίο παραμένει ομιχλώδες. Μπορεί το ζήτημα της εκλογής νέας ηγεσίας σε γενικές γραμμές να έχει δρομολογηθεί, αλλά το μέλλον του ΠΑΣΟΚ μόνο ευοίωνο δεν είναι, μη αποκλειομένης και της διασπάσεώς του. Το πρόβλημά του, άλλωστε, δεν είναι μόνο εσωκομματικό αλλά είναι και η διάρρηξη των πάλαι ποτέ προνομιακών σχέσεων με την κοινωνία. Διέρρηξε τις σχέσεις του και με το πράσινο κομματικό κράτος που συστηματικά δημιούργησε από της ανόδου του στην εξουσία, το 1981, με τα μιλιούνια των διορισμένων στο Δημόσιο και τις ΔΕΚΟ αφισοκολλητών του ΠΑΣΟΚ Με τα αλήστου μνήμης Πράσινα Συνδικάτα (ΓΕΝΟΠ/ ΔΕΗ, ΟΤΟΕ, Αστικές Συγκοινωνίες, Ολυμπιακή, Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους, Φορτοεκφορτωτές των λιμανιών κλπ.) που αμείβονταν παχυλώς και εξεβίαζαν κάθε αντιθέτως σκεπτόμενο.
Η μεταλλαγή του άλλοτε υπερασπιστή των μη προνομιούχων σε εφαρμοστή της νεοφιλελεύθερης θεραπείας – σοκ του Μνημονίου είναι αυτή που έφερε το ΠΑΣΟΚ σε μετωπική σύγκρουση με την κοινωνική βάση του. Η κεντροαριστερής απόκλισης μικρομεσαία θάλασσα, η οποία ανέδειξε το ΠΑΣΟΚ σε πρωταγωνιστή της πολιτικής σκηνής και το κράτησε σ’ αυτόν τον ρόλο επί δεκαετίες, θεωρεί το σημερινό ΠΑΣΟΚ αντίπαλό της. Όταν τον Μάιο του 2010 ψηφιζόταν το Μνημόνιο, ο κορμός των παραδοσιακών «πρασίνων» ψηφοφόρων βρισκόταν υπό την επήρεια του σοκ της επαπειλουμένης χρεωκοπίας. Φοβόταν για τους μισθούς, τις συντάξεις και τις αποταμιεύσεις του. Ταυτόχρονα ήλπιζε ότι με ορισμένες περικοπές και με τη βοήθεια της Τρόικας θα μπορούσε να υπερβεί την κρίση. Η ελπίδα όμως, αποδείχθηκε φρούδα. Όσο πολλαπλασιάζονταν τα οικονομικά και κοινωνικά ερείπια, τόσο συσσωρευόταν η κοινωνική απόγνωση και οργή, με αποτέλεσμα να κλιμακωθεί η πολιτικοεκλογική αποδόμηση του ΠΑΣΟΚ. Από την Άνοιξη του 2011 η πολιτική απονομιμοποίηση της κυβερνήσεως Παπανδρέου προσέλαβε καταλυτικές διαστάσεις ώστε λίγους μήνες μετά να επέλθει η πλήρης κατάρρευσή της.
Οι δημοσκοπήσεις δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης. Η εκλογική επιρροή του άλλοτε κραταιού Κινήματος σ’ όλες τις κοινωνικές τάξεις έχει κατακρημνισθεί και οδεύει προς μονοψήφιο αριθμό. Όλοι δείχνουν ότι δεν πρόκειται για συγκυριακή δημοσκοπική πτώση. Οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι εγκαταλείπουν μαζικά το ΠΑΣΟΚ. Πολλοί εξ αυτών έχουν μετατραπεί σε ιδιότυπους εκλογικούς πρόσφυγες, φουσκώνοντας τα δημοσκοπικά ποσοστά κυρίως της Δημοκρατικής Αριστεράς του κ. Κουβέλη, αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ. Το γεγονός ότι συνεχίζουν να θεωρούν τον εαυτό τους κεντροαριστερό δεν σημαίνει ότι η απομάκρυνσή τους από το ΠΑΣΟΚ είναι συγκυριακή. Πιθανότατα πρόκειται για διαζύγιο, καθ’ όσον ως κόμμα αξιωματούχων το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να υπερβεί τον εαυτό του και να διασωθεί. Παρά ταύτα ελπίζουν ότι η επικείμενη αλλαγή ηγεσίας θα λειτουργήσει αν όχι σαν Κολυμβήθρα του Σιλωάμ, τουλάχιστον σαν μια νέα αρχή. Τίποτε, ωστόσο, δεν δικαιολογεί την αισιοδοξία τους. Θα υπήρχε ένα τέτοιο ενδεχόμενο εάν η αλλαγή ηγεσίας προσλάμβανε τις διαστάσεις μιας ρήξης με το παρελθόν και ειδικότερα με τις πολιτικές της τελευταίας διετίας του Γεωργίου Ανδρέα Παπανδρέου (ΓΑΠ), επειδή εκεί βρίσκονται οι αιτίες της διαφαινομένης εκλογικής συντριβής.
Η περίπτωση του ΓΑΠ, Πρωθυπουργού της Ελλάδας από 6/10/2009 έως 11/11/2011, προσφέρεται οπωσδήποτε για ανθρωπολογική μελέτη, κυρίως για τα εντυπωσιακά συμπτώματα υπεραναπλήρωσης μειονεξίας και απώλειας με την πραγματικότητα. Προσφέρεται για μελέτη των δυσμενών επιπτώσεων που προκαλεί στη χώρα του ένας πολιτικός όταν είναι πλήρως εξαρτημένος από ντόπια και ξένα κέντρα λήψεως αποφάσεων, πολύ δε περισσότερο όταν στις διαπραγματεύσεις με ηγέτες άλλων χωρών επιχειρηματολογεί λέγοντας: «Τι να κάνω, ηγούμαι ενός λαού διεφθαρμένου και τεμπέλη». Προσφέρεται τέλος για μελέτη όταν ένας πολιτικός πάσχει από αμφιθυμία (ο διακατεχόμενος στον ίδιο χρόνο και το ίδιο θέμα από αντίθετα συναισθήματα) και στους ελιγμούς του τηρεί αμφίσημη στάση.
Όμως το θέμα που ευρύτερα και κατ’ εξοχήν ενδιαφέρει είναι η στάση της ελλαδικής κοινωνίας απέναντι στο φαινόμενο της ξενόφερτης οικογενείας Ανδρέα Γ. Παπανδρέου και του υιού του, που η παρούσα στήλη πρώτη και σε ανύποπτο χρόνο επεσήμανε σε τρία άρθρα δημοσιευθέντα στην εφημερίδα «Πρωινός Λόγος» με ημερομηνία 26/5/1994 και τίτλο το «Οδοιπορικό ενός μοιραίου ανδρός», τις 3/7/197 με τίτλο «Ανοικτή Επιστολή στον Υπουργό Γ. Παπανδρέου και στις 23/9/2009 «Ανοικτή Επιστολή προς τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου» με τίτλο «Κύριε Παπανδρέου ενημερώστε τον λαόν» ...για τα «Έργα και Ημέραι». Αποτελεί αυτή η στάση της κοινωνίας δείγμα συλλογικής συμπεριφοράς, τόσο ιδιαίτερο και σπάνιο, που πιθανόν να διεκδικεί και μοναδικότητα στα ιστορικά χρονικά.
Δεν είναι λίγοι μέσα στην Ιστορία οι γόνοι ταλαντούχων στον εντυπωσιασμό του πλήθους ηγητόρων, που με ελάχιστα ή ανύπαρκτα προσόντα διαδέχονται στην εξουσία τον πατέρα τους. Αλλά αυτό συμβαίνει όταν είναι θεσπισμένη στο πολίτευμα της χώρας η κληρονομική μεταβίβαση της εξουσίας ή όταν η επιβουλή του μειονεκτικού διαδόχου γίνεται πραξικοπηματικά, οργανωμένη συνήθως από παράγοντες που αποβλέπουν να ασκούν οι ίδιοι την εξουσία χρησιμοποιώντας τον μειονεκτικό ως μαριονέτα. Όμως ο ΓΑΠ έγινε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ με το δαχτυλίδι των «Νιμπελούγκεν» που του προσέφερε ο Κώστας Σημίτης και τον εξέλεξε στη συνέχεια αρχηγό του κόμματός του η «λαϊκή βάση» με την έστω διάτρητη και με πολλά ερωτηματικά ψηφοφορία των μελών και φίλων του κόμματος. Αναδείχθηκε στη συνέχεια πρωθυπουργός, στις εκλογές του 2009, με σαφή πλειοψηφία του εκλογικού σώματος, με τη σκανδαλώδη υποστήριξη και προβολή των ΜΜΕ και των γνωστών αργυρώνητων τηλεπαρουσιαστών και δημοσιογράφων οπότε το εκλογικό σώμα και ιδιαίτερα οι λεγόμενοι ψηφοφόροι του «καναπέ» μαζί με εκείνους που αφελώς σκεπτόμενοι απείχαν της ψηφοφορίας φέρουν ιστορικές ευθύνες.
Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η περίπτωση του ΓΑΠ έκρινε το επίπεδο του ελλαδικού πολιτικού συστήματος. Και της κατά κεφαλήν καλλιέργειας στην Ελλάδα σήμερα. Και η κρίση υπήρξε αποκαλυπτική. Προδιαγράφει με βεβαιότητα το μέλλον κράτους και κοινωνίας, τόσο, ώστε να μοιάζει παράλογο να δυσφορούμε απελπιστικά και να διαμαρτυρόμαστε για τα όσα απελπιστικά μας συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό. Ας σταθούμε μόνο παραδειγματικά, στο κορυφαίο (με κριτήρια αρνητικής καταστροφικών συνεπειών αξιολόγησης) γεγονός της «ηγετικής» σταδιοδρομίας του ΓΑΠ. Στην εν ψυχρώ επίσημη παραδοχή και ομολογία του ότι, με την υπογραφή των διαβοήτων «Μνημονίων» η χώρα έχει απολέσει την «εθνική κυριαρχία» της. Υπάρχουν δύο τουλάχιστον μαρτυρίες που βεβαιώνουν την κατάφορη υπαιτιότητα του ΓΑΠ.
Είναι η μαρτυρία του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη ότι δεν διαπραγματευτήκαμε το Μνημόνιο, το υπέγραψαν ωσάν να εκτελούσαν εντολή ή συμπεφωνημένη παραχώρηση. Και η δεύτερη μαρτυρία είναι του Ντομινίκ Στρος Καν (ΝΣΚ) ότι ο ΓΑΠ του είχε ζητήσει την υπαγωγή της Ελλάδας σε καθεστώς ελέγχου από το ΔΝΤ, ήδη από τον Δεκ. του 2009, τότε που ο ΓΑΠ όντας πρωθυπουργός διαβεβαίωνε τους Έλληνες ότι αποκλείεται ο εφιάλτης υπαγωγής της χώρας στο ΔΝΤ. Μετά τη δήλωση του κ. Καν ο υφυπουργός κ. Σαχινίδης ομολόγησε ότι πίστευαν στη «σωτήρια» λύση του ΔΝΤ. Οποία, σοσιαλιστική κατάντια...