Στις 14 Νοεμβρίου θα διεξαχθούν στα Γιάννενα οι εξετάσεις για την πρόσβαση στα εκπαιδευτικά προγράμματα του CTY Greece, του Κέντρου για Χαρισματικά και Ταλαντούχα Παιδιά του Κολλεγίου «Ανατόλια». Οι εξετάσεις απευθύνονται σε μαθητές από τη Β’ Δημοτικού έως τη Γ’ Γυμνασίου, διεξάγονται στα ελληνικά και δεν απαιτούν ειδική προετοιμασία.

Με αφορμή τις εξετάσεις, η Διευθύντρια του Κέντρου Δρ Γεωργία Τσουλφά εξηγεί στον «Πρωινό Λόγο» τι αξιολογούν τα τεστ, γιατί οι υψηλές μαθησιακές δυνατότητες δεν αποτυπώνονται πάντα στους σχολικούς βαθμούς και τι μπορούν να περιμένουν οι οικογένειες από τη συμμετοχή στα προγράμματα του Κέντρου.

Η συνέντευξη

Τι είναι το CTY Greece και ποια ανάγκη έρχεται να καλύψει;

Το CTY Greece (Center for Talented Youth) είναι το Κέντρο για Χαρισματικά και Ταλαντούχα Παιδιά του Κολλεγίου Ανατόλια. Δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το CTY του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, με ιδρυτικό δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Σκοπός του είναι να εντοπίζει μαθητές με υψηλές ακαδημαϊκές δυνατότητες και να τους προσφέρει εξωσχολικές εκπαιδευτικές εμπειρίες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες και στα ενδιαφέροντά τους.

Σε κάθε σχολική τάξη υπάρχουν παιδιά που μαθαίνουν με διαφορετικό ρυθμό. Κάποια κατανοούν πολύ γρήγορα νέες έννοιες, αναζητούν πιο σύνθετα ερωτήματα ή χρειάζονται λιγότερη επανάληψη. Αν δεν βρίσκουν επαρκείς προκλήσεις, ενδέχεται να χάσουν το ενδιαφέρον τους. Αυτή την ανάγκη επιχειρεί να καλύψει το CTY Greece, προσφέροντας ευκαιρίες για εμβάθυνση, διερεύνηση, πειραματισμό και συνεργασία. Δεν αντικαθιστά το σχολείο· λειτουργεί συμπληρωματικά, δίνοντας στα παιδιά περισσότερο χώρο να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους και να χαρούν τη μάθηση.

Πώς μπορεί ένας γονιός να αναγνωρίσει ότι το παιδί του χρειάζεται τέτοιες ευκαιρίες; Απευθύνεστε μόνο σε αριστούχους;

Όχι απαραίτητα. Οι υψηλές δυνατότητες δεν αποτυπώνονται πάντοτε στους βαθμούς. Ένα παιδί μπορεί να θέτει ασυνήθιστες ερωτήσεις, να συνδέει ιδέες που δεν φαίνονται σχετικές μεταξύ τους, να βρίσκει πρωτότυπες λύσεις ή να αφοσιώνεται σε ένα θέμα που το συναρπάζει. Μπορεί να έχει ιδιαίτερη ευκολία στα μαθηματικά, χωρίς αντίστοιχη επίδοση σε όλα τα μαθήματα.

Καμία μεμονωμένη συμπεριφορά δεν αποδεικνύει ότι ένα παιδί είναι χαρισματικό. Γι’ αυτό ενθαρρύνουμε τους γονείς να παρατηρούν πότε το παιδί ενθουσιάζεται, τι είδους ερωτήσεις κάνει και πότε νιώθει ότι χρειάζεται κάτι περισσότερο. Το ζητούμενο δεν είναι να του αποδώσουμε μια ετικέτα, αλλά να κατανοήσουμε καλύτερα τις μαθησιακές ανάγκες του. Και βέβαια, ακόμη κι ένα παιδί με πολύ προχωρημένο τρόπο σκέψης παραμένει παιδί: χρειάζεται φίλους, παιχνίδι και δικαίωμα στο λάθος.

Τι αξιολογούν οι εξετάσεις του CTY Greece; Χρειάζεται να προετοιμαστούν οι μαθητές;

Οι εξετάσεις αποτελούν τη διαδικασία πρόσβασης στα προγράμματά μας. Δεν είναι ένα συνηθισμένο διαγώνισμα σχολικής ύλης και δεν μετρούν συνολικά τη νοημοσύνη ή την αξία ενός παιδιού. Εξετάζουν συγκεκριμένες δεξιότητες συλλογισμού, μέσα από απαιτητικές ερωτήσεις.

Υπάρχουν δύο τεστ, σχεδιασμένα από το Center for Talented Youth του Πανεπιστημίου Johns Hopkins. Το SCAT απευθύνεται σε μαθητές από τη Β΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Γυμνασίου και εξετάζει τη γλωσσική και τη μαθηματική λογική. Το STB απευθύνεται σε μαθητές από τη ΣΤ΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Γυμνασίου και εξετάζει τη χωρική αντίληψη και την οπτική μνήμη.

Οι εξετάσεις διεξάγονται στα ελληνικά και δεν απαιτούν ειδική προετοιμασία, καθώς αξιολογούν κυρίως τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται και συλλογίζεται ένα παιδί και όχι την αποστήθιση της σχολικής ύλης.

Στην ιστοσελίδα του Κέντρου https://cty-greece.gr/el/ta-test/ υπάρχουν ενδεικτικά θέματα, ώστε οι μαθητές να  γνωρίσουν τη μορφή των ερωτήσεων. Θέλουμε να προσέλθουν χωρίς άγχος, με περιέργεια και διάθεση να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους.

Γιατί να συμμετάσχει ένα παιδί σε ακόμη μία εξέταση; Και τι γίνεται αν δεν πετύχει την απαιτούμενη βαθμολογία;

Είναι εύλογη η ανησυχία των γονιών. Όμως εδώ η εξέταση δεν είναι αυτοσκοπός ούτε ένας ακόμη βαθμός που θα προστεθεί στη σχολική πορεία του παιδιού. Είναι ένας τρόπος να ανοίξουν συγκεκριμένες εκπαιδευτικές επιλογές, τις οποίες διαφορετικά ίσως να μην είχε τη δυνατότητα να γνωρίσει.

Γι’ αυτό έχει μεγάλη σημασία πώς παρουσιάζουμε τη συμμετοχή: ως μια ενδιαφέρουσα δοκιμή, χωρίς πίεση και χωρίς προσδοκία ότι η επιτυχία είναι υποχρεωτική. Αν το παιδί πετύχει τη βαθμολογία που απαιτείται, αποκτά τη δυνατότητα επιλογής κατάλληλων προγραμμάτων, με βάση τα κριτήρια κάθε μαθήματος. Αν δεν την πετύχει, δεν σημαίνει ότι στερείται δυνατοτήτων. Μία εξέταση αποτυπώνει ορισμένες δεξιότητες σε μια συγκεκριμένη στιγμή· δεν καθορίζει το μέλλον του. Το σημαντικότερο είναι να συνεχίσουμε να καλλιεργούμε την περιέργεια και τα ενδιαφέροντά του.

Τι κερδίζει στην πράξη ένα παιδί που συμμετέχει στα προγράμματα του CTY Greece;

Πρωτίστως, μια διαφορετική μαθησιακή εμπειρία. Στα θερινά και διαδικτυακά προγράμματά μας, καθώς και στα προγράμματα Σαββατοκύριακου, οι μαθητές μπορούν, ανάλογα με την ηλικία και τα ενδιαφέροντά τους, να εξερευνήσουν αντικείμενα όπως η κρυπτογραφία, η μηχανική, η ψυχολογία ή οι βιοϊατρικές επιστήμες. Τα παιδιά ερευνούν, πειραματίζονται, επιχειρηματολογούν, συνεργάζονται και μαθαίνουν να επιμένουν όταν μια απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Συχνά η μεγαλύτερη έκπληξη για έναν μαθητή είναι ότι, ενώ έχει συνηθίσει να βρίσκει γρήγορα τις απαντήσεις, εδώ συναντά ερωτήματα που απαιτούν χρόνο, προσπάθεια και συνεργασία. Μαθαίνει έτσι ότι η δυσκολία δεν είναι αποτυχία, αλλά μέρος της ανακάλυψης.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι συναντούν συνομηλίκους με παρόμοια ενδιαφέροντα. Πολύ συχνά βλέπουμε παιδιά που, ενώ στην αρχή διστάζουν να μοιραστούν τις σκέψεις τους, σταδιακά συμμετέχουν πιο ενεργά στις συζητήσεις και εκφράζουν τις ιδέες τους με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

Θυμάμαι ιδιαίτερα την περίπτωση ενός μαθητή. Μετά το θερινό πρόγραμμα, οι γονείς του μάς είπαν πως η αυτοπεποίθησή του είχε ενισχυθεί. Επέστρεψε στο σχολείο γεμάτος ιδέες και χαρά και περίμενε ήδη με προσμονή το επόμενο καλοκαίρι. Εκείνο που μας συγκίνησε περισσότερο ήταν η φράση τους: «Επιτέλους βρήκαμε έναν κόσμο που να χωράει το παιδί μας».

Αυτό συνοψίζει μια βαθύτερη πλευρά του CTY Greece. Θέλουμε τα παιδιά όχι μόνο να καλλιεργούν τις ικανότητές τους, αλλά και να νιώθουν ότι ανήκουν σε μια κοινότητα όπου μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα και να είναι ο εαυτός τους.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οικογένειες για τις υποτροφίες του προγράμματος;

Θέλω να τονίσω ότι το CTY Greece διαθέτει ένα εκτενές πρόγραμμα υποτροφιών για τα θερινά του προγράμματα. Η χορήγησή τους εξαρτάται από την επίδοση στις εξετάσεις, οικονομικά κριτήρια και τους διαθέσιμους πόρους. Κάθε χρόνο χορηγούνται περισσότερες από 200 υποτροφίες, ενώ πάνω από το 50% των μαθητών που συμμετέχουν στα θερινά προγράμματά μας λαμβάνει κάποια μορφή υποτροφίας.

Θα ενθάρρυνα τους γονείς να δουν τις εξετάσεις ως μια ευκαιρία διερεύνησης, όχι ως διαγωνισμό που θα χαρακτηρίσει το παιδί τους. Να παρατηρούν τι συναρπάζει το παιδί τους και να του προσφέρουν ευκαιρίες να καλλιεργήσει τα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητές του. Αυτό είναι, τελικά, και το νόημα της προσπάθειάς μας.

Πληροφορίες και εγγραφές: www.cty-greece.gr