Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός τιμήθηκε και στην ακριτική Κόνιτσα, στον περικαλλή ομώνυμο προσκυνηματικό ναό, που είχε χτίσει ο αλησμόνητος Σεβαστιανός με πολύ κόπο, προς συμπαράσταση των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου.

Στον Εσπερινό χοροστάτησε ο Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Αθανάσιος, ο οποίος αναφέρθηκε στο ιεραποστολικό έργο του αγίου Κοσμά, που είχε ως αφετηρία την αφύπνιση συνειδήσεων και την ελευθερία της ψυχής, και συγχοροστάτησαν οι Μητροπολίτες Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος Κύριλλος και Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Αλέξιος.  

Κατά το τέλος του Εσπερινού έγινε, με συμμετοχή πλήθους πιστών, η καθιερωμένη λιτανεία της εικόνας και τεμαχίου του λειψάνου του αγίου Κοσμά στους δρόμους της κωμόπολης, έως και την κεντρική πλατεία. 

Ανήμερα της εορτής προεξήρχε στη θεία λειτουργία ο Κηφησίας  Κύριλλος και συνιερούργησαν  ο Σισανίου Αθανάσιος  και Δρυϊνουπόλεως Αλέξιος.

Μιλώντας ο κ. Κύριλλος αφού αναφέρθηκε στους αγώνες του αλησμόνητου Σεβαστιανού για τη δημιουργία του ναού, τόνισε ότι βοήθησε ο πατρο Κοσμάς να βρούμε μόνοι μας τον δρόμο της αυτοσυνειδησίας μας. Και πρόσθεσε: «Ονομάστηκε ο μεγαλύτερος μετά την Άλωση Έλληνας και πατέρας του νεοελληνικού Έθνους. Είτε το θέλουν είτε δεν το θέλουν. Στη συνείδηση του λαού αυτός ήταν ο άγιος Κοσμάς. Υπήρξε και το πρότυπο νεοελληνικού ήθους και αναστηλωτής Ελληνορθόδοξου ιδεώδους. Ήθελε ένα κράτος με ανθρωπιστική και χριστιανική συνείδηση και παιδεία». 

Ο Δρυϊνουπόλεως Αλέξιος στη σύντομη προσλαλιά του προέτρεψε: «Προσευχηθείτε η φωνή του αγίου Κοσμά που αντήχησε στα βουνά, στα χωριά και στις πολιτείες αυτής της περιοχής, να είναι δυνατόν να ξαναμιλήσει στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, μια κοινωνία εντελώς ανερμάτιστη».  

Το μήνυμα του εορτασμού ήταν ότι τα λόγια του αγίου Κοσμά του Αιτωλού «ψυχή και Χριστός σας χρειάζονται», είναι, σήμερα, επίκαιρα, παρά ποτέ…

Στο Κολικόντασι

Με εσπερινό, όρθρο, θεία λειτουργία και λιτανεία τιμήθηκε χθες και προχθές η μνήμη του πατρο Κοσμά στο ομώνυμο Μοναστήρι του Κολικόντασι του Φίερι Αλβανίας, όπου βρίσκεται ο τάφος του και το οποίο έχει ανακαινιστεί εξ' ολοκλήρου από τον αείμνηστο Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο.

Στη Θεία Λειτουργία προεξήρχε ο Μητροπολίτης Απολλωνίας και Φίερι Νικόλαος και συνιερούργησαν ο Μητροπολίτης Βερατίου Άστιος και ο Επίσκοπος Αμαντίας Ιγνάτιος. 

Τον θείο λόγο κήρυξε ο Επίσκοπος Αμαντίας Ιγνάτιος, ο οποίος αναφέρθηκε στο βίο και στο μαρτύριο του Αγίου Κοσμά, τονίζοντας τον ενθουσιώδη πνευματικό αγώνα του για να ζει ο άνθρωπος ελεύθερος... Προς το τέλος της Θείας λειτουργίας έγινε περιμετρικά του καθολικού της Μονής λιτανεία της εικόνας, και λειψάνων του Αγίου Κοσμά. Όσοι συμμετείχαν στη λιτανεία δεν την ένιωσαν σαν μια αναπαράσταση με την έννοια της απλής ανάμνησης, που δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια λειτουργία της μνήμης, αλλά ως κάλεσμα να βιώσουν ψυχικά το γεγονός της θυσίας του πατρο Κοσμά και να αισθανθούν την παρουσία του.

Ρίγη θερμής πίστης διαπέρασαν όσους πιστούς βρέθηκαν, την παραμονή της εορτής του Αγίου Κοσμά, στις όχθες του ποταμού Σέμαν, κοντά στο χωριό Μουγιάλι, όπου στις 24 Αυγούστου 1779 μαρτύρησε με απαγχονισμό ο άγιος Κοσμάς.

Εκεί μέσα στη φύση, μπροστά στον ξύλινο μεγαλόσταυρο, που ανύψωσε ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος τελέστηκε εσπερινός. Τι ξεχωριστές, στ’ αλήθεια, στιγμές. Και τι διεργασίες έγιναν κατά τη διάρκεια του εσπερινού στις ψυχές των προσκυνητών, που κατέληξαν σε φωτεινές σκέψεις.

Το μαρτύριο του πατρο-Κοσμά επισφράγισε τον αγώνα του να διατηρήσει αλώβητο τον ατίμητο θησαυρό της Ορθοδοξίας.

Να σημειωθεί ότι το μοναστήρι του Αγίου Κοσμά στο Κολικόντασι το έχτισε ο Αλή πασάς και είναι ο πρώτος ναός, που χτίστηκε προς τιμή του.