Ο Δήμος θα τον αξιοποιήσει ως εργαλείο στην προσπάθεια για την κλιματική μετάβαση της πόλης • Μπορεί να αναλύει και σενάρια για το μέλλον  l Μπορεί άραγε να προβλεφθεί με όσο μεγαλύτερη αξιοπιστία γίνεται ο αντίκτυπος που θα έχουν σε μία πόλη όπως τα Γιάννενα παρεμβάσεις, οι οποίες θα σχεδιαστούν και θα υλοποιηθούν σήμερα;

Δεν μοιάζει εύκολο κάτι τέτοιο, ωστόσο ο Δήμος Ιωαννιτών θεωρεί ότι έχει πλέον στη διάθεσή του ένα νέο εργαλείο που θα τον βοηθήσει στον σχεδιασμό, την αξιολόγηση παρεμβάσεων και τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας της πόλης προς την κλιματική ουδετερότητα. Πρόκειται για τον «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟ», μία νέα γεωχωρική πλατφόρμα, η οποία παρουσιάστηκε χθες στα Γιάννενα. Στόχος της συγκεκριμένης δράσης, η συλλογή δεδομένων με βάση τα οποία θα σχεδιάζονται έργα κατάλληλα για τις ανάγκες κάθε γειτονιάς της πόλης.

Επικεφαλής εταίρος

Με συνολικό προϋπολογισμό ένα εκατ. ευρώ, ο «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ» υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «NetZeroCities» και της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις. Επικεφαλής εταίρος είναι ο Δήμος Ιωαννιτών, ενώ στο εταιρικό σχήμα συμμετέχουν ο Δήμος Κοζάνης, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών – Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης, η Break Even Consulting και η Ελληνική Στατιστική Αρχή.

Κρίσιμοι τομείς

Πέρα από τη συγκέντρωση και απεικόνιση πληροφοριών σε έναν ψηφιακό χάρτη, η πλατφόρμα του «Μετρονόμου» λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, δίνοντας στον Δήμο τη δυνατότητα να γνωρίζει με μετρήσιμα στοιχεία από ποιο σημείο ξεκινά η πόλη, να εξετάζει εναλλακτικά σενάρια παρεμβάσεων και να υπολογίζει τι αποτέλεσμα μπορεί να επιφέρει κάθε επιλογή, όπως τονίστηκε κατά τη χθεσινή παρουσίασή της. 

Ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης και Αντιπρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Ευάγγελος Γερασόπουλος εξήγησε πως ο «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ» επικεντρώνεται σε κρίσιμους τομείς για την κλιματική μετάβαση της πόλης, όπως η ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων, η δυνατότητα ανάπτυξης φωτοβολταϊκών στις στέγες, η ηλεκτροκίνηση και οι οδικές μεταφορές, η παρουσία και η συνδεσιμότητα του αστικού πρασίνου, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και η ποιότητα της ατμόσφαιρας.

Πού χρειάζεται παρέμβαση

Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της πλατφόρμας είναι, σύμφωνα πάντα με όα τονίστηκαν κατά την παρουσίασή της, ότι μπορεί να υποδείξει σε ποιες περιοχές της πόλης μια συγκεκριμένη παρέμβαση μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερο αποτέλεσμα.

Έτσι, ο Δήμος μπορεί να εξετάζει, για παράδειγμα, πού υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη ή μεγαλύτερη δυνατότητα για ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, νέους ή καλύτερα συνδεδεμένους πράσινους χώρους, ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης, περιορισμό των εκπομπών από τις μεταφορές και παρεμβάσεις για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα.

Όπως ανέφερε ο κ. Γερασόπουλος, η ανάλυση που έχει ήδη πραγματοποιηθεί έχει αποτυπώσει την παρουσία του πρασίνου στα Γιάννενα και έχει αναδείξει προτάσεις για το πώς θα μπορούσε να βελτιωθεί η συνδεσιμότητα μεταξύ των πράσινων χώρων, ώστε να μεγιστοποιείται το όφελος για τους κατοίκους. Παράλληλα, έχουν αποτυπωθεί ζητήματα που αφορούν την ατμοσφαιρική ρύπανση και μπορεί να εξεταστεί πώς οι παρεμβάσεις για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας δημιουργούν ταυτόχρονα οφέλη και για την ποιότητα του αέρα.

Σενάρια για το μέλλον

Εξάλλου, ο «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ» έχει τη δυνατότητα, όπως τονίστηκε χθες, να αναλύει διαφορετικά σενάρια. Ήδη με βάση τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ανέπτυξε διαφορετικές «διαδρομές» προς το μέλλον και ο Δήμος Ιωαννιτών θα μπορεί να εξετάζει μία ή περισσότερες παρεμβάσεις και να υπολογίζει ποιο αποτέλεσμα αναμένεται να έχουν, τόσο στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου όσο και σε άλλους δείκτες, όπως η ποιότητα της ατμόσφαιρας.

Με άλλα λόγια, ο Δήμος αποκτά ένα επιστημονικό υπόβαθρο που μπορεί να βοηθήσει όχι μόνο στον σχεδιασμό, αλλά και στην ιεράρχηση των παρεμβάσεων και στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων. 

Γνώση και αποφάσεις

Στη σημασία της συνεργασίας που αναπτύχθηκε για την υλοποίηση του έργου στάθηκε κατά τον χαιρετισμό του στη χθεσινή παρουσίαση ο Αντιδήμαρχος Προγραμματισμού, Έργων και Ανάπτυξης Θωμάς Γιωτίτσας.

Όπως σημείωσε, για τα Γιάννενα, μία από τις ελληνικές πόλεις που συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Αποστολή των 100 Κλιματικά Ουδέτερων και Έξυπνων Πόλεων και έχουν υπογράψει Κλιματικό Σύμφωνο με ορίζοντα το 2030, η ύπαρξη πραγματικών δεδομένων και επιστημονικής τεκμηρίωσης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη λήψη των σωστών αποφάσεων. «Στο τέλος της ημέρας αυτό είναι που μετράει, το πώς θα παντρέψουμε την επιστημονική γνώση με τη λήψη των σωστών αποφάσεων για το καλό των πολιτών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Με στόχο τη λίμνη…

Στο μεταξύ, ο Δήμος Ιωαννιτών μέσω της συμμετοχής του στο ευρωπαϊκό δίκτυο CityLake του προγράμματος URBACT IV επιδιώκει να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή εμπειρία και τεχνογνωσία για την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης της λίμνης Παμβώτιδας, την ανάπτυξη νέων εργαλείων συμμετοχικής διακυβέρνησης και την ενεργότερη συμμετοχή των τοπικών φορέων, της επιστημονικής κοινότητας, των πολιτών και άλλων ενδιαφερόμενων μερών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Στο πλαίσιο αυτό συμμετείχε πρόσφατα σε πρόγραμμα που έλαβε χώρα στο Cork της Ιρλανδίας, το οποίο περιλάμβανε παρουσιάσεις, διαδραστικά εργαστήρια, ομαδικές δραστηριότητες και ανταλλαγή εμπειριών με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Όπως τονίστηκε, μεταξύ άλλων, η βιώσιμη προστασία ενός λιμναίου οικοσυστήματος δεν αποτελεί αποκλειστικά περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά απαιτεί συνεργασία μεταξύ της Αυτοδιοίκησης, των πολιτών, των παραγωγικών και κοινωνικών φορέων, της επιστημονικής κοινότητας και άλλων εμπλεκόμενων οργανισμών.