Σε φάση λειτουργικής αξιοποίησης περνούν δύο από τα πιο εμβληματικά πέτρινα κτίρια σε όλη την περιοχή της Κόνιτσας, έπειτα από την ολοκλήρωση της αναστήλωσής τους. Ο λόγος για το Σχολαρχείο και το Παρθεναγωγείο Γαναδιού, για την επίσημη παραλαβή των οποίων η Περιφερειακή Επιτροπή Ηπείρου θα συγκροτήσει στη σημερινή της συνεδρίαση την αρμόδια ομάδα. 

Τα δύο πετρόκτιστα κτίρια παρέμεναν κλειστά επί πολλές δεκαετίες με αποτέλεσμα να ερημώσουν και να κινδυνεύουν με κατάρρευση. Η αναστήλωσή τους έγινε με πρωτοβουλία και κονδύλια της Περιφέρειας, με τον αρχικό προϋπολογισμό δημοπράτησης του έργου να ανέρχεται σε 500.000 ευρώ. Η αποκατάσταση αποδείχθηκε ωστόσο απαιτητική, με τον ανάδοχο του έργου να λαμβάνει διαδοχικές παρατάσεις προκειμένου να επιτευχθεί η στατική επάρκεια των δύο κτιρίων και για να διασφαλιστεί πως διατηρείται αναλλοίωτη η παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους φυσιογνωμία. 

Σχολαρχείο και Παρθεναγωγείο θα αποδοθούν στον Δήμο Κόνιτσας, ο οποίος αναμένεται να προκηρύξει διαγωνισμό ώστε να μισθωθούν και να λειτουργήσουν ως μικροί παραδοσιακοί ξενώνες. Στόχος είναι η ενίσχυση της τουριστικής υποδομής στα Μαστοροχώρια.

Λίγη ιστορία

Το Γαναδιό είναι ανακηρυγμένος παραδοσιακός οικισμός από το 1979 και φημίζεται για τα πέτρινα αρχοντικά του που έχτισαν οι περίφημοι ντόπιοι μάστορες της πέτρας. Το Σχολαρχείο και το Παρθεναγωγείο χτίστηκαν γύρω στα 1880 με μεγάλες δωρεές του ευεργέτη Σπυρίδωνος Ξινού, ο οποίος είχε πλουτίσει στη Ρουμανία. Στο παρελθόν, τα δύο αυτά σχολεία ήταν τα μοναδικά στην περιοχή, δίνοντας την ευκαιρία σε εκατοντάδες παιδιά από τα γύρω χωριά όπως η Φούρκα, το Κεράσοβο, η Καστάνιανη κ.ά. να λάβουν μόρφωση και να μάθουν τέχνες, όπως η υφαντουργία και η ραπτική. Το Παρθεναγωγείο σταμάτησε τη λειτουργία του το 1914 και το Σχολαρχείο το 1926. Έκτοτε παρέμεναν χωρίς χρήση.

Το σχολείο Άνω Κλειδωνιάς

Ένα ακόμη παλιό κτίριο στην ευρύτερη περιοχή της Κόνιτσας αποκαταστάθηκε από την Περιφέρεια Ηπείρου. Πρόκειται για το άλλοτε δημοτικό σχολείο Άνω Κλειδωνιάς, για το οποίο επίσης θα συγκροτηθεί σήμερα η επιτροπή παραλαβής του.

Το πέτρινο κτίριο του παλιού σχολείου είχε δημοπρατηθεί το 2021 με προϋπολογισμό 115.000 ευρώ, προκειμένου να αποτραπεί η κατάρρευσή του και για να αναδειχθεί ως μνημείο της τοπικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και τα έργα αποκατάστασης έχουν πλέον ολοκληρωθεί.