Εν μέσω καλοκαιριού ένα είναι το μεγάλο πρόβλημα για τα νοικοκυριά, όπως εξάλλου και όλο το προηγούμενο διάστημα. Η ακρίβεια, η οποία δεν αφήνει κανέναν κλάδο ανεπηρέαστο, από τα τρόφιμα και τα βασικά είδη διαβίωσης μέχρι τα καύσιμα. 

Οι υψηλές τιμές συρρικνώνουν το διαθέσιμο εισόδημα και δημιουργούν «πονοκέφαλο» διαρκείας στους πολίτες που αγωνίζονται να βγάλουν τον μήνα. Τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφηκαν, πάντως, κάποιες μειώσεις στα ράφια, όμως σε καμία περίπτωση αυτές δεν αρκούν για να ισοσκελίσουν τις απανωτές αυξήσεις του προηγούμενου εξαμήνου. Παρόλα αυτά, η Κυβέρνηση αναμένει πως τους επόμενους μήνες θα υπάρξει νέα αποκλιμάκωση μέσω της συμφωνίας που έχει κάνει με εκπροσώπους της βιομηχανίας τροφίμων. Παράλληλα, σχεδιάζει να επαναφέρει από Σεπτέμβριο το μέτρο του Market Pass, με επιταγές που θα διανεμηθούν σε συγκεκριμένες κατηγορίες οικονομικά αδύναμων πολιτών.

«Ασανσέρ» τα τρόφιμα

Μία μονάδα έπεσε τον Ιούλιο ο Πληθωρισμός σε σχέση με τον Ιούνιο και βρέθηκε στο 3,4%. Ωστόσο, η ακρίβεια παραμένει το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τα νοικοκυριά αφού οι τιμές βρίσκονται σταθερά σε πολύ υψηλά επίπεδα, με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις να εντοπίζονται σε τρόφιμα, στέγαση και καύσιμα.

Ειδικά για τα τρόφιμα, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή παρουσιάζει σχετικά περιορισμένη αύξηση, μόλις 0,4%, ωστόσο πίσω από το νούμερο αυτό κρύβονται μεγάλες αποκλίσεις. Για παράδειγμα, το μοσχάρι ακρίβυνε κατά 14,3% τον τελευταίο χρόνο, το αρνί και το κατσίκι κατά 12,4%, τα αλίπαστα ψάρια κατά 9,6%, η μαργαρίνη και τα άλλα φυτικά λίπη κατά 8,6%, το χοιρινό κατά 3,4% και τα γαλακτοκομικά και αυγά κατά 2,9%. Τη συνολική εικόνα των τροφίμων συγκράτησαν οι μεγάλες μειώσεις σε άλλες κατηγορίες, όπως το ελαιόλαδο που είναι φθηνότερο κατά 21,7%, τα φρούτα (-9,4%), τα παγωτά (-8,8%) και τα λαχανικά (-1,5%).  Τον τελευταίο μήνα πάντως καταγράφηκαν κάποιες μικρές μειώσεις στις τιμές των τροφίμων, όπως του κρέατος που μειώθηκε τον Ιούλιο κατά 2,8%, του κοτόπουλου, των γαλακτοκομικών που υποχώρησαν κατά 0,7%. Αντίθετα, το τυρί κατέγραψε άνοδο 1,7%, σημειώνοντας την πρώτη αύξηση εδώ και έναν χρόνο.

Ακριβά καύσιμα 

Ιδιαίτερα έντονο είναι το αποτύπωμα των καυσίμων στον προϋπολογισμό των πολιτών. Η τιμή του πετρελαίου κίνησης είναι σήμερα 22,1% υψηλότερη σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025, ενώ η βενζίνη έχει αυξηθεί κατά 13,3%. Στον Νομό Ιωαννίνων η απλή αμόλυβδη βενζίνη πωλείται αυτές τις ημέρες με μέση τιμή στα 1,96 ευρώ το λίτρο. Πέρυσι, στις αρχές Αυγούστου η πανελλαδική μέση τιμή της αμόλυβδης ήταν 1,75 ευρώ το λίτρο. Όσο για το πετρέλαιο κίνησης, αυτό πωλείται σήμερα στον Νομό με μέση τιμή τα 1,93 ευρώ το λίτρο. Tην αντίστοιχη περίοδο πέρυσι το ίδιο καύσιμο ήταν περίπου 30 λεπτά το λίτρο φθηνότερο.

Εθνική πρωτοβουλία

Τα νοικοκυριά στενάζουν λοιπόν καθώς είναι αντιμέτωπα με μία ακρίβεια η οποία επιμένει, παρά τις προσπάθειες που γίνονται προκειμένου να περιοριστεί και παρά τις μικρές μειώσεις τιμών που καταγράφονται σε ορισμένες κατηγορίες τροφίμων και καταναλωτικών ειδών στα σούπερ μάρκετ. Μία τέτοια προσπάθεια είναι η εθνική πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα βασικά αγαθά, η οποία εκτιμάται από την Κυβέρνηση ότι μπορεί να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των τιμών και τους επόμενους μήνες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ στην πρωτοβουλία έχουν ήδη ενταχθεί 686 κωδικοί επώνυμων προϊόντων από 55 εταιρείες, καθώς και 130 κωδικοί σχολικών ειδών και 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ το επόμενο διάστημα εκτιμάται ότι θα προστεθούν και νέες επιχειρήσεις και κωδικοί προϊόντων.

Με βάση το πλαίσιο των παρεμβάσεων που συμφωνήθηκε σε σύσκεψη υπό τον Υπουργό Ανάπτυξης με εκπροσώπους της βιομηχανίας τροφίμων, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου, από τις 31 Αυγούστου θα τεθούν σε εφαρμογή οι συμφωνημένες μειώσεις τιμών, με την εθελοντική συμμετοχή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ.

Νέο Market Pass

Για περαιτέρω ανακούφιση των νοικοκυριών, το πραγματικό εισόδημα των οποίων μειώνεται διαρκώς λόγω της ακρίβειας,  η Κυβέρνηση σχεδιάζει έναν νέο κύκλο του Market Pass για το ερχόμενο φθινόπωρο του 2026. 

Πρόκειται για τη χορήγηση ψηφιακής επιταγής για αγορές βασικών αγαθών, το ύψος της οποίας  αναμένεται στα 40 ευρώ το μήνα. Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το πρόγραμμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Σεπτέμβριο, ενώ η πρώτη πληρωμή εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί προς τα τέλη Οκτωβρίου. 

Οι δικαιούχοι

Το νέο Market Pass εκτιμάται ότι θα απευθύνεται κυρίως σε νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα και σε πολίτες που ήδη λαμβάνουν κοινωνικές παροχές, όπως το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Συγκεκριμένα, μεταξύ των κατηγοριών που εξετάζονται περιλαμβάνονται άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες, πολύτεκνα νοικοκυριά, άτομα με αναπηρία, οικογένειες με αυξημένες κοινωνικές ανάγκες και νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η επιλογή των δικαιούχων αναμένεται να πραγματοποιηθεί μέσω ηλεκτρονικών διασταυρώσεων των διαθέσιμων στοιχείων, χωρίς να απαιτείται νέα αίτηση από τους πολίτες. Η οικονομική ενίσχυση θα καταβάλλεται μέσω ψηφιακού voucher με μοναδικό κωδικό ή barcode, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιείται είτε μέσω κινητού τηλεφώνου είτε σε έντυπη μορφή. 

Για είδη πρώτης ανάγκης

Το ποσό θα μπορεί να αξιοποιείται αποκλειστικά για την αγορά βασικών αγαθών πρώτης ανάγκης σε επιχειρήσεις λιανικής (όπως σούπερ μάρκετ, φούρνοι και καταστήματα τροφίμων). Αντίθετα, δεν θα καλύπτονται αγορές αλκοολούχων ποτών, καπνικών προϊόντων ή υπηρεσιών όπως τα τυχερά παιχνίδια, ενώ η επιδότηση δεν θα μπορεί να μετατραπεί σε μετρητά.