Να εγκαταλείψει η Αλβανία τις αλυτρωτικές βλέψεις της εναντίον της Θεσπρωτίας και να αναγνωρίσει την ιστορική πραγματικότητα για τα εγκλήματα των Μουσουλμάνων Τσάμηδων, προκειμένου να έχει ευρωπαϊκή πορεία, αλλά και να δοθούν στην Ελλάδα οι γερμανικές αποζημιώσεις, ήταν τα βασικά σημεία της ομιλίας του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, στις χθεσινές  συγκινητικές εκδηλώσεις μνήμης για τους 49 εκτελεσθέντες προκρίτους της Παραμυθιάς από τους Γερμανούς κατακτητές και τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες συνεργάτες τους.

Στον κ. Τασούλα επιδόθηκε η απόφαση ανακήρυξής του σε Επίτιμο Δημότη του Δήμου Σουλίου σε επίσημη τελετή στο Δημοτικό Σχολείο «Βούλγαρη».

Μετά τη θεία λειτουργία και το μνημόσυνο στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Δονάτου, τελέστηκε δοξολογία χοροστατούντος του Μητροπολίτη Παραμυθίας, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας, Σεραπίωνος. Στη συνέχεια σχηματίστηκε πομπή, η οποία κατέληξε στο μνημείο πεσόντων, όπου εψάλη αρχιερατικό τρισάγιο.

Ιστορική καταγραφή…

Μιλώντας μπροστά στο μνημείο, ο κ. Τασούλας επεσήμανε: «Αυτά τα τραγικά γεγονότα, αυτή η θηριώδης συμπεριφορά των Μουσουλμάνων Τσάμηδων την περίοδο της Κατοχής δεν είναι σκέψεις που στρέφονται εναντίον κανενός· είναι σκέψεις αντικειμενικές, που απορρέουν από την ιστορική καταγραφή. Μια ιστορική καταγραφή, η οποία είναι χρήσιμη για το μέλλον. Η γειτονική χώρα, η Αλβανία, με την οποία επιθυμούμε, προφανώς, να έχουμε φιλικές σχέσεις, διεκδικεί την είσοδό της στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ευρωπαϊκή, όμως, οικογένεια δημιουργήθηκε πάνω στις στάχτες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δημιουργήθηκε πάνω στην ανείπωτη συμφορά που προκάλεσε ο ναζισμός και ο φασισμός σε εκατομμύρια αθώους».

Και πρόσθεσε: «Συνεπώς, η ορθή ερμηνεία, η ορθή γνώση και η ορθή παραδοχή της ιστορίας, ειδικά για εκείνη τη σκοτεινή περίοδο, έχουν να κάνουν με την αναγνώριση του λόγου για τον οποίο η κάθε χώρα επιδιώκει να μπει στην Ευρώπη. Δεν μπορείς να επιδιώκεις να μπεις στην Ευρώπη και να αρνείσαι την καταδίκη και την ιστορική πραγματικότητα όσων προκάλεσαν τέτοιο πόνο. Γιατί ο πόνος αυτός υπήρξε μία βασική αιτία δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Η Ελλάδα διεκδικεί δικαιοσύνη

Ακόμη, σημείωσε πως «η Ελλάδα δεν διεκδικεί ούτε αντεκδίκηση ούτε τιμωρία. Διεκδικεί κάτι ιερό: δικαιοσύνη. Όπως είχα την ευκαιρία να πω και στα Καλάβρυτα αλλά πρόσφατα και στη Βιάννο, η απαίτηση της Ελλάδας έναντι των γερμανικών επανορθώσεων είναι απαράγραπτη, ενεργή και διεκδικήσιμη. Δεν ισχυρίζομαι πως αυτή η ιστορία μπορεί να λυθεί αίφνης, αύριο, ξαφνικά. Αλλά όσο εμείς είμαστε αποφασισμένοι και διεκδικούμε τα ποσά της επανόρθωσης, διεκδικούμε τις γερμανικές αποζημιώσεις, τόσο το αίτημα θα παραμένει ζωντανό. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι βρισκόμαστε σε σχέση σύγκρουσης με τη σημερινή Γερμανία».

Κατέληξε ο κ. Τασούλας, υπογραμμίζοντας: «Η Παραμυθιά, η Θεσπρωτία, η Ελλάδα ολόκληρη χρωστάει πολλά στους 49 Προκρίτους της πόλεώς σας, οι οποίοι έδωσαν τη ζωή τους σε έναν διπλό βωμό ελευθερίας και ελληνικότητας. Και αυτή την ελευθερία και την ελληνικότητα, σήμερα εμείς, που χρωστάμε και στο μέλλον και στο παρελθόν, οφείλουμε να διαφυλάξουμε και θα τη διαφυλάξουμε».

Οι παρουσίες…

Στον χαιρετισμό του, ο δήμαρχος Σουλίου, Θανάσης Ντάνης, έθεσε και αυτός το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων, ενώ καταδίκασε τις αξιώσεις των Τσάμηδων σε βάρος της Θεσπρωτίας.

Στο μνημείο ακούστηκε παραδοσιακό μοιρολόι, έγινε προσκλητήριο νεκρών και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων.

Στις εκδηλώσεις συμμετείχαν ο βουλευτής Θεσπρωτίας Βασίλης Γιόγιακας, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέκος Καχριμάνης, ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσπρωτίας Θωμάς Πιτούλης, ο δήμαρχος Ηγουμενίτσας Παναγιώτης Νταής, ο δήμαρχος Φιλιατών Παρασκευάς Βλάχος, η Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου Σταυρούλα Μπραΐμη, η επίτιμη πρόξενος της Γερμανίας στην Ήπειρο Κέρστιν Λορ (Kerstin Lohr), εκπρόσωποι των αστυνομικών και στρατιωτικών αρχών κ.ά.

Αγώνας δρόμου θυσίας

Αμέσως μετά την τελετή στο μνημείο πεσόντων, πραγματοποιήθηκε ο τερματισμός του αγώνα δρόμου θυσίας, στον οποίο συμμετείχαν κυρίως νέοι και νέες από την ευρύτερη περιοχή, στους οποίους απονεμήθηκαν μετάλλια και έπαινοι συμμετοχής από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. 

Να ιδρυθεί Μουσείο 49 Προκρίτων

Ένα πάγιο αίτημα των κατοίκων της Παραμυθιάς είναι η δημιουργία Μουσείου για τους 49 εκτελεσθέντες. Φαίνεται πως η ίδρυσή του δρομολογείται. Εκεί θα συγκεντρωθούν προσωπικά αντικείμενα των εκτελεσθέντων, καθώς και άλλο σχετικό υλικό. Το μουσείο θα συμβάλει ώστε να μη σβήσουν οι ιστορικές μνήμες κάτω από το ασήκωτο βάρος του παρελθόντος, ενώ παράλληλα θα αναδείξει διαχρονικά το μέγεθος της θυσίας τους, αποτελώντας ουσιαστικό παράδειγμα χρέους.