Διαβάζουμε και ακούμε καθημερινά απόψεις και σχόλια για την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, για τα αίτια που μας οδήγησαν ως εδώ και για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να την αντιμετωπίσουμε. Ασφαλώς δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι απόψεις του ενός διαφέρουν από τις απόψεις του άλλου· αυτό και φυσιολογικό είναι σε ένα –ας το πούμε– δημοκρατικό καθεστώς στο οποίο ζούμε.

Για να πάρουμε, λοιπόν, μια όσο γίνεται «αληθή» εικόνα της σημερινής κατάστασης, θα επικαλεστούμε απόψεις ανθρώπων που βρέθηκαν κοντά στην αλήθεια, την οποία, στη συνέχεια, επιδίωξαν ξεκάθαρα και υπεύθυνα να διατυπώσουν μέσα στα συγγράμματά τους και να γίνει και δικό μας κτήμα. Προσθέτω μόνο, εισαγωγικά, πως αυτοί που κατάργησαν στον τόπο μας τη δημοκρατία και έφεραν τη δικτατορία, είναι οι ίδιοι που την έδιωξαν· το παραδέχτηκε στην Αθήνα ο πρόεδρος Κλίντον. Επίσης, τρεις πολιτικές οικογένειες, που σε μας τους παλιότερους ήταν γνωστές πριν από τη δικτατορία, οι ίδιες οικογένειες βρέθηκαν στο πολιτικό προσκήνιο και κατά τη μεταπολίτευση και βρίσκονται και σήμερα. Και τα δύο αυτά περιστατικά μάς βοηθούν να κατανοήσουμε τις απόψεις που ακολουθούν και να βγάλουμε συμπεράσματα που δεν απέχουν από την αλήθεια.

Και ερχόμαστε τώρα στο θέμα μας: Στο βιβλίο του «Η Κρίση του Πολιτικού Λόγου», ο Δημήτρης Τσάτσος μάς δίνει δύο εικόνες της πολιτικής ζωής που έχουν άμεση σχέση με την αλήθεια, η οποία έρχεται, κάθε τόσο, να επιβεβαιώσει την εξωτερική πραγματικότητα.

«Οι δυνάμεις της επταετίας –γράφει– επέζησαν απόλυτα από την αλλαγή του 1974. Περνάνε στο προσκήνιο, προάγονται, ασχημονούν, ζητούν τη δικαίωσή τους και την τιμωρία των ενόχων, δηλαδή όσων πολέμησαν και όσων αγωνίστηκαν για κάθαρση. Καλλιεργούν την ιστορική λήθη, που εξυπηρετεί σκοπιμότητες, και πίσω από αυτή βρίσκονται συγκεκριμένες δυνάμεις και συμφέροντα».

«Τη δεύτερη μορφή την προκάλεσε το λεφούσι των εκτός κινήματος τυχοδιωκτών, που εν μια νυκτί έπαψαν να φωνάζουν "κάτω" και φώναζαν "ζήτω το ΠΑΣΟΚ". Όλος αυτός ο συρφετός πλημμύρισε κυριολεκτικά την ελληνική κοινωνία και δρούσε δίπλα σε απλούς αγνούς πολίτες και σε λαμπρούς αγωνιστές που πάλευαν για την πολυπόθητη Αλλαγή». Γι’ αυτό και η Αλλαγή, όπως γράφει ο Παρασκευάς Αυγερινός, «Τέλειωσε νωρίς».

Μιλώντας δε στο άλλο περισπούδαστο σύγγραμμά του, «Η Μεγάλη Παρακμή», για τη θλιβερή εικόνα της Πολιτείας, θα προσθέσει: «Δεν μιλάμε για μια υπολειτουργούσα, αλλά για μια παραλειτουργούσα Πολιτεία, για μια μη Πολιτεία, με νεκρούς τους θεσμούς, για ένα θέατρο παραλόγου στο οποίο όλοι μας συμμετέχουμε, έστω και ως κομπάρσοι». 

Αυτή τη θλιβερή εικόνα έρχεται να συμπληρώσει, κατά τον ίδιο αντικειμενικό και απροκατάληπτο τρόπο, ο άλλος εκλεκτός επιστήμονας, συνταγματολόγος και πλήρης γνώστης της πολιτικής μας ζωής, Γιώργος Σωτηρέλης, που ξεκάθαρα και αυτός μάς στέλνει το δικό του μήνυμα, σύμφωνα με το οποίο: «Όταν ξεχάστηκε ο σοσιαλισμός, πρυτάνευσε ο εκσυγχρονισμός, ανιχνεύοντας πλέον τον τρίτο δρόμο προς τον καπιταλισμό· και σαν να μην έφτανε αυτό, γέμισε η πολιτική σκηνή από αμοραλιστές, αρριβίστες και τυχοδιώκτες, οι οποίοι, χωρίς να έχουν παλέψει για κάποιο ιδανικό, βρέθηκαν ξαφνικά προβεβλημένα στελέχη, υπουργοί ή και δελφίνοι, μόνο και μόνο γιατί εξαργύρωσαν, με αμέριστη υποστήριξη από τα Μ.Μ.Ε., την υποτακτικότητά τους στα διαπλεκόμενα».

Αυτή είναι η αναντίρρητη πικρή αλήθεια: «Δυνάμεις της επταετίας προαγόμενες και εξελισσόμενες, λεφούσι γυρολόγων τυχοδιωκτών, αμοραλιστές, αρριβίστες και τυχοδιώκτες, προβεβλημένα στελέχη, υπουργοί και δελφίνοι, με κύριο γνώρισμα την υποτακτικότητά τους στα διαπλεκόμενα», κυριάρχησαν στην πολιτική σκηνή, αμαύρωσαν την εικόνα της κοινωνίας, που δεν μπορούσε να αντιδράσει. Άνοιξαν έτσι τον δρόμο για να φτάσουμε κλιμακωτά στην ανεξέλεγκτη, από ένα σημείο και μετά, οικονομική κρίση· στον αθέμιτο πλουτισμό των επιτήδειων, με τις λίστες Λαγκάρντ, με τη Siemens, με το χρηματιστήριο, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλα άνομα κόλπα, στα μνημόνια και στη χρεοκοπία της χώρας.

Η εικόνα που παρουσιάζαμε, φταίξαντες και μη, πολίτες και πολιτικοί, επί δεκαετίες, αποτυπώνεται κατά τρόπο γλαφυρό στις σελίδες του βιβλίου του Παναγιώτη Κονδύλη, που χωρίς κανέναν δισταγμό μας επισημαίνει: «Όλα αυτά τα χρόνια δημιουργήθηκε μια ψυχολογική στάση που ελάχιστα διαφέρει από τη συλλογική σχιζοφρένεια πολιτών και πολιτικών· προσαρμοσμένων των μεν –των πολιτών– στις συνθήκες μιας παρασιτικής τακτικής που συντελούσε στη διεύρυνση του εθνικού χάσματος, και εθισμένων των δε –των πολιτικών– στη γνωστή εθνικιστική τους ρητορεία, την ίδια στιγμή που εκποιούσαν τον κρατικό μηχανισμό και υποθήκευαν τον εθνικό πλούτο της χώρας για έναν ολόκληρο αιώνα».

Συνέβαινε έτσι ώστε «οι μίσθαρνες πένες μπορεί να έβγαζαν τα προς το ζην, αλλά δεν μπορούσαν να αλλάξουν τον ρουν της Ιστορίας», όπως μας ειδοποιεί, γεμάτος ανησυχία για το μέλλον του τόπου, εφόσον δεν αλλάξουμε τακτική, ο διεθνούς φήμης Έλληνας διανοητής Βασίλειος Μαρκεζίνης, στο περισπούδαστο βιβλίο του «Η Ελλάδα των κρίσεων». Στις σελίδες του, με πόνο ψυχής, προβληματίζεται για το μέλλον του τόπου και διερωτάται: «Αυτό θέλουν όντως οι Έλληνες; Μέχρι εκεί φτάνει το μυαλό τους; Ή μήπως είναι τόσο εξαντλημένοι οικονομικά από τη μικροκομματική διαχείριση, ώστε δεν έχουν πλέον τη διάθεση να ζήσουν, να εκσυγχρονιστούν, να διαπρέψουν;».

Ασφαλώς θα έχετε καταλάβει ποιο είναι το νόημα της φράσης και η προτροπή του συγγραφέα, καθώς επισημαίνει ότι χρειάζεται «ολοκληρωτική κάθαρση», δηλαδή απαλλαγή από όσους μετέβαλαν το σύγχρονο ελληνικό κράτος σε «στάβλους του Αυγεία» – που εμφανίζονται πάλι ως σωτήρες.

Όπως φαίνεται και στην παρατιθέμενη εικόνα, για τον καθαρισμό των στάβλων του αρχαίου μύθου χρησιμοποιήθηκε η φυσική ροή των υδάτων, πράγμα που σημαίνει ότι για τους δικούς μας «στάβλους» χρειάζεται η φυσική αντιμετώπισή τους, που είναι η «ολοκληρωτική κάθαρση» του Μαρκεζίνη ή «η προσδοκία της μεγάλης οργής, αυτής που ίσως φέρει τη μεγάλη ανατροπή» του Τσάτσου. 

Με δεδομένο ότι, κατά τον Αριστοτέλη, αλήθεια είναι η αντιστοιχία των σκέψεων του ανθρώπου με την αντικειμενική πραγματικότητα και ότι η πραγματικότητα την οποία ζούμε πρέπει να αλλάξει ριζικά, ήρθε, όπως αντιλαμβάνεστε, η ώρα της αλήθειας. Φωτισμένοι επιστήμονες μάς υπέδειξαν τον δρόμο σοβαρά και υπεύθυνα· υπέρτατο χρέος μας είναι να τον ακολουθήσουμε.