ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Αρεοπαγίτες και... Αεροπαγίτες

Οι συχνές αναφορές από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στον Άρειο Πάγο, το ανώτατο δικαστήριο της χώρας μας, για κρίσιμες αποφάσεις του σε διάφορα ζωτικής σημασίας ζητήματα της ελληνικής κοινωνίας, φέρνει αναπόφευκτα στο προσκήνιο το μεγάλο κεφάλαιο της Δικαστικής Εξουσίας στην ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, όχι μόνο, βάσει της συνταγματικής επιταγής, ως Τρίτης Εξουσίας,  αλλά και της Δικαιοσύνης ευρύτερα, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη (Ηθικά Νικομάχεια), αποτελεί την «τελειοτάτη» των αρετών, ατομικών και συλλογικών («εν δε δικαιοσύνη συλλήβδην πάσα αρετή εστί»).                                                                                                       Έτσι, η απαξίωσή της από ένα μεγάλο τμήμα της κοινής γνώμης, απόρροια της προϊούσας τρώσης του κύρους της όπως αυτή αποτυπώνεται στα αλλεπάλληλα δημοσκοπικά ευρήματα, πρέπει πρωτίστως στους ίδιους τους λειτουργούς της να προκαλεί ανησυχία και προβληματισμό.

26 Ιούν 2026 • 08:41
Οι συχνές αναφορές από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στον Άρειο Πάγο, το ανώτατο δικαστήριο της χώρας μας, για κρίσιμες αποφάσεις του σε διάφορα ζωτικής σημασίας ζητήματα της ελληνικής κοινωνίας, φέρνει αναπόφευκτα στο προσκήνιο το μεγάλο κεφάλαιο της Δικαστικής Εξουσίας στην ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, όχι μόνο, βάσει της συνταγματικής επιταγής, ως Τρίτης Εξουσίας,  αλλά και της Δικαιοσύνης ευρύτερα, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη (Ηθικά Νικομάχεια), αποτελεί την «τελειοτάτη» των αρετών, ατομικών και συλλογικών («εν δε δικαιοσύνη συλλήβδην πάσα αρετή εστί»).                                                                                                       Έτσι, η απαξίωσή της από ένα μεγάλο τμήμα της κοινής γνώμης, απόρροια της προϊούσας τρώσης του κύρους της όπως αυτή αποτυπώνεται στα αλλεπάλληλα δημοσκοπικά ευρήματα, πρέπει πρωτίστως στους ίδιους τους λειτουργούς της να προκαλεί ανησυχία και προβληματισμό.

Καταδυόμενοι στο βάθος της ιστορίας του Αρείου Πάγου θα τον συναντήσουμε στους αρχαίους χρόνους ως Ιερό της Αρείας Αθηνάς «Βράχο λεπτόγεω, άνυδρο και σχεδόν άνυδρο, μα σε αξιοζήλευτη περίοπτη θέση προσκαλώντας σε μία συναρπαστική και σπάνια «θέα»· θέα τοπίου, πολυθαύμαστων κλασικών μνημείων, μα και θέα σύγχρονης πόλης» (ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ Μυθολογική, Ιστορική και Αρχαιολογική ανίχνευση του Βράχου, academia. edu, 1999).

Το όνομά του προέρχεται είτε από τον θεό Άρη (που κατά την ελληνική μυθολογία δικάστηκε εκεί από τους Θεούς του Ολύμπου για τον φόνο του γιου του Ποσειδώνα Αλιρρόθιου), είτε από τις «Αρές Ερινύες» τις λεγόμενες και «Σεμνές», που ήταν χθόνιες θεότητες της τιμωρίας και της εκδίκησης. Στην αρχαιότητα ο βράχος αυτός ήταν αφενός τόπος λειτουργίας δικαστικού σώματος και συγκεκριμένα της Βουλής του Αρείου Πάγου, οι αρμοδιότητες του οποίου μετά το 462 π.Χ. ήταν η εκδίκαση υποθέσεων φόνων εκ προμελέτης, εμπρησμών και ιεροσυλιών, και αφετέρου θρησκευτικός με αρκετά ιερά σπουδαιότερο των οποίων ήταν το ιερό των Σεμνών θεαινών ή Ευμενίδων η πιθανή θέση του οποίου προσδιορίζεται σε βορειοδυτική κοιλότητα του βράχου της Ακρόπολης. Περί το 51 μ.Χ. ο Απόστολος Παύλος οδηγήθηκε στον Άρειο Πάγο, όπου και κήρυξε για πρώτη φορά τον Χριστιανισμό στους Αθηναίους. Από το κήρυγμά του εκείνο φαίνεται να προσηλύτισε, μεταξύ άλλων και δύο ακροατές, τον επιφανή Διονύσιο Αρεοπαγίτη τον σημερινό προστάτη Άγιο της Αθήνας, που κατά την παράδοση ήταν και ο πρώτος επίσκοπος της πόλης, και μία γυναίκα, τη Δάμαρι.                             

Σήμερα ο Άρειος Πάγος εκτός από λόφος είναι και το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης της Ελλάδας. Τα μέλη του, οι αρεοπαγίτες, εξετάζουν την ορθότητα της κάθε δικαστικής απόφασης, εξασφαλίζοντας με τις αποφάσεις τους την ενότητα της νομολογίας. Ως δικαστικό σώμα ο Άρειος Πάγος ιδρύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1834 με βασιλικό διάταγμα και λειτούργησε ως το ανώτατο δικαστήριο του κράτους. Η πρώτη απόφαση του Αρείου Πάγου (1/1835) κρίθηκε και αποφασίσθηκε στις 30 Απριλίου 1835 και δημοσιεύθηκε την 1η Μαΐου 1835.                                                                                                                               

Οι πρόσφατες αποφάσεις του ύπατου αυτού δικαστικού σώματος είτε για την τεράστια υπόθεση κατασκοπείας του περιλάλητου πληροφοριακού συστήματος Predator, με την παρακολούθηση από κοινού με την ΕΥΠ- άμεσα υπαγόμενη στο πρωθυπουργικό γραφείο- υπουργών, επικεφαλής της αντιπολίτευσης, αρχηγών Αστυνομίας και Στρατού και άλλων παραγόντων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, είτε για την τραγωδία των Τεμπών που κόστισε τη ζωή σε 57 συμπολίτες μας, ως επί το πλείστον νέοι, και την αγωνιώδη όσο και παντοιότροπη προσπάθεια των καθ΄ ύλην αρμόδιων πολιτικών προσώπων απόσεισης ευθυνών, με τις ενστάσεις πλειάδας έγκυρων νομικών αφενός για τη σπουδή να κλείσει η υπόθεση του Predator, αλλά και παρεμπόδισης να αποκαλυφθεί η αλήθεια για την εν λόγω τραγωδία, δικαιολογημένα προκαλούν την απογοήτευση και συχνά την οργή μιας μεγάλης μερίδας πολιτών για τον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης συνολικότερα, υπακούοντας στα κελεύσματα της κυβερνητικής εξουσίας. Ίσως να μην είναι τόσο υπερβολική η διαπίστωση αρχηγού κόμματος αντιπολίτευσης ότι «οι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργούν ως υπουργοί του Μαξίμου».

Στο ίδιο «μήκος κύματος» βρίσκεται και η λαϊκή δυσαρέσκεια για το μέγα σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ με τη σπουδή να κλείσει η υπόθεση μέσω του γνωστού «πλυντηρίου» των Εξεταστικών Επιτροπών, με τους διασπαθίζοντες εκατομμύρια να μένουν ατιμώρητοι, καθώς και για άλλες περιπτώσεις «καραμπινάτων»- επιτρέψτε μου τον νεολογισμό- νομικών εκτροπών, όπως για παράδειγμα οι κατά συρροή απευθείας αναθέσεων, από πρόσωπα της κεντρικής πολιτικής, αλλά και της περιφερειακής σκηνής, που επειδή και μόνο οι διαπράξαντες είναι «ημέτεροι», να ξεφεύγουν από την τσιμπίδα του νόμου.

Κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι όλοι οι δικαστικοί είναι με ανειμένη δικαστική συνείδηση, ή, ακόμη χειρότερα, διεφθαρμένοι ή υποκύπτοντες στα θέλω της εκάστοτε κυβερνητικής εξουσίας. Η πρόσφατη καταγγελία που είδε το φως της δημοσιότητας, και μάλιστα πρωτοσέλιδα, δικαστικού λειτουργού (εφέτη), παραιτούμενος από το δικαστικό σώμα, είναι κραυγή των πολλών τίμιων δικαστικών, σε κάθε βαθμίδα δικαιοσύνης, για τον εναγκαλισμό της δικαστικής εξουσίας, κυρίως της ανώτατης, με την εκάστοτε κυβερνητική εξουσία, αναιρώντας τον κυρίαρχο από το Σύνταγμα χαρακτήρα της ως ανεξάρτητης: «Οι δικαστές δεν είναι υπάλληλοι των Υπουργών. –Μας προσβάλλει μία μειοψηφία συναδέλφων μας. –Όχι στον ναρκισσισμό και την εγωπάθεια. -Σε μια δικαιοσύνη που νοσεί, η σιωπή μας είναι συνενοχή», θα καταγγείλει με περισσό θάρρος ο εν λόγω δικαστικός λειτουργός.                                                                                                                                      

Η αμέσως επόμενη κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή, οφείλει ως πρώτο και κυρίαρχο μέλημά της να αποκαταστήσει το κύρος της Δικαιοσύνης, χωρίς την οποία η δημοκρατία είναι κίβδηλη. Και αυτό θα γίνει με τον έμπρακτο απογαλακτισμό της από την κυβερνητική εξουσία κατοχυρώνοντας  θεσμικά την αυτόνομη λειτουργία της (κατοχύρωση της αξιοκρατίας τόσο κατά την εισαγωγή τους στις δικαστικές σχολές, όσο και κατά την εξέλιξη- προαγωγή τους, χωρίς την ανάμειξη και παρέμβαση του εκάστοτε υπουργού δικαιοσύνης). Η Δικαιοσύνη είναι εξαιρετικά πολύτιμη στη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, για να την αφήνουμε στις ορέξεις της εκάστοτε κυβερνητικής εξουσίας και του εκάστοτε υπουργού Δικαιοσύνης. 

• Υστερόγραφο: οι γλωσσικές μου ενστάσεις για την ορθότητα του καθιερωμένου από έγκυρα γλωσσικά λεξικά όρου «αρεοπαγίτης» και όχι του γλωσσικά ορθού «αρειοπαγίτης», παραμένουν. Ως τελευταία Επιφυλλίδα γι΄ αυτή τη σαιζόν, καθόσον η θερινή «αγρανάπαυση» κρίνεται για όλους μας πολλαπλώς αναγκαία, απευθύνω στους αναγνώστες της στήλης θερμές ευχές για ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ, με τον πλεονασμό του καλού περίσσευμα του de profundis. Eις το «επανιδείν», πρώτα ο Θεός, τον Σεπτέμβρη. 

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.