Σε μια εποχή όπου εικόνα και τεχνολογία συνυπάρχουν όλο και πιο δυναμικά, νέοι δημιουργοί από την Ελλάδα καταφέρνουν να ξεχωρίσουν διεθνώς, αποδεικνύοντας πως η έμπνευση δεν γνωρίζει σύνορα. Η Γιαννιώτισσα Μαρία Αφροδίτη Πάτση ART Director, web designer και Παραγωγός, ανήκει σε αυτή τη γενιά ανθρώπων που μετατρέπουν τις προσωπικές τους εμπειρίες, τις αγωνίες και τη δημιουργικότητά τους σε έργα με παγκόσμια απήχηση. Με αφετηρία τα Ιωάννινα και σημαντικές σπουδές στην Αμερική, χαράζει τη δική της διαδρομή στον χώρο του animation και των ψηφιακών μέσων, συνδυάζοντας τέχνη, τεχνολογία και σύγχρονο storytelling. Το project της «Victor & Suz – Twenty dollars, one story» απέσπασε διακρίσεις και άνοιξε έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τη δύναμη της μικρής ιστορίας. Ο «Π.Λ» συνομίλησε μαζί της για τις σημαντικές διακρίσεις, τις εμπειρίες της και το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.

Η συνέντευξη

-Μίλησε μας για σένα, τις σπουδές σου αλλά και την εμπειρία της Αμερικής;

-Μεγάλωσα στα Ιωάννινα, με μια έφεση από μικρή στο να δημιουργώ εικόνες και ιστορίες. Αυτό με οδήγησε να ασχοληθώ με τον σχεδιασμό και τα ψηφιακά μέσα, και στη συνέχεια να συνεχίσω τις σπουδές μου στην Αμερική. Η εμπειρία εκεί ήταν καθοριστική. Δεν ήταν μόνο η εκπαίδευση, ήταν η έκθεση σε μια κουλτούρα που ενθαρρύνει το ρίσκο και την έκφραση. Εκεί κατάλαβα ότι η δημιουργικότητα δεν είναι απλώς ταλέντο, είναι και πειθαρχία, δουλειά και τρόπος σκέψης. Παράλληλα, βρέθηκα να δουλεύω σε διάφορα περιβάλλοντα για να τα βγάλω πέρα, κάτι που με γείωσε πολύ και επηρέασε βαθιά και το storytelling μου.

-Πώς προέκυψε η ιδέα της δημιουργίας ενός animation; Τι είναι το «Victor & Suz - Twenty dollars, one story» και πώς κατάφερες να το υλοποιήσεις;

-Η ιδέα δεν ήρθε «ρομαντικά». Ήρθε από μια περίοδο πίεσης και αβεβαιότητας. Το «Victor & Suz - Twenty dollars, one story» είναι ουσιαστικά μια προσωπική ιστορία, ένας χαρακτήρας που βρίσκεται μακριά από το σπίτι του, με ελάχιστα χρήματα, και προσπαθεί να κρατηθεί όρθιος. Η Suz, η γάτα, λειτουργεί και σαν σύντροφος αλλά και σαν καθρέφτης της κατάστασής του. Το δύσκολο δεν ήταν η ιδέα, αλλά η υλοποίηση. Δεν υπήρχε μεγάλη ομάδα ούτε budget. Χρησιμοποίησα ό,τι είχα: εργαλεία animation, τεχνητή νοημοσύνη για acceleration σε κάποια στάδια, και ατελείωτες ώρες δουλειάς. Ήταν περισσότερο “χτίσιμο” παρά παραγωγή.

-Πόσο σημαντική ήταν για σένα και τι σηματοδοτεί για την πορεία σου η διάκριση στις Κάννες με το «Victor & Suz - Twenty dollars, one story»;

-Η διάκριση στις Cannes Film Festival ήταν μια πολύ δυνατή στιγμή, αλλά όχι με τον τρόπο που φαντάζεται ο κόσμος. Δεν ένιωσα «τα κατάφερα», ένιωσα περισσότερο ότι κάποιος άκουσε αυτό που ήθελα να πω. Είναι μια επιβεβαίωση ότι ακόμα και μια προσωπική, μικρή ιστορία μπορεί να φτάσει μακριά. Παράλληλα, ήταν πολύ σημαντική για μένα και η αναγνώριση από το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Επιδαύρου, από όπου έλαβα επίσης βραβείο για το project. Έχει ιδιαίτερη αξία όταν βλέπεις ότι η δουλειά σου βρίσκει ανταπόκριση όχι μόνο στο εξωτερικό, αλλά και στην Ελλάδα, γιατί νιώθεις πως η ιστορία επικοινωνεί με ανθρώπους από διαφορετικά περιβάλλοντα και κουλτούρες. Για την πορεία μου, όλο αυτό λειτουργεί σαν ένα σημείο εκκίνησης, όχι σαν τελικός προορισμός. Δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα ανεβάζει και τον πήχη. 

-Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να μιλάμε στην σύγχρονη Ελλάδα για ψηφιακά μέσα, τεχνητή νοημοσύνη και animation;

-Είναι λίγο οξύμωρο. Από τη μία υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον και περιέργεια. Από την άλλη, υπάρχει και μια δυσπιστία, πολλές φορές δικαιολογημένη. Στην Ελλάδα έχουμε ταλέντο, αλλά συχνά λείπει η δομή και η στήριξη για να εξελιχθούν τέτοια projects.

Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια βλέπω μια αλλαγή. Περισσότεροι άνθρωποι πειραματίζονται, μαθαίνουν, δοκιμάζουν. Το animation και τα ψηφιακά μέσα παύουν να θεωρούνται κάτι «εξωτικό» και αρχίζουν να μπαίνουν πιο ενεργά στην καθημερινότητα και στην αγορά.

-Η Τεχνητή Νοημοσύνη τελικά είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για τον σημερινό άνθρωπο; Ποιο πιστεύεις θα είναι το μέλλον της ως προς την χρήση της από επαγγελματίες αλλά και από απλούς ανθρώπους;

-Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εργαλείο. Τίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο. Το θέμα είναι ποιος τη χρησιμοποιεί και πώς. Μπορεί να σε κάνει πιο γρήγορο, πιο αποδοτικό, να σου ανοίξει δρόμους που πριν ήταν αδύνατοι. Μπορεί όμως και να σε κάνει τεμπέλη αν την αφήσεις να σκέφτεται αντί για σένα. Στο μέλλον πιστεύω ότι θα γίνει κάτι σαν το ίντερνετ: δεν θα το συζητάμε καν, θα είναι παντού. Οι επαγγελματίες θα τη χρησιμοποιούν για να ενισχύσουν τη δουλειά τους, όχι για να την αντικαταστήσουν. Και οι απλοί άνθρωποι θα τη χρησιμοποιούν καθημερινά χωρίς να το συνειδητοποιούν καν. Το πραγματικό «edge» δεν θα είναι ποιος χρησιμοποιεί AI, θα είναι ποιος έχει ιδέα, κρίση και προσωπική φωνή. 

Μίλτος Γήτας