Αντί όμως για μια ομαλή μετάβαση στη φοιτητική ζωή, έρχονται αντιμέτωποι με ένα οικονομικό σοκ: τιμές που θυμίζουν βόρεια προάστια της Αθήνας, ελάχιστα διαθέσιμα σπίτια και μια αγορά που λειτουργεί χωρίς κανόνες. Το να βρεις ένα αξιοπρεπές κεραμίδι στα Γιάννενα έχει μετατραπεί σε κανονικό… survivor. Και το πρόβλημα δεν είναι απλά ότι «ακρίβυναν τα πράγματα». Είναι βαθιά οικονομικό και κυρίως πολιτικό.

Νούμερα που προκαλούν ίλιγγο

Ας μιλήσουμε με πραγματικά στοιχεία της αγοράς. Μια απλή γκαρσονιέρα 30 - 40 τετραγωνικών στο κέντρο, κοντά στη Δωδώνης ή ακόμα και λίγο πιο έξω, ξεκινάει πλέον από τα 350 ευρώ και μπορεί να φτάσει άνετα τα 450 ευρώ.

Αν βάλεις κάτω τους λογαριασμούς (ειδικά το ρεύμα και τη θέρμανση, αφού ο γιαννιώτικος χειμώνας δεν αστειεύεται), τα κοινόχρηστα, το σούπερ μάρκετ και τα καθημερινά έξοδα, μια οικογένεια χρειάζεται τουλάχιστον 800 με 1.000 ευρώ τον μήνα για να συντηρήσει ένα παιδί που σπουδάζει. Για μια μέση ελληνική οικογένεια που ζει με έναν ή δύο βασικούς μισθούς, αυτό το νούμερο απλά δεν βγαίνει.

Πώς φτάσαμε ως εδώ; 

Η πρώτη μεγάλη αιτία είναι η «έκρηξη» του τουρισμού και των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Πολλά σπίτια στο ιστορικό κέντρο και γύρω από το Κάστρο, που παλιότερα νοικιάζονταν σε φοιτητές, έχουν γίνει πλέον Airbnb. Οι ιδιοκτήτες προτιμούν να βγάλουν τα ίδια (ή και περισσότερα) χρήματα μέσα σε λίγα τριήμερα, παρά να δεσμεύσουν το σπίτι τους για χρόνια. Έτσι, τα διαθέσιμα σπίτια για μακροχρόνια ενοικίαση λιγόστεψαν δραματικά, και όσα έμειναν, έγιναν πανάκριβα.

Την ίδια ώρα, η έλευση μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας στα Γιάννενα δημιούργησε μια νέα κατηγορία εργαζομένων με καλούς μισθούς που μπορούν να πληρώσουν υψηλότερα ενοίκια, πιέζοντας ακόμα περισσότερο τις τιμές προς τα πάνω.

Απουσία κράτους και «σιωπή» υπευθύνων

Η δωρεάν στέγαση στις εστίες του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων καλύπτει μόνο ένα μικρό ποσοστό φοιτητών με πολύ χαμηλά εισοδήματα, ενώ οι υποδομές συχνά υποφέρουν από την υποχρηματοδότηση. Αν και το σχετικό φοιτητικό επίδομα αυξήθηκε, στην πράξη «εξαφανίζεται» αμέσως, αφού οι ιδιοκτήτες απλά ανέβασαν κι άλλο τα ενοίκια. Σε αντίθεση δε με άλλες ευρωπαϊκές φοιτητουπόλεις, στα Γιάννενα δεν υπάρχει κανένας περιορισμός (πλαφόν) στο πόσα σπίτια μπορούν να γίνονται τουριστικά καταλύματα.

Κινδυνεύουν να χάσουν τη «νεολαία»;

Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί, οι συνέπειες για την πόλη θα είναι βαριές. Ήδη ακούγονται ιστορίες για παιδιά που πέρασαν σε σχολές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αλλά δεν ήρθαν ποτέ να ζήσουν εδώ. Προτιμούν να κάθονται στο πατρικό τους, να διαβάζουν από εκεί και να έρχονται μόνο για τις εξετάσεις, επειδή η οικογένειά τους δεν αντέχει το κόστος.

Το Πανεπιστήμιο είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός πνεύμονας των Ιωαννίνων. Αν οι φοιτητές λιγοστέψουν, η ζημιά θα μετακυληθεί στην εστίαση, στα καφέ, στα εμπορικά μαγαζιά και στην ίδια την ενέργεια της πόλης. Τα Γιάννενα χωρίς τους φοιτητές τους θα είναι μια άλλη, πολύ πιο «σιωπηλή» πόλη. 

Μήπως, λοιπόν, είναι ώρα οι τοπικοί φορείς και το κράτος να πάρουν στα σοβαρά το στεγαστικό, πριν να είναι πολύ αργά;