Πώς πρέπει να οργανωθεί η βιομηχανική δραστηριότητα στο Λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων προκειμένου, αφενός να αξιοποιηθούν πλήρως οι αυξημένες αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής μας και αφετέρου να επιλυθούν ζητήματα που απασχολούν σήμερα την τοπική κοινωνία;

Πρόκειται για θέμα που βρίσκεται αυτή την περίοδο στην επικαιρότητα για δύο λόγους. Καταρχήν, με αφορμή τις διαμαρτυρίες για την άτυπη συγκέντρωση βιομηχανιών στην Πεδινή και έπειτα λόγω του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, το οποίο είχε τεθεί σε διαβούλευση από το ΥΠΕΝ και βρίσκεται πλέον σε διαδικασία επεξεργασίας και διορθώσεων ώστε να δημοσιευθεί σε ΦΕΚ. Οι προβλέψεις και κατευθυντήριες γραμμές της μελέτης για το Λεκανοπέδιο Ιωαννίνων, αλλά και οι αξιολογήσεις της γενικά για την Ήπειρο είναι ενδιαφέρουσες και οι τοπικοί φορείς, με πρώτο το Περιφερειακό Συμβούλιο, πρέπει να τις δουν και να τις αξιολογήσουν το συντομότερο δυνατό.

Το προφίλ της Ηπείρου

Το βιομηχανικό προφίλ της Περιφέρειας Ηπείρου χαρακτηρίζεται ως ασθενές, με μικρό μέγεθος σχετικών επιχειρήσεων, μειωμένη παραγωγικότητα και εσωστρεφή προσανατολισμό σύμφωνα με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη βιομηχανία.

Ωστόσο, όπως αναφέρεται, υπάρχουν τομείς με θετικές προοπτικές, όπως οι δραστηριότητες της εφοδιαστικής αλυσίδας και του διαμετακομιστικού εμπορίου. Τάση που συνδέεται με τη γεωγραφική θέση της Περιφέρειας και τις υποδομές που τη διατρέχουν, καθώς η Εγνατία Οδός και το λιμάνι της Ηγουμενίτσας λειτουργούν ως βασικοί κόμβοι διαμετακόμισης εμπορευμάτων και διασύνδεσης με την Ιταλία και τη Δυτική Ευρώπη, ενώ στις υποδομές προστίθεται και η ολοκλήρωση της Ιόνιας οδού, η υλοποίηση του οδικού άξονα Ε65 που συνδέει την Ηγουμενίτσα με τον Βόλο και η κατασκευή του έργου Γιάννενα – Κακαβιά που περιλαμβάνεται και στα διευρωπαϊκά δίκτυα. «Τα έργα αυτά συμβάλλουν αποφασιστικά στην άρση της απομόνωσης σημαντικού τμήματός της και βελτιώνουν τις προϋποθέσεις αναβάθμισης του ρόλου της, ως εισόδου και βασικού διαμετακομιστικού πόλου σύνδεσης της Δυτικής Ευρώπης με τον ευρύτερο βαλκανικό χώρο», τονίζεται στη μελέτη. 

«Στο μέλλον, έως το 2032, η μεταποίηση αναμένεται να έχει ταχύτερη αυξητική πορεία από ό,τι στο σύνολο της χώρας κατά μέσο όρο», σημειώνεται. Προστίθεται δε ότι ο κλάδος των τροφίμων και ο κλάδος των ποτών αντιπροσωπεύουν περισσότερο από τα τέσσερα πέμπτα της μεταποιητικής δραστηριότητας της Ηπείρου. Παράλληλα, η μελέτη διαβλέπει και μια ανάπτυξη συμπληρωματικών κλάδων που στηρίζουν το σύμπλεγμα της διατροφής, όπως επίσης και των κλάδων πλαστικών και μεταλλικών προϊόντων.

Οι οργανωμένοι χώροι

Ως γενική επιδίωξη το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη βιομηχανία ορίζει την  εγκατάσταση βιομηχανιών εντός οργανωμένων υποδοχέων, δηλαδή βιομηχανικών περιοχών και την προσέλκυση σ’ αυτές του μεγαλύτερου μέρους της νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας μεταποίησης και εφοδιαστικής. Σε αυτή την διαδικασία, σκόπιμο είναι να αξιοποιηθούν οι υπάρχοντες υποδοχείς, τονίζει σχετικά. Όπως αναφέρεται στη μελέτη, σήμερα υπάρχουν τρεις Οργανωμένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων στην Ήπειρο. Ένας στην Ηγουμενίτσα, με έκταση μόλις 250 στρεμμάτων, ένας στην Πρέβεζα, με έκταση 2.000 στρεμμάτων, με λιγότερο από 30% των οικοπέδων να χρησιμοποιούνται, και η ΒΙΠΕ των Ιωαννίνων, με έκταση 2.000 στρεμμάτων, όπου το 70% των βιομηχανικών οικοπέδων έχει απορροφηθεί.

Στο νέο Χωροταξικό η πρόβλεψη για την επόμενη δεκαετία έως το 2032 είναι ότι θα απαιτηθούν περί τα 1.000 στρέμματα συνολικά για βιομηχανική χρήση. Στην ίδια περίοδο προβλέπεται ότι οι υπάρχοντες οργανωμένοι χώροι μπορούν να διαθέσουν περί τα 650 στρέμματα μη αξιοποιούμενης σήμερα βιομηχανικής γης. Παράλληλα, εκτιμάται ότι έως το 2032, η ανάπτυξη της εφοδιαστικής στην Περιφέρεια Ηπείρου μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη ζήτηση για 500 περίπου στρέμματα οργανωμένων χώρων εγκατάστασης εφοδιαστικών μονάδων. 

Η Π.Ε. Ιωαννίνων 

Η Π.Ε. Ιωαννίνων κατατάσσεται από τη μελέτη στις «Ανεπτυγμένες και Αναπτυσσόμενες Περιοχές» ως προς τη μεταποίηση, με τον αστικό ιστό στα Γιάννενα να ορίζεται ως «πόλος περιοχή εντατικοποίησης της βιομηχανίας». 

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στους τρεις βασικούς οδικούς άξονες που διατρέχουν τον νομό και συνιστούν άξονες επέκτασης της βιομηχανίας: ο πρώτος προς τα βόρειοανατολικά που εκτείνεται έως το δίπολο Κοζάνης-Πτολεμαΐδας, ο δεύτερος που εκτείνεται προς τα νότια  έως τον πόλο του Αγρινίου και ο τρίτος προς τα νότιο-δυτικά έως το δίπολο Τρικάλων-Καρδίτσας.

«Η ολοκλήρωση των υπερτοπικών οδικών υποδομών θα ενισχύσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Π.Ε. που εξειδικεύονται από τον υποκείμενο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, ώστε να καθοριστούν συμβατές χρήσεις γης για βιομηχανία-εφοδιαστική», σύμφωνα με τη μελέτη. 

Βιομηχανική Περιοχή

Για τη ΒΙΠΕ Ιωαννίνων στο Ροδοτόπι, η μελέτη επισημαίνει πως υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον και σχετικά ικανοποιητική κάλυψη της χωρητικότητάς της και προτείνει να διερευνηθεί το ενδεχόμενο επέκτασής της στο πλαίσιο της αυξανόμενης ζήτησης για δραστηριότητες του κλάδου. Καθοριστικής σημασίας για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και ελκυστικότητας της Βιομηχανικής Περιοχής χαρακτηρίζει τη σύνδεσή της με την Ιόνια οδό.

Οι κατευθύνσεις

Παράλληλα, μέσω της μελέτης δίνονται κατευθύνσεις για ενίσχυση της ίδρυσης οργανωμένων υποδοχέων μεταποιητικής δραστηριότητας βορειοανατολικά του οικισμού της Τύριας κατά μήκος της Εγνατίας Οδού, δυτικά του οικισμού Μαζίου, και νότια του οικισμού του Μετσόβου, καθώς και για ενίσχυση της ίδρυσης υποδοχέων διαμετακομιστικών υπηρεσιών και μονάδων χονδρεμπορίου κοντά σε σημαντικούς οδικούς κόμβους, όπως η διασταύρωση της Εγνατίας Οδού με τον Δυτικό Άξονα στην περιοχή Κατσικά ή σε εγγύτητα με το Αεροδρόμιο. Γενικότερα, προτείνεται ενίσχυση της χωροθέτησης μονάδων εντός οργανωμένων υποδοχέων στην ευρύτερη περιοχή των Ιωαννίνων και η αποτροπή διάσπαρτης χωροθέτησης. 

Τέλος, ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, η ύπαρξη του οποίου προσφέρεται για συμπληρωματική λειτουργία του στους τομείς της τεχνολογίας και της ανάπτυξης μέσω της δημιουργίας σχετικών υποδοχέων (όπως Τεχνολογικό Πάρκο) πλησίον του Ιδρύματος.