Ως ζωντανό κεφάλαιο κοινωνικής προσφοράς προσεγγίζουν τα Κληροδοτήματα οι απανταχού Ηπειρώτες, οι οποίοι κρίνουν απαραίτητη τη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα τους.

Σημειώνεται ότι με νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών αλλάζει το καθεστώς διαχείρισης των Εθνικών Κληροδοτημάτων, ανοίγοντας την πόρτα για παραχώρηση σε ιδιώτες. Μάλιστα το θέμα έφτασε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με ερώτηση που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου.

Η εξέλιξη αυτή είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε φορείς, οργανώσεις και σε πολίτες, που θεωρούν ότι τα Κληροδοτήματα ως εθνικά σύμβολα πρέπει να προστατευτούν και να μην περιοριστεί ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών στη διαχείρισή τους. 

Μέρος της κληρονομιάς μας!

Υπενθυμίζεται πως έντονες ήταν οι αντιδράσεις στο ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης του Ζαππείου, ενώ ανάλογες απόπειρες είχαν γίνει και στο παρελθόν, αλλά αποτράπηκαν ύστερα από κινητοποίηση της Ηπειρωτικής αποδημίας. 

Οι αντιδράσεις είναι εύλογες, αφού το Ζάππειο, αυτό το διεθνούς εμβέλειας Ίδρυμα που δημιούργησαν οι Ηπειρώτες Εθνικοί Ευεργέτες Ευάγγελος και Κων/νος Ζάππας, είναι συνυφασμένο με την ιστορία του Ελληνισμού.

Πάντως, τα Κληροδοτήματα -γενικότερα- αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ηπείρου και ολόκληρης της χώρας, ενώ οι περιουσίες που άφησαν οι ευεργέτες  χρηματοδότησαν σχολεία, νοσοκομεία, υποτροφίες, πολιτιστικές υποδομές και κοινωνικές δράσεις.

Παρέμβαση Αρναούτογλου

Στο μεταξύ, ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την «προστασία των κοινωφελών Κληροδοτημάτων και της βούλησης των εθνικών ευεργετών στην Ελλάδα», κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου.

Όπως αναφέρει, η θέσπιση του Ν. 5259/2025 έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από φορείς της κοινωνίας των πολιτών, όπως η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, που εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες ότι το νέο πλαίσιο συγκεντρώνει τη διαχείριση των κοινωφελών περιουσιών.

Επισημαίνει δε ότι οι αλλαγές που προωθήθηκαν προκαλούν εύλογες ανησυχίες για τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον ρόλο των τοπικών κοινωνιών στη διαχείριση των κοινωφελών περιουσιών.

Γι' αυτό ζητά από τη Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τοποθετηθεί με σαφήνεια για το κατά πόσο οι αρχές της χρηστής διακυβέρνησης, της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και του σεβασμού της βούλησης των εθνικών ευεργετών διασφαλίζονται.

Προστασία εθνικής παρακαταθήκης

Παράλληλα, ρωτά αν η Επιτροπή προτίθεται να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές ή να ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών-μελών για τη διαχείριση ιστορικών κοινωφελών ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων.

«Τα Κληροδοτήματα των εθνικών ευεργετών δεν ανήκουν σε καμία κυβέρνηση. Ανήκουν στην ιστορία, στην κοινωνία και στις επόμενες γενιές», δήλωσε ο κ. Αρναούτογλου και πρόσθεσε ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα να αλλοιώνει τη βούληση ανθρώπων που διέθεσαν την περιουσία τους για το κοινό καλό. 

Μάλιστα, ανέφερε πως η κυβέρνηση οφείλει να ακούσει τις εύλογες αντιδράσεις των φορέων της κοινωνίας των πολιτών και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Την καλεί να προστατεύσει μια ανεκτίμητη εθνική παρακαταθήκη, αντί να δημιουργεί αμφιβολίες για το μέλλον των κοινωφελών Κληροδοτημάτων.