Ένα εμβληματικό μνημείο της Ηπείρου, το Κάστρο Κιάφας στο Σούλι, αποδόθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κων. Τασούλα στην τοπική κοινωνία, μετά από την αποκατάσταση και ανάδειξή του από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Με την ολοκλήρωση ενός σημαντικού έργου, που αναδεικνύει ένα από τα σημαντικότερα οχυρωματικά μνημεία της νεότερης ελληνικής ιστορίας, το Σούλι αποκτά ξανά ένα ισχυρό σύμβολο της ιστορικής του ταυτότητας και της συλλογικής μνήμης.

Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλ. Καχριμάνη, των δημάρχων Σουλίου Αθ. Ντάνη και Φιλιατών Παρασκευά Βλάχου, του βουλευτή Θεσπρωτίας Β. Γιόγιακα, καθώς και εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και φορέων της περιοχής.

Τόπος ελευθερίας…

Τη διαχρονική σημασία του Κάστρου Κιάφας ως τόπου ελευθερίας, αντίστασης και ιστορικής μνήμης, ανέδειξε στον χαιρετισμό του ο Γιαννιώτης Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Αναφερόμενος στην αποκατάσταση του μνημείου, ο κ. Τασούλας σημείωσε πως προκαλεί θαυμασμό το γεγονός ότι ένα κάστρο που είχε αφεθεί για δεκαετίες στην εγκατάλειψη και υπέστη σοβαρές ζημιές από τον σεισμό του 2020, στέκεται σήμερα και πάλι όρθιο. Όπως είπε χαρακτηριστικά «μας φαίνεται παράξενο πως αυτό το μέρος, παρατημένο επί δεκαετίες και χτυπημένο την άνοιξη του 2020 από ένα σεισμό, που περίπου το αποτελείωσε [...] σήμερα ξαναστήθηκε όρθιο, αποφασιστικό όπως ήταν όταν πρωτοέγινε, λίγο μετά το 1800».

Πανελλήνιο σύμβολο ανδρείας…

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ιστορικό ρόλο της Κιάφας, υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι «στο σκληρό και δυσπρόσιτο τοπίο του Σουλίου, η Κιάφα υπήρξε για αιώνες σύμβολο αντίστασης, αυτονομίας, υψηλού φρονήματος. Είναι ο τόπος όπου οι Σουλιώτες οργάνωσαν την άμυνά τους, διαμόρφωσαν την ιδιότυπη κοινοτική ελευθερία τους [...] και έγραψαν ιστορία», χαρακτηρίζοντάς την ένα από τα πιο ηρωικά καστροχώρια της Σουλιώτικης Συμπολιτείας και πανελλήνιο σύμβολο ανδρείας, ηρωισμού και αντίστασης.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στάθηκε επίσης στη σημασία του ίδιου του μνημείου ως ζωντανού τεκμηρίου της ιστορίας, επισημαίνοντας ότι η αποκατάστασή του επιτρέπει στις νεότερες γενιές να γνωρίσουν με απτό τρόπο το παρελθόν. Περιγράφοντας τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του φρουρίου, τόνισε ότι αυτά μαρτυρούν έναν τρόπο πολέμου όπου «η αντοχή και η επιμονή ήταν εξίσου, αν όχι πιο σημαντικές, με τα όπλα», ενώ υπενθύμισε πως οι Σουλιώτες δεν είχαν τακτικό στρατό, αλλά μια ισχυρή κοινοτική πολεμική οργάνωση, με κάθε φάρα να αποτελεί ταυτόχρονα μονάδα άμυνας και μάχης.

Κλείνοντας τον χαιρετισμό του, ο κ. Τασούλας χαρακτήρισε την ολοκλήρωση του έργου ως μια πράξη ιστορικής ευθύνης, τονίζοντας ότι «η αποκατάσταση του Κάστρου της Κιάφας [...] είναι μια πράξη σεβασμού προς ένα φυσικό μνημείο, που πάνω απ' όλα είναι μνημείο ελευθερίας. Και τέτοια μνημεία ελευθερίας οφείλουμε να τα τιμάμε, να τα προστατεύουμε».

Μετά την τελετή των εγκαινίων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ξεναγήθηκε στο αποκατεστημένο Κάστρο Κιάφας από τον προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων Ιωάννη Χουλιαρά. Νωρίτερα είχε επισκεφθεί το Ηρώο στον ιστορικό χώρο του Σουλίου, όπου είχε σύντομη συνομιλία με μέλη πολιτιστικών συλλόγων της περιοχής.

Το έργο…

Το έργο στερέωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης του Κάστρου Κιάφας, συνολικού προϋπολογισμού 2,2 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού. Πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης των τειχών, συντήρηση των λιθοδομών, ανακατασκευή λίθινων τόξων και αποκατάσταση επιμέρους αρχιτεκτονικών στοιχείων, με απόλυτο σεβασμό στην αυθεντικότητα και τον ιστορικό χαρακτήρα του μνημείου.

Η αποκατάσταση του Κάστρου εντάσσεται στο ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο προστασίας και ανάδειξης του ιστορικού χώρου του Σουλίου, το οποίο υλοποιείται μέσω της συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με στόχο την ανάδειξη του Σουλίου ως τόπου ιστορικής μνήμης, πολιτισμού και βιώσιμης ανάπτυξης.