Για το στρατόπεδο Βελισσαρίου γίνεται πάλι συζήτηση σχετικά με την παραχώρηση στον Δήμο Ιωαννιτών, μέρους ή όλης της έκτασής του, μια διαδικασία που ακόμη δεν έφθασε σε τελική απόφαση. Οι συζητήσεις, που συμπληρώνουν περισσότερα από είκοσι χρόνια, και συνεχίζονται, δεν καταλήγουν σε μια απόφαση. Κάποιες καλές προθέσεις ανατρέπονται, ενώ ο Δήμος Ιωαννιτών δεν έχει καταλήξει σε μια ολοκληρωμένη μελέτη και απόφαση για μια διαχείριση και τύχη της όλης έκτασης και των εγκαταστάσεων και κτισμάτων του στρατού.

Η έκταση αυτή έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία πέραν της όποιας σύνδεσης έχει με πολεμικά γεγονότα και άλλες καταστάσεις της περιοχής, πριν και μετά την απελευθέρωση. Από τη δίγλωσση εφημερίδα «ΙΩΑΝΝΙΝΑ», της τελευταίας περιόδου της Τουρκοκρατίας αντλήθηκαν μερικές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το τοπόσημο και την πόλη.

• Στο φύλλο 6/26 Ιουνίου 1869 δημοσιεύεται απόσπασμα της ομιλίας του Γενικού Διοικητή του Βιλαετιού, σε σύσκεψη του Γενικού Συμβουλίου, όπου λέει τα εξής: «...και εν Ιωαννίνοις θέλει ανεγερθή Πολυτεχνείον (Ισλαχ Χανέ), δυνάμενον να περιλαμβάνει εκατόν και είκοσι απόρους και ορφανούς παίδας εν τω οποίω θέλουσι διδάσκεσθαι τέxνας. Ελπίζω δ' ότι, διά της θείας αντιλήψεως, οι παίδες του Βιλαετιού τούτου εντός μικρού διαστήματος θέλουσιν αναπτυχθή εις τε τα γράμματα και τας τέχνας».
• Εις το φύλλο 27/20 Νοεμβρίου 1869, δημοσιεύεται η είδηση της θεμελίωσης του Πολυτεχνείου και γράφει τα εξής: «Μέρος τι εκτός της ημετέρας πόλεως και εντεύθεν του Στρατοπέδου (Ορδού) κείμενον, προ πολλοί) είχεν εγκριθή ως κατάλληλον δια την ανέγερσιν του εν λόγω Πολυτεχνείου, αφού δε πρότερον προεπαρασκευάσθη το γήπεδον τούτο και ετέθησαν τα θεμέλια αυτού, την παρελθύσα Δευτέραν 17 Νοεμβρίου, μεταβάντων εις το μέρος εκείνον της A. Ε. του Διοικητού η A. Ε ο Αβδή πασάς και ο Γενικός Διοικητής Αχμέτ Ρασίμ Πασάς ευαρεστήθησαν όπως ιδίοις χερσί θέσιοσι τον θεμέλιον λίθον της οικοδομής, αφού δε κατά τα εθισμένα εσφάγησαν και τα θύματα, πάραυτα ήρξατο η οικοδομή του περί ου ο λόγος Φιλανθρωπικού Καταστήματος».
• Από του φύλλου 25/6-Νοεμβρίου 1869 μέχρι το 58/9 Ιουλίου 1870 δημοσιεύονται κατάλογοι με τα ονόματα «των συνδραμόντων διά το εν τη έδρα του Βιλαετιού Ιωαννίνων συστηθησόμενον Αυτοκρ. Πολυτεχνείον και Ορφανοτροφείον», με πρώτον στον πρώτο κατάλογο τον ίδιο τον Διοικητή.

Το συνολικό ποσόν που συγκεντρώθηκε, όπως φαίνεται στο τελευταίο κατάλογο που δημοσιεύτηκε ανήλθε στα 93.213 γρόσια.

Από το δημοσίευμα αυτό συνάγεται ότι μαζί με το Πολυτεχνείο ανεγείρεται εκεί και Ορφανοτροφείο για τα άπορα και ορφανά παιδιά που θα φοιτήσουν στο Πολυτεχνείο.

• Στο φύλλο 54/28 Μάϊου 1870 σε έναν απολογισμό έργων του Βιλαετιού, βεβαιώνεται ότι μαζί με το Πολυτεχνείο ανεγείρεται και Ορφανοτροφείο.
• Στο φύλλο 78/30 Νοεμβρίου 1870 γράφεται: «αποπερατωθείσης της οικοδομής του της Αγγειοπλαστικής εργοστασίου, όπερ ανεγείρεται πλησίον του ημέτερου Πολυτεχνείου και προετοιμασθέντων των τεχνικών εργαλείων, ελπίζομεν ότι εντός ολίγων ημερών θέλομεν ίδει προϊόντα του εν λόγω εργοστασίου».
• Στο φύλλο 211/13 Αυγούστου 1873 μεταξύ των άλλων αναφέρεται ότι: «η Α. Εξοχότης ο Χριστάκης Ζωγράφος τη χαρακτηριζούση Αυτήν φιλοπατρίαν, ευηρεστήθη να προσφέρει υπέρ του ημέτερου Πολυτεχνείου το ποσόν εκατόν oθωμανικών λιρών. Από προσώπου λοιπόν του κοινού, δι ου την εκπαίδευσιν και προαγωγήν τοσαύτας γενναίας θυσίας ποιείται εκφράζομεν τη Α. Εξοχότητι τας ημετέρας ευχαριστήσεις».
• Μια επόμενη σχετική πληροφορία βρέθηκε στο φύλλο 211/13 Αυγούστου 1873 που γράφει: «Μετ ευχαριστήσεως νυν αναγγέλλομεν ότι ήρξαντο ήδη γενόμεναι αι δέουσαι επισκευαί εν τω Πολυτεχνείω, διευθυνόμεναι παρά του αρχιμηχανικού του Βιλαετιού κ. Μενέϊκου εφέντη, ότι ενώ πρότερον οι εν αυτώ νέοι ήσαν ενδεδυμένοι με διαφόρων ειδών και χρωμάτων ενδύματα, ήδη κατεσκευάσθησαν δι άπαντες ωραία, επανοφόρια και περισκελίδες εξ εριούχων, ότι καταβάλλεται ήδη πάσα επιμέλεια προς καλλιέργειαν και εξωράϊσιν του ενώπιον του Πολυτεχνείου κήπου, και ότι ελήφθησαν τα αναγκαία μέτρα όπως οι εν αυτώ φοιτώντες νέοι διδάσκονται διαφόρους τέχνας».
• Στο φύλλο 222/29 Οκτωβρίου 1873 γράφει: «εν τω κήπω του Πολυτεχνείου εφυτεύθησαν διάφορα φυτά άτινα μετ'ού πολύ θέλουσι καταστήσει το μέρος εκείνο τερπνώτατον και ου ευκαταφρόνητον πρόσοδον θέλουσιν επενέγκει εις το Πολυτεχνείον».

Υπάρχουν και μερικές πληροφορίες για δυσλειτουργίες του Πολυτεχνείου και προσπάθειες να λυθούν τα προβλήματα.

Μια είδηση του 1892 σχετική με κάποιες μεγάλες ρυμοτομίες της πόλης, αναφέρουν ότι: «το πρώην Πολυτεχνείο, έξω της Καλούτσεσμης, μετατρέπεται εις στρατώνα του ιππικού και πυροβολικού, κατασκευάζονται δε και δύο νέα ιπποστάσια χωρητικότητας 400 περίπου ίππων».

Όλες αυτές οι καταγραφές και δημοσιευμένες έγκυρες πληροφορίες, δίνουν στην περιοχή αυτή του στρατοπέδου Βελισσαρίου ενδιαφέρουσες ειδήσεις, για προσπάθειες της Διοίκησης να δημιουργήσει κάποιες δομές παιδείας και μιας εκβιομηχάνισης της πόλης(Αγγειοπλαστείον) και μάλιστα έξω της πόλεως. Και αυτή η προσπάθεια περιβάλλεται με διακηρύξεις για καλύτερη εκπαίδευση, για μια μορφή «τεχνικής εκπαίδευσης», πρωτοποριακής και εναρμονισμένης με ένα κοινωνικό πρόγραμμα για «άπορους και ορφανούς παίδας», οι οποίοι «θέλουσιν αναπτυχθεί εις τε τα γράμματα και τας τέχνας».

Το γεγονός δε ότι η ανέγερση του Πολυτεχνείου και του Ορφανοτροφείου, γίνεται με ερανική εκστρατεία αλληλεγγύης στην οποία πρώτοι συμμετέχουν οι αξιωματούχοι και οι έχοντες, στη οποία συντρέχει και ο μεγάλος ευεργέτης Χρηστάκης Ζωγράφος με μια γενναία χορηγία, αποτελεί ένα ενδιαφέρον ιστορικό στοιχείο που πηγάζει από τον χώρο του στρατοπέδου Βελισσαρίου.

Δεν είναι γνωστό τί διασώζεται από όλα αυτά τα κτίσματα προαγωγής παιδείας, ανάπτυξης και στρατιωτικής χρήσης με πρόσθετες κατασκευές μεγάλων ιπποστασίων.

Δεν είναι επίσης γνωστό αν κάποια αρχαιολογική ή άλλη υπηρεσία αναζήτησε στα τελευταία κατάλοιπα των κτηριακών και βοηθητικών εγκαταστάσεων που χρησιμοποιεί ο στρατός (στρατώνες, ιπποστάσια, όρχους κλπ), κάποια ίχνη από εκείνη την εποχή.

Σε εκείνο το στρατόπεδο στρατοπέδευσαν και οι μονάδες του ελληνικού στρατού μετά την απελευθέρωση και από το ίδιο στρατόπεδο ξεκίνησαν οι τσολιάδες, το ιππικό και το πυροβολικό στον πόλεμο του ‘40 της Ηπειρωτικής Μεραρχίας.

Δεν πρέπει με την οποιαδήποτε παραχώρηση από τον Στρατό του στρατοπέδου στον Δήμο, να εξαφανιστούν τα ιστορικά και στρατιωτικά ίχνη και οι προσφορές και θυσίες των κατοίκων της πόλεως και της Ηπείρου, για τα ίχνη της ιστορίας του στρατοπέδου. Και δεν πρέπει να εξαφανιστεί το όνομα του Βελισσάριου.

Αυτά, εκτός από τον Δήμο ο οποίος αναζητώντας τις καταστάσεις προσφορών των κάτοικων της πόλης για την ανέγερση κοινωφελών ιδρυμάτων όπως του Πολυτεχνείου, του Οικοτροφείου και Αγγειοπλαστείου, πρέπει να αποδελτιώσει τα διασωθέντα φύλλα της εφημερίδας «ΙΩΑΝΝΙΝΑ» και να εκδώσει, όσα ενδιαφέροντα στοιχεία της ιστορίας των Ιωαννίνων.

Πρέπει επίσης να τα μελετήσει και το Πανεπιστήμιο και η τωρινή «Πολυτεχνική» Σχολή να αναζητήσει τι ήταν εκείνο το «Πρώτο Πολυτεχνείο» της πόλης. Αλλά και ο Στρατός να αναδιφήσει την ιστορία του Στρατοπέδου σε όλες τις χρήσεις του και τους αγώνες στην Ήπειρο.

Με τη ευκαιρία αυτής της μερικής αναδρομής στην ιστορία του Στρατοπέδου Βελισσαρίου, με τις πληροφορίες που αντλήθηκαν από εκείνη την έκδοση της δίγλωσσης εφημερίδας «ΙΩΑΝΝΙΝΑ», που ήταν η πρώτη έντυπη εφημερίδα της πόλης, να γίνει μια προσπάθεια μέσα στα τόσα κονδύλια των «αναπτυξιακών» προγραμμάτων, και πολλών άλλων εκδόσεων, να γίνει μια προσπάθεια ψηφιοποίησης και αναπαραγωγής του διασωθέντος μέρους, και παράλληλα να αναζητηθεί στα Τουρκικά αρχεία το συνολικό σώμα της όλης έκδοσης.

Η δίγλωσση εφημερίδα «ΙΩΑΝΝΙΝΑ» διασώζει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία της ιστορίας της πόλης και όλης της περιοχής του Βιλαετιού Ιωαννίνων, είναι πεδίον λαμπρόν για έρευνες και διατριβές της ιστορίας της πόλης και ενός στοχασμού και μελέτης της κοινωνικής και πνευματικής ζωής της.

Μια πρόγευση για μια τέτοια αναζήτηση είναι η πληροφορία που δημοσιεύεται στο φύλλο 217/24-Σεπτεμβρίου 1873 ότι: «Εμπορική και Φιλολογική Λέσχη «Η Πρόοδος», διαθέτει στο αναγνωστήριο 27 Οθωμανικές εφημερίδες, 18 Ελληνικές, 4 Γαλλικές. 1 Ιταλική, 2 Ελληνικά περιοδικά, 2 Γαλλικά.

Κωνσταντίνος Χ. Κωστούλας