Ας φανταστούμε ότι έχουμε επιβιβαστεί σε μια μηχανή του χρόνου με προορισμό την Αθήνα και τη Ρώμη της αρχαιότητας. Η λάμψη των μεγάλων έργων, που διατηρείται ακόμη, θα αιχμαλώτιζαν το βλέμμα μας. Μια κατάσταση αναμενόμενη… Η περιέργειά, όμως, θα μας ωθούσε στο να σεργιανίσουμε στους πολυσύχναστους δρόμους τους και εκεί που η λάμψη των μαρμάρων δεν ήταν ορατή. Η επιθυμία μας, όπως είναι φυσικό, θα επικεντρωνόταν στο να ζωντανέψουμε τα ίχνη που μας άφησε ο χρόνος: με τους μύθους, τους χρησμούς, τις επιγραφές σε τοίχους, τις οπτικές αναπαραστάσεις κ.ά. 

Επειδή η μηχανή του χρόνου δεν είναι διαθέσιμη, θα ακολουθήσουμε τον ιστορικό…

Ο Jerry Toner (Μικρή ιστορία του Αρχαίου Κόσμου, Εκδόσεις Πατάκη, 2018) με γλαφυρότητα δίνει την εικόνα ενός διαφορετικού, από αυτόν που γνωρίζουμε, αρχαίου κόσμου. 

Σ’ αυτόν τον κόσμο, ο θάνατος πλανιέται στον αέρα, οι άστεγοι πεθαίνουν στους δρόμους, ο θόρυβος είναι εκκωφαντικός και η αταξία ο κανόνας.

Ο αναλφαβητισμός κυριαρχεί (~98%) και αυτό που θεωρούμε κλασικό πολιτισμό αποτελεί την υψηλή τέχνη αυτής της μικρής ομάδας πλουσίων. Για να έχουμε μια εικόνα για το προσδόκιμο χρόνο ζωής αρκεί η επιγραφή: η Χ πέθανε σε ώριμη ηλικία των 27-χρόνων! Η μέση γυναίκα χρειαζόταν να γεννήσει πέντε ή έξι φορές ζωντανά βρέφη μόνο και μόνο για να διατηρηθεί σταθερός ο πληθυσμός…

Η αρχαία κοινωνία ήταν ανδροκρατούμενη, το προνόμιο του πολίτη ήταν δύσκολο να αποκτηθεί στην Αθήνα και πιο εύκολο στη Ρώμη.

Η θρησκεία ήταν πανταχού παρούσα και ο αρχαίος κόσμος  πρόσφερε ένα θρησκευτικό super market όπου ο πιστός διάλεγε ανάλογα με τους σκοπούς του.  Τίποτε δεν γινόταν χωρίς την έγκριση των Θεών.

Κατά τον Toner, το sex- παντού, το χονδρό χιούμορ ο κανόνας και η υψηλή πνευματική καλλιέργεια προνόμιο της elite.

Τέλος

Οι πολιτικοί είχαν παρόμοια συμπεριφορά με  αυτή των σημερινών και ο συνηθισμένος κόσμος ζούσε ζωές με κυριαρχία του φόβου και της έχθρας. Τα γνωμικά που διασώζονται μας δίνουν μια γεύση…

E-mail: cmasalasWuoi.gr