Η Τουρκία επιδιώκει ενεργά μια στρατηγική για να επεκτείνει την επιρροή της στη Συρία, τόσο για γεωπολιτικούς λόγους όσο και για λόγους εσωτερικής πολιτικής, κυρίως μετά την πτώση του καθεστώτος του Άσαντ, αξιοποιώντας τόσο στρατιωτικές όσο και διπλωματικές πρωτοβουλίες. Ακολουθούν τα βασικά στοιχεία της προσέγγισης της Τουρκίας:

Στρατηγικές και Στρατηγικές Ασφάλειας

Εστίαση στην Αντιτρομοκρατική: Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει τονίσει τη σημασία της καταπολέμησης ομάδων όπως το PKK και το YPG, τις οποίες η Τουρκία χαρακτηρίζει τρομοκρατικές οργανώσεις. Ο Ερντογάν έχει δεσμευτεί να λάβει άμεση δράση ενάντια σε οποιεσδήποτε αντιληπτές απειλές για την ασφάλεια της Τουρκίας από αυτές τις ομάδες, υποδεικνύοντας ότι βρίσκεται σε ετοιμότητα για στρατιωτικές επιχειρήσεις εάν και όποτε χρειαστεί.

Συγκρότηση μιας ζώνης ασφαλείας: Η δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας στη βόρεια Συρία αποτελεί ένα μακροχρόνιο στόχο της Τουρκίας. Μια τέτοια ζώνη θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως αποστρατικοποιημένη ζώνη μεταξύ της Τουρκίας και των Κούρδων, αλλά και ως μοχλός πίεσης προς τη Δαμασκό.

Επαναπατρισμός των Σύριων προσφύγων: Η παρουσία εκατομμυρίων Σύριων προσφύγων στην Τουρκία αποτελεί βαρύ οικονομικό και κοινωνικό βάρος για τη χώρα. Η Άγκυρα επιδιώκει να επιστρέψουν οι πρόσφυγες στις εστίες τους, υπό τον έλεγχο του τουρκικού καθεστώτος.

Ενσωμάτωση Δυνάμεων: Η Τουρκία σχεδιάζει να ενσωματώσει διάφορες ομάδες πολιτοφυλακής και ανταρτών στον Συριακό Εθνικό Στρατό (SNA) για να δημιουργήσει μια πιο συνεκτική στρατιωτική δομή. Αυτή η προσέγγιση στοχεύει στην αποφυγή των παγίδων που παρατηρήθηκαν στο Ιράκ μετά τη διάλυση του στρατού του, που οδήγησε στο χάος και στην άνοδο των πολιτοφυλακών.

Πολιτική Εμπλοκή

Υποστήριξη για τη Νέα Διακυβέρνηση: Η Τουρκία εργάζεται για τη δημιουργία μιας παράλληλης δομής διακυβέρνησης στη Συρία, διορίζοντας Τούρκους αξιωματούχους ως συμβούλους, για να βοηθήσουν στη διαχείριση διαφόρων κυβερνητικών λειτουργιών. Αυτό αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας διακυβέρνησης της Συρίας, διατηρώντας παράλληλα την εμφάνιση της μη παρέμβασης.

Συνταγματική ανάπτυξη: Ο Ερντογάν έχει προσφέρει βοήθεια για τη σύνταξη ενός νέου συντάγματος για τη Συρία, με στόχο να διασφαλίσει ότι αντικατοπτρίζει τα συμφέροντα διαφόρων εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων, ιδιαίτερα των Κούρδων. Αυτή η κίνηση θεωρείται ως μια προσπάθεια νομιμοποίησης του ρόλου της Τουρκίας στη Συρία και σταθεροποίησης της περιοχής.

Οικονομικές και 

Ανθρωπιστικές Πρωτοβουλίες

Προσπάθειες ανασυγκρότησης: Η Τουρκία έχει εκφράσει τη δέσμευσή της να υποστηρίξει την ανοικοδόμηση της Συρίας με την ανοικοδόμηση υποδομών και την παροχή βασικών υπηρεσιών όπως η ηλεκτρική ενέργεια. Αυτό είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για να τοποθετηθεί η Τουρκία ως βασικός παράγοντας για την ανάκαμψη και τη σταθερότητα της Συρίας.

Διπλωματικές σχέσεις: Η Τουρκία ενισχύει τους διπλωματικούς δεσμούς με τη νέα ηγεσία της Συρίας, η οποία περιλαμβάνει επισκέψεις υψηλού επιπέδου από Τούρκους αξιωματούχους. Αυτή η προσέγγιση στοχεύει να ενισχύσει την επιρροή της Τουρκίας και να ενισχύσει τη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας και διακυβέρνησης.

 Πώς σχεδιάζει η Τουρκία να 

επιτύχει τους στόχους της

Στρατιωτική ισχύς: Η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει και θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τη στρατιωτική της ισχύ για να επιβάλει τη θέλησή της στη Συρία.

Διπλωματία: Η Άγκυρα προσπαθεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη των διεθνών παικτών, όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία, για την υλοποίηση των σχεδίων της.

Οικονομική βοήθεια: Η Τουρκία παρέχει οικονομική βοήθεια σε ορισμένες ομάδες στη Συρία, με στόχο να τις κερδίσει στο πλευρό της.

Πολιτική επιρροή: Η Άγκυρα προσπαθεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στη Συρία μέσω της υποστήριξης ορισμένων πολιτικών δυνάμεων.

 Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Τουρκία

Αντίσταση των Κούρδων: Οι Κούρδοι της Συρίας αντιστέκονται σθεναρά στις τουρκικές επιθέσεις και έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν μια αυτόνομη περιοχή στη βόρεια Συρία.

Η στάση των διεθνών παικτών: Οι ΗΠΑ, η Ρωσία και άλλες μεγάλες δυνάμεις έχουν διαφορετικά συμφέροντα στη Συρία, γεγονός που καθιστά δύσκολη την υλοποίηση των τουρκικών σχεδίων.

Το κόστος του πολέμου: Ο πόλεμος στη Συρία έχει ήδη κοστίσει στην Τουρκία πολλά χρήματα και ανθρώπινες ζωές.

Η ανθρωπιστική κρίση: Η ανθρωπιστική κρίση στη Συρία αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση για την Τουρκία και τις προσπάθειές της να σταθεροποιήσει τη χώρα.

Μελλοντικές Προκλήσεις

Η Τουρκία έχει σημαντικούς στόχους στη Συρία, αλλά η επίτευξή τους είναι δύσκολη και απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό και προσαρμογή στις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες. Η εξέλιξη της κατάστασης στη Συρία θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Παρά τις προσπάθειες αυτές, η Τουρκία αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η κατάσταση στη Συρία παραμένει ασταθής, με συνεχιζόμενες σεχταριστικές εντάσεις και πιθανές συγκρούσεις μεταξύ διαφόρων ομάδων. Επιπλέον, η Τουρκία πρέπει να διαχειριστεί τη σχέση της με άλλες περιφερειακές δυνάμεις καθώς και τη θέση της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικά όσον αφορά την υποστήριξη των κουρδικών δυνάμεων στη βόρεια Συρία.

Συνοπτικά, η στρατηγική της Τουρκίας στη Συρία μετά τον Άσαντ περιλαμβάνει μια πολύπλευρη προσέγγιση που συνδυάζει στρατιωτική δράση, πολιτική εμπλοκή, οικονομική υποστήριξη και διπλωματικές σχέσεις με στόχο να εδραιωθεί ως κυρίαρχη επιρροή στην περιοχή, αν και το κλειδί βρίσκεται στο αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν τους Κούρδους του YPG.

* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος ΜΧ (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών του ΝΑΤΟ