Ο εικοστός αιώνος θα μπορούσε να ονομαστεί αιώνας της αλματώδους ανάπτυξης της τεχνολογίας και των κατορθωμάτων της επιστήμης (κυρίως ιατρικής). Ορισμένα επιτεύγματα της τεχνολογίας δεν ήταν δυνατόν να τα φανταστούμε πριν από εξήντα περίπου χρόνια. Υπάρχει όμως ένα ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντηθεί: «Όλα τα παραπάνω κατάφεραν να κάνουν το σημερινό άνθρωπο καλύτερο»; Αν κρίνουμε από την πορεία των πολιτισμένων κοινωνιών του κόσμου, η απάντηση είναι όχι.

Γιατί άραγε, θα αναρωτηθεί κάθε λογικός άνθρωπος: μήπως επροοδεύσαμε στον πολιτισμό του μετώπου και υστερήσαμε στον πολιτισμό της καρδιάς;

Μήπως αγνοήσαμε την ψυχική και πνευματική μας καλλιέργεια;

Μήπως δεν χρησιμοποιήσαμε την τεχνολογική και επιστημονική πρόοδο για ν’ αναπτύξουμε τις εσωτερικές μας δυνάμεις, που δεν αναφέρονται μόνο στον ευδαιμονισμό μας, αλλά ανταποκρίνονται στις βαθύτερες πνευματικές και ψυχικές ανάγκες μας; Όπως είναι γνωστόν, ο άνθρωπος είναι κυρίως ψυχική και πνευματική οντότητα. Η μεγάλη ψυχή ο Γκάντι γράφει στην αυτοβιογραφία του: «ο ευδαιμονισμός και η ηθική είναι δύο έννοιες αντίστροφες και όταν η μία αυξάνει, η άλλη μειώνεται. 

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν οραματιστεί τον άνθρωπο ως ένα πλάσμα γερό, καλοκαμωμένο και ικανό να απολαύσει σύμμετρα τα υλικά αγαθά της ζωής και τις δυνατότητες του πνεύματος.

Σήμερα, μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων έχει διαγράψει από το λεξιλόγιό του τις λέξεις Αλήθεια, Δικαιοσύνη, Ανθρωπιά, Αλληλεγγύη, Συμπόνια και αντί αυτών έχει γράψει φαρισαϊσμός, υποκρισία, ψέμα, αδικία, εγωισμός κ.λ.π..

Βέβαια η φιλοσοφία του «πρέπει» υπόκειται σε διαρκή αλλαγή, αλλά υπάρχουν μερικές αξίες οι οποίες προσδιορίζουν την έννοια του ανθρώπου και δεν μπορούν  να αγνοηθούν, χωρίς να αλλάξει και η έννοια αυτή. Καμιά ηθική δεν μπορεί να μη συμφωνήσει ότι η πνευματική και ψυχική ολοκλήρωση του ατόμου είναι μεγάλο αγαθό.

Καθένας από μας, τα μέλη της κοινωνίας, δικαιολογείται ότι δεν μπορεί να την αλλάξει μόνος του· η δικαιολογία αυτή δεν ευσταθεί, «γίνε εσύ πρώτος η αλλαγή, την οποία επιθυμείς να δεις στην κοινωνία», έχει γράψει η μεγάλη ψυχή ο Γκάντι.

Εμείς οι Έλληνες, έπρεπε να έχουμε ως δρομοδείκτες μας τις παρακαταθήκες των προγόνων μας και τον Αρχηγό της πίστης μας, το Χριστό, για να μας καθοδηγούν στον δρόμο της Αρετής, της Δικαιοσύνης και του δέους μπροστά στο θαύμα της ζωής», όπως γράφει σ’ ένα βιβλίο του ο Γάλλος ανθρωπιστής, θεολόγος, ιατρός, μουσικός και βραβευμένος με το Νόμπελ, Αλβέτρος Σβάϊτσερ.

Ο ίδιος ο Χριστός έχει πει κατά την επί γης ζωή του: «Εγώ ειμί το Φως, η Αλήθεια και η Ζωή». Εάν κάποτε συνειδητοποιήσει ο άνθρωπος, τι είναι η ζωή και ποια είναι η πηγή της, τότε πράγματι θα αισθάνεται δέος γι’ αυτό το θαύμα (της ζωής) και θα σταματήσει να τη σπαταλά σε πολέμους, αλλά και σε περιόδους ειρήνης, όπως κάνει, δυστυχώς, σήμερα. 

Μανώλης Μαχαιράκης