Είναι κατά την άποψή μου μία από τις πιο συγκινητικές τελετές από όσες λαμβάνουν χώρα τις ημέρες πριν ή ανήμερα της επετείου απελευθέρωσης των Ιωαννίνων από τον τουρκικό ζυγό. Ο λόγος για το μνημόσυνο που τελεί σε ετήσια βάση το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων για τα λεγόμενα «έξι παλικάρια» που έπεσαν μαχόμενα στον λόφο της Δουρούτης το 1913, κατά την πολιορκία της πόλης μας.

Έξι Έλληνες στρατιώτες, εθελοντές όλοι τους, του 3ου Λόχου του 11ου Συντάγματος Τρίπολης, σκοτώθηκαν από τα πυρά του εχθρού λίγες μόλις ημέρες πριν την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Χάρισαν τα νιάτα τους για τα Γιάννενα χωρίς να προλάβουν να δουν να εκπληρώνεται ο σκοπός για τον οποίο πολέμησαν οι ίδιοι και τελικά θυσιάστηκαν.

Δεν ήταν Ηπειρώτες οι έξι εθελοντές. Ήταν «ξένοι» με τον τόπο μας, προφανώς δεν είχαν δει ποτέ πριν τα Γιάννενα. Δεν ήταν εύκολα τα ταξίδια εκείνη την εποχή. Εξάλλου, εκείνοι ανήκαν στο ελεύθερο ελληνικό κράτος, ενώ η Ήπειρος τελούσε ακόμα υπό ζυγό. Έσπευσαν όμως να καταταγούν στον ελληνικό στρατό και βρέθηκαν στη Δουρούτη καθώς αυτός προέλαυνε έτοιμος να απελευθερώσει την πόλη. Από εκεί θα πρωτοαντίκρισαν κάτι από την πόλη μας κι αυτό από απόσταση. Έμειναν για πάντα στο συγκεκριμένο ύψωμα…

Τη θυσία τους θυμίζει η μαρμάρινη στήλη που έχει τοποθετηθεί στο σημείο όπου εκείνοι σκοτώθηκαν, περιφραγμένη με κάγκελα. Ένα μνημείο φροντισμένο, όπου το Πανεπιστήμιο τελεί με συνέπεια κάθε χρόνο τέτοια εποχή τρισάγιο στη μνήμη τους. Έχει «υιοθετήσει» τα έξι αυτά παλικάρια και έτσι πρέπει. Δεν ήταν οι μόνοι φυσικά που έπεσαν για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Πολλοί άλλοι ακόμα έδωσαν τη ζωή τους. Όπως επίσης πολλοί Ηπειρώτες έδωσαν τη δική τους ζωή στη Μακεδονία για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. 

Τα ονόματα των έξι παλικαριών της Δουρούτης είναι: Ιωάννης Αθανασόπουλος από το Αλετούρφι Μεσσηνίας. Αντώνιος Κεφάλας από τη Μεγαλόπολη Αρκαδίας. Ρήγας Κρατημένος από τα Λαγκάδια Αρκαδίας. Μιχαήλ Σχίζας από το Σέρβου Αρκαδίας. Γεώργιος Πασιαδάκης από την Κρήτη. Εμμανουήλ Τσακαλουδάκης από την Κρήτη.

Ας είναι αιώνια η μνήμη τους όπως και η μνήμη όλων εκείνων που έπεσαν για την πατρίδα…