Ζούμε σε μια εποχή, που τα επιστημονικά και τεχνολογικά επιτεύγματα βρίσκονται στο ύψιστο σημείο της εξέλιξής τους. Η τεχνολογία ως τώρα είχε κατορθώσει να διευκολύνει τη λειτουργικότητα του ανθρώπου, αυξάνοντας τις δυνατότητες στις οποίες υστερούσε έναντι των ζώων, όπως είναι η φυσική δύναμη, η αντοχή, η ταχύτητα, η διάρκεια ζωής και άλλες παράμετροι. Σήμερα, όμως, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές ξεπέρασαν κατά πολύ αυτές τις δυνατότητες και αντέγραψαν τη μνήμη του ανθρώπου και την υπολογιστική του ικανότητα. Ωστόσο δεν παύουν οι δυνατότητες αυτές να είναι ελεγχόμενες από τον άνθρωπο και ως εκ τούτου κατευθυνόμενες, ώστε να μην τον απειλούν.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, η τεχνολογία εισχώρησε και στις γνωστικές και διανοητικές λειτουργίες του ανθρώπου, σε σημείο μάλιστα που να μπορεί να τις μιμείται απόλυτα, αλλά και να τις υπερβαίνει σε πολλά επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή της τεχνολογίας ονομάστηκε Τεχνητή Νοημοσύνη – και τα επιτεύγματά της είναι εντυπωσιακά. Έτσι, λοιπόν, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να κατανοεί το περιβάλλον, να μαθαίνει, να διαλέγεται με τον άνθρωπο, να επιχειρηματολογεί, να εκφράζει άποψη, να απαντά σε πλήθος ερωτημάτων, να δημιουργεί πρωτότυπες εικόνες, ακόμη και μουσικά σύνολα να παράγει, αλλά και ευφυέστατα κείμενα όμοια με τα ανθρώπινα. Όλα αυτά, βέβαια, εντυπωσιάζουν και ενθουσιάζουν τον άνθρωπο, δεν παύουν όμως και να του δημιουργούν φόβους αλλά και βαθείς προβληματισμούς για το άγνωστο και επικίνδυνο των δυνατοτήτων αυτών για την ανθρώπινη ύπαρξη.

Το σημαντικό στη λειτουργία της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ότι μπορεί να παίρνει αποφάσεις μόνη της ή και ότι μπορεί να μαθαίνει από τον εαυτό της και να βελτιώνεται, ακόμη και να πλάθει εκ του μηδενός ιστορίες και να τις ερμηνεύει. Ωστόσο, εμφανίζει και κάποιες επικίνδυνες δυνατότητες. Μπορεί δηλαδή να παρουσιάζει φανταστικά ή και ψευδή περιστατικά ως αληθινά. Επίσης, μπορεί να βάζει σε πρόσωπα παγκόσμιας αναγνωρισιμότητας λόγια που ποτέ δεν έχουν πει ή και να δίδει κακές συμβουλές και επικίνδυνες οδηγίες. Στον χώρο της επιστήμης, εξάλλου, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να γράψει μια πρωτότυπη επιστημονική εργασία – ένα διδακτορικό, ας πούμε – χωρίς να μπορούν ακόμη και οι πλέον εξειδικευμένοι κριτές να διακρίνουν τη γνησιότητα τής προέλευσης του κειμένου.

Με όλα αυτά καταλαβαίνει κανείς ότι, όταν συνομιλεί με την Τεχνητή Νοημοσύνη, έχει απέναντί του έναν συνομιλητή ανυπέρβλητης εξυπνάδας, ο οποίος συν τω χρόνω κατορθώνει και του υποβάλλει την αίσθηση του θαυμασμού, αλλά και της υποταγής. Και ας μη φανεί παράξενο αυτό το τελευταίο, γιατί, όταν η απλή χρήση του κινητού τηλεφώνου δημιουργεί συνθήκες πλήρους εξάρτησης, αντιλαμβάνεται κανείς τι μπορεί να συμβαίνει με τις άπειρες δυνατότητες και χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης ως καθημερινού συνομιλητή του ανθρώπου.

Με βάση, λοιπόν, όλα όσα ελέχθησαν, οι ειδικοί επί του θέματος καταγράφουν τα σημαντικά πλεονεκτήματα που εμφανίζει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Αυτά πολύ συνοπτικά είναι τα εξής:

Η τεράστια μνήμη και η ευρύτατη γνώση. Η δυνατότητα επεξεργασίας θεμάτων όλου του γνωστικού φάσματος. Η ταχύτατη και ευέλικτη σκέψη. Η διαρκής αύξηση των γνωστικών της πλεονεκτημάτων. Η επικοινωνία και συνομιλία με τον άνθρωπο ψύχραιμα, χωρίς εμπάθεια, θυμούς και ύβρεις.

Και λοιπόν; Με όλ’ αυτά τα πλεονεκτήματα η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ανώτερη από τον άνθρωπο και τις ψυχοπνεματικές του δυνάμεις; Ας μη γελιόμαστε. Ο άνθρωπος είναι το υπέροχο δημιούργημα της θεϊκής αγάπης, ενώ τα προϊόντα της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι κατασκευάσματα της ανθρώπινης ματαιοδοξίας. Και μάλιστα, όπως εύστοχα έχει λεχθεί, ο άνθρωπος φέρει στην ύπαρξή του την «εικόνα και την ομοίωση» του Πλάστη του, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μια κατασκευασμένη Υπολογιστική Ευφυΐα χωρίς ελεύθερη νόηση.

Έπειτα, η Τεχνητή Νοημοσύνη και στην πλέον ιδανική της μορφή δεν παύει να είναι μία χρηστική μηχανή επίλυσης πρακτικών προβλημάτων, ενώ η πρωτότυπη δημιουργική προσπάθεια του ανθρώπου, που ονομάζεται πολιτισμός, χαρακτηρίζεται από ελευθερία, κατανόηση, ηθική, αρετές, ελαττώματα, αισθητική, οράματα, ιδανικά.

Συνεπώς, όλοι μας ως Χριστιανοί και μέλη της Εκκλησίας δεν έχουμε λόγο να φοβόμαστε όλη αυτή την επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη, γιατί στόχος μας είναι η υπέρβαση των γήινων και η Θέωση, και όχι η συμπόρευση ή υποταγή στα κατασκευάσματα της ανθρώπινης ματαιοδοξίας.