Ανήκουμε σε μια χώρα στην οποία γεννήθηκε η Δημοκρατία, με την κυριολεκτική της σημασία (Δήμος = Λαός + κρατώ = κυριαρχώ), με κύριο γνώρισμα αυτό που το πρώτο άρθρο του Συντάγματος θεωρεί ως «θεμέλιο του Πολιτεύματος», δηλαδή τη «λαϊκή  κυριαρχία». Στην αρχαία Ελλάδα μάλιστα, τον καιρό της ακμής και του μεγαλείου της, κυρίαρχος ήταν ο οργανωμένος Λαός, με όργανα τα οποία ο ίδιος εξέλεγε και στα οποία ο ίδιος συμμετείχε (Εκκλησία του Δήμου, Βουλή των Πεντακοσίων, Δικαστήρια). Η πληροφορία την οποία ο Αριστοτέλης μας δίνει στο έργο  του «Αθηναίων Πολιτεία» είναι χαρακτηριστική. Γράφει ο Αριστοτέλης: «Απάντων γαρ αυτός εαυτόν πεποίηκεν ο δήμος κύριον, και πάντα διοικείται ψηφίσμασι και δικαστηρίοις, εν οις ο δήμος εστίν ο κρατών».

Ο ίδιος ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» του μας επισημαίνει πως στοιχείο εκ των «ουκ άνευ» μιας υγιούς Δημοκρατίας είναι η διάκριση των εξουσιών, στο ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ - που νομοθετεί, στο ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟ - που εφαρμόζει τους νόμους, και στο ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ - που ελέγχει τη σωστή εφαρμογή των νόμων, χωρίς το ένα Σώμα να παρεμβαίνει στο άλλο.

Προσθέτει επίσης πως το Πολίτευμα της Δημοκρατίας είναι το τελειότερο, αρκεί βέβαια ο Λαός να είναι κάτοχος ουσιαστικής Παιδείας, για να είναι σε θέση να εκπληρώνει τα καθήκοντά του και να διεκδικεί τα δικαιώματά του. Ταυτίζει δηλαδή την Πολιτική με την Παιδεία. Θεωρεί ως δεδομένο ότι σε μια Δημοκρατική Πολιτεία η πλειοψηφία του Λαού κυβερνάει και η μειοψηφία ελέγχει.

Κάνει μάλιστα και τη διευκρίνιση, με το καθολικό και διαχρονικό νόημά της, πως «οι Πολιτείες και οι ηγέτες τους δεν μπορούν να είναι καλύτεροι από τους πολίτες μιας Πολιτείας. Το πολύ να είναι όμοιοι ή και χειρότεροί τους».

Αυτή τη διευκρίνιση, που συχνά τη λησμονούμε, μας την υπενθυμίζει στα νεότερα χρόνια ο πρωτοπόρος Έλληνας σοσιαλιστής επιστήμονας Γεώργιος Σκληρός, στο έργο του «Τα Σύγχρονα Προβλήματα του Ελληνισμού», στο οποίο, απευθυνόμενος στον Ελληνικό Λαό, γράφει:

«ΚΑΛΑ, ΛΑΕ, αυτά που λες είναι άγια, αλλά πώς συμβαίνει ώστε οι βουλευτές που εσύ ο ίδιος εκλέγεις να είναι συμφεροντολόγοι, ατομικιστές, ρουσφετολόγοι, επιπόλαιοι... και ανίκανοι για δημιουργική εργασία; Από πού βγήκαν αυτοί; Πέσανε από τον ουρανό ή είναι σαρξ εκ της σαρκός και οστούν εκ των οστών σου; Τι φωνάζεις εναντίον τους και δε φωνάζεις και εναντίον του εαυτού σου;».

Το πολιτικό πρόβλημα των λαών στην Ευρώπη απασχόλησε, όπως ήταν επόμενο, το μεγάλο πολιτικό και πνευματικό κίνημα του Διαφωτισμού, που ξεκίνησε από την Αγγλία, στην οποία επέφερε, το 1688, την «ΕΝΔΟΞΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ», με την οποία εγκαινιάστηκε η σύγχρονη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία στην Αγγλία. Συνεχίστηκε και εδραιώθηκε στη Γαλλία με τους μεγάλους Γάλλους Διαφωτιστές, ανάμεσα στους οποίους διέπρεψαν - και ανέδειξαν τον 18ο αιώνα σε αιώνα των φώτων - ο Ρουσσώ, ο Μοντεσκιέ και ο Βολταίρος.

Στο γνωστό έργο του «Το Κοινωνικό Συμβόλαιο» ο Ρουσσώ, κρίνοντας το Πολίτευμα της Αγγλίας - η Αγγλία τότε ήταν η μόνη χώρα που είχε Κοινοβουλευτικό Πολίτευμα, με Κληρονομική Βασιλεία, γιατί τις άλλες χώρες τις εξουσίαζαν υπερεθνικές κοσμοκρατορίες - επισημαίνει πως «οι Άγγλοι νομίζουν ότι είναι ελεύθεροι, επειδή ψηφίζουν κάθε πέντε χρόνια, ενώ είναι ελεύθεροι μόνο μια μέρα - αυτή που ψηφίζουν - ενώ τις άλλες μέρες δεν είναι τίποτε, αφού δεν έχουν καμιά εξουσία».

Την ίδια εποχή κυκλοφορεί το έργο του Μοντεσκιέ «Το Πνεύμα των Νόμων», με τη δημοσίευση του οποίου ειπώθηκε, από επίσημα χείλη, πως «η πολιτική φιλοσοφία του Αριστοτέλη μεταπήδησε στην Ευρώπη το 18ο αιώνα». Στο έργο αυτό ο Μοντεσκιέ, με βάση την Αριστοτελική άποψη για τη διάκριση των εξουσιών επισημαίνει: «Δεν υπάρχει ελευθερία, όταν συμπίπτουν στο ίδιο πρόσωπο ή στο ίδιο διοικητικό σώμα, η νομοθετική με την εκτελεστική δύναμη. Όλα είναι χαμένα, αν ο ίδιος άνθρωπος ή το ίδιο σώμα ασκεί και τις τρεις εξουσίες».

Αυτό και κάτι χειρότερο συμβαίνει και στην Ελλάδα τα τελευταία πενήντα χρόνια της λεγόμενης μεταπολίτευσης, όπου η «Κοινοβουλευτική Δημοκρατία» -για να μείνουμε σ’ αυτή- έχει μετατραπεί σε πρωθυπουργική μονοκρατορία. Αυτή έχει στα χέρια της και τις τρείς εξουσίες και ο εκάστοτε πρωθυπουργός κάνει ό,τι θέλει, χωρίς να δίνει λόγο σε κανέναν. Και δε φτάνει αυτό. Με την ανοχή όλων των κομμάτων, το πρώτο κόμμα, ενώ είναι κόμμα μειοψηφίας, με τους γνωστούς καλπονοθευτικούς εκλογικούς νόμους, καταργεί κάθε ίχνος Δημοκρατίας. Έτσι, εκτός από την εκτελεστική εξουσία, παίρνει και την πλειοψηφία στη Βουλή, με συνέπεια η μειοψηφία να νομοθετεί και να κυβερνά και τα άλλα κόμματα ,στην ουσία, να μην υπάρχουν.

Όμως τελευταία, καθώς δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια, με αφορμή την τραγωδία των Τεμπών- που είναι συνέχεια των ανάλογων τραγωδιών στην Ηλεία το 2007, στη Μάνδρα το 2017, και στο Μάτι το 2018 ο λαός ξεσηκώθηκε, με δύο πανεθνικά συλλαλητήρια και, μη έχοντας άλλη υπομονή, βροντοφώνησε: όχι πια ατιμωρησία των ενόχων, όχι πια άλλα Τέμπη. Είναι όμως ανάγκη, καθώς οι πολιτικοί εξαγγέλλουν νέα -ανούσια και αυτή, με καθαρά κομματικά κριτήρια -αναθεώρηση του Συντάγματος, με πρωτοπόρους τους πνευματικούς μας ηγέτες και τους μαζικούς φορείς που εκπροσωπούν την «Κοινωνική Δημοκρατία», να οργανωθεί ένα παρόμοιο πανεθνικό συλλαλητήριο, με αίτημα την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, όπως την διακήρυξε ο Αριστοτέλης και την ασπάστηκε ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός. 

Αυτό πρέπει να γίνει, γιατί υπάρχει τεράστιο χάσμα ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και στο λαϊκό αίσθημα που γίνεται αισθητό στις τελευταίες δημοσκοπήσεις. Όπως προκύπτει σε πρόσφατη δημοσκόπηση, κατάλληλος για πρωθυπουργός είναι «ο κανένας». Ο σημερινός πρωθυπουργός, με το πλεονέκτημα και του κομματικού εξουσιαστικού μηχανισμού, συγκεντρώνει μόλις το 20,8%, ενώ οι υπόλοιποι αρχηγοί κομμάτων είναι κάτω από το 10%. Στην πρόθεση ψήφου το πρώτο κόμμα από το 40% των εθνικών εκλογών έπεσε στις ευρωεκλογές στο 28% και σήμερα βρίσκεται «στην πρόθεση ψήφου στο 20%. Την ίδια κατρακύλα έχουν πάρει και τα δύο άλλα κόμματα που άσκησαν και διεκδικούν την εξουσία, με ποσοστό 11,5% το ένα και 6% το άλλο. Στα ίδια πλαίσια, με μικρά σκαμπανεβάσματα, κινούνται και οι υπόλοιπες δημοσκοπήσεις, επηρεαζόμενες από έκτακτα περιστατικά που συμβαίνουν στη χώρα μας και φέρνουν κόμματα από την πέμπτη στη δεύτερη θέση• όλες όμως επιβεβαιώνουν την πλήρη απαξίωση στην οποία έχουν περιέλθει από τους πολίτες τα πολιτικά κόμματα και οι ηγέτες τους.

Το πολιτικό μας σύστημα όμως, παρά το γεγονός ότι ο διεθνής ορίζοντας είναι βυθισμένος στο σκοτάδι και η Ευρώπη δεν έχει άλλο σκαλί να «κατρακυλήσει πιο βαθιά στου κακού τη σκάλα», μένει καρφωμένο στους κομματικούς του διαξιφισμούς, άσχετο και αδιάφορο απέναντι στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα και μας θυμίζει «το μοιρολόγι των δούλων» του Βάρναλη, οι οποίοι, στο ομώνυμο ποίημα, θρηνούν με τους στίχους:

«Όλα βουβά μες στο βουβό αέρα

Η νύχτα δε χωρίζει απ’ την ημέρα».

Έτσι, μέσα σ’ αυτό το κακέκτυπο της Δημοκρατίας που κυριαρχεί στη χώρα μας, όλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης μεταπολίτευσης, η ρητορική ερώτηση με την οποία ο ποιητής κλείνει το ποίημά του:

«Μπροστά καινούριος κόσμος θα βαδίσει 

ή πίσω θα βαδίσει ο παλιός;»

εύκολα αποκαλύπτει την υποκρυπτόμενη πολιτική πραγματικότητα πως γυρίζουμε ολοταχώς προς τα πίσω• ο ίδιος δε ποιητής μας στέλνει το μήνυμα πως: «Μπροστά καινούριος κόσμος θα βαδίσει, όταν ξυπνήσουν κάποτε οι λαοί». Τα δυο πανεθνικά συλλαλητήρια, με αφορμή την τραγωδία των Τεμπών, έδειξαν ότι ο ελληνικός λαός άρχισε να ξυπνάει και είναι σε θέση να κλονίσει το παραπαίον πολιτικό μας σύστημα. Είναι συνεπώς ανάγκη, αν στη χώρα μας υπάρχουν πολιτικά κόμματα που πιστεύουν στη Δημοκρατία, όπως τη διακήρυξε ο Αριστοτέλης και την αποδέχτηκε ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός, να ξυπνήσουν και αυτά, να συμπορευτούν με το κοινό λαϊκό αίσθημα και να συνειδητοποιήσουν πως το βασικό πρόβλημα για τη χώρα μας, που πρέπει να τα απασχολήσει σε όλες του τις διαστάσεις, είναι ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.