Το όνομά του προέρχεται από το λατινικό ρήμα aperire, που σημαίνει ανοίγω, γιατί τον μήνα αυτόν ανοίγουν, ανθίζουν τα λουλούδια. Ο Απρίλης ήταν αφιερωμένος στη Θεά Αφροδίτη, που οι Ρωμαίοι την τιμούσαν με μεγαλοπρεπείς γιορτές την 1η του μήνα. Παράλληλα ήταν αφιερωμένος και στον Θεό Απόλλωνα, από τη λαϊκή ονομασία του οποίου Aperta, ίσως και να προήλθε το όνομά του. Από τις 4 μέχρι τις 10 Απριλίου τελούνταν στη Ρώμη τα Μεγαλήσια (Megalesia), εορτή προς τιμή της Μεγάλης Θεάς, μητέρας (Magna Mater) Κυβέλης.

Στις 21 Απριλίου οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Palilia, ποιμενική γιορτή προς τιμήν της θεότητας Pales, αντίστοιχης προς την Vesta (Εστία) ή προς τη Μεγάλη μητέρα και θεά Κυβέλη.

Στις 22 Απριλίου γιόρταζαν με κρασοκατανύξεις τα Vinalia Priora, τα «πρώτα οινοφόρια», δηλαδή τις πρώτες γιορτές του κρασιού,

Στις 28 Απριλίου άρχιζαν και συνεχίζονταν μέχρι τις 2 Μαΐου τα Floralia, τα Ρωμαϊκά Ανθεστήρια προς τιμήν της Flora, Θεάς της βλάστησης, της χλωρίδας και της άνοιξης.

Τον μήνα αυτόν υπάρχει σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρώπης το έθιμο της Πρωταπριλιάς με τα αθώα ψέματα. 

Το αρχαιότατο αυτό έθιμο της Δύσης, που πιθανόν ήρθε στην Ελλάδα την εποχή των Σταυροφοριών, ήταν γνωστό στη Μεσαιωνική Γαλλία. 

Οι ρίζες του εθίμου ανάγονται στους αρχαίους Κέλτες. Σύμφωνα με την παράδοση, οι Κέλτες συνήθιζαν την Πρωταπριλιά, που καλοσύνευε ο καιρός, να πηγαίνουν για ψάρεμα. 

Τις περισσότερες φορές γύριζαν με άδεια χέρια, αλλά οι ψεύτικες ιστορίες, για μεγάλα ψάρια, έδιναν και έπαιρναν.

Γι’ αυτό οι Γάλλοι ακόμα και σήμερα ονόμαζαν το Πρωταπριλιάτικο ψέμα Poisson d’ April, δηλ. «ψάρι του Απρίλη» Οι Άγγλοι την 1η Απριλίου την ονόμαζαν April fool’s day».

Στην Λαογραφία μας οι απριλιάτικες βροχές θεωρούνται από τους γεωργούς ευεργετικές, γι’ αυτό και η παροιμία: «Αν βρέξει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης πέντε-δέκα, να ιδείς το κοντοκρίθαρο πως στρίβει το μουστάκι, να ιδείς και τις αρχόντισσες πως ψιλοκλισαρίζουν, να ιδείς και τη φτωχολογιά πως ψιλοκοσκινίζει» και «Αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνο το ζευγά που’ χει πολλά σπαρμένα».

Σε μερικά μέρη της υπαίθρου αποκαλούν τον Απρίλη Γρίλλη, δηλαδή γκρινιάρη, γιατί συνήθως αυτό τον μήνα τελείωναν τα φτωχικά αποθέματα από τις προηγούμενες συγκομιδές κι άρχιζαν οι γκρίνιες στην οικογένεια. 

Ακόμα τον λένε Τιναχτοκοφινίδη ή Τιναχτοκοφινίτη, επειδή τινάζονταν τα κοφίνια για να καθαριστούν: «Απρίλης Γρίλλης Τιναχτοκοφινίτης». 

Ο Απρίλης αναφέρεται και  ως Αηγιωργίτης ή Αηγιωργάτης, απ’ την εορτή του Αγίου Γεωργίου στις 23 του μήνα, αλλά ο λαός τον ονομάζει και Λαμπριάτη λόγω της μεγάλης γιορτής της Λαμπρής του Χριστιανικού Πάσχα, που συνήθως αυτό το μήνα γιορτάζεται. 

Συχνά αναφέρεται και ως Τριανταφυλλιάς, επειδή ανθίζουν οι τριανταφυλλιές, μια ονομασία που συναντάμε και για το Μάιο, για τον ίδιο λόγο.

Σε σχέση με το Μάιο, που ακολουθεί, ο λαός λέει: «Ο Απρίλης έχει τη δροσιά κι ο Μάης τα λουλούδια». 

Ο Απρίλης και ο Μάης κατέχουν τον  κύκλο του έτους, είναι τελείως ανοιξιάτικη περίοδό του, το Μαγιάπριλο όπως λέει κι ο λαός, που αποτελεί ένα ενιαίο χρονικό σύνολο, με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της βλάστησης, των ανθισμένων λουλουδιών, με μια λέξη όλη την ομορφιά της φύσης.

Τον Απρίλη έχουμε δύο γεγονότα που σημαδεύουν την Χριστιανική Πίστη. Πρώτα η Ανάσταση του Λαζάρου που δεν είναι ένα απομονωμένο γεγονός, αλλά προτυπώνει την Ανάσταση του Χριστού και αναδεικνύει τη βεβαιότητα της ανάστασης  όλων των κεκοιμημένων. 

Τα δύο αυτά γεγονότα γίνονται Σάββατο. Μέρα ιδιαίτερη και ιερή. Το Σάββατο του Λαζάρου οδηγεί τους κεκοιμημένους στα μέλλοντα και στα ελπιδοφόρα. Στη Χριστιανική σκέψη αυτό το ρόλο παίζει το Σάββατο του Λαζάρου.

Ακολουθεί η Σταύρωση του Ιησού που δεν ήταν ένα ιστορικό συμβάν, αφού ουσιαστικά αφορά το ίδιο σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους.

Την Σταύρωση ακολουθεί η Ανάσταση του Κυρίου  που συμπίπτει  χρονικά  με την κορύφωση της  άνοιξης  αποτελεί και η ίδια κορύφωση όχι μόνο του εκκλησιαστικού αλλά  και του λαϊκού Ανοιξιάτικου λατρευτικού κύκλου.