Τα φαντάσματα στην μυθοπλασία κυκλοφορούν τις νύχτες και προκαλούν στους ανθρώπους φοβίες και αναστατώσεις στην καθημερινότητά τους. Ευτυχώς η εποχή μας έχει απομυθοποιήσει τα πράγματα και ο άνθρωπος με την βοήθεια της παιδείας αντιμετωπίζει τη ζωή με τη λογική, με το συναίσθημα, με την πίστη και γενικά με διεργασίες ορθολογισμού. Όμως στην πολιτική σκηνή τα φαντάσματα είναι εδώ και επιχειρούν να ανατρέψουν το όλο κοινωνικό σύστημα. Έτσι βλέπουμε ένα σημαντικό τμήμα του κόσμου να ακολουθεί πολιτικούς που βάλθηκαν, όπως οι σειρήνες του Ομήρου, να σαγηνεύσουν τους πολίτες και να αρνηθούν το πολιτικό μας σύστημα. Τούτο το βλέπουμε αυτή την περίοδο να εκφράζεται κατά τρόπο ηχηρό και ακατανόητο από την ακροδεξιά και από την «Πλεύση». Και οι δύο τάσεις ολημερίς βομβαρδίζουν την κοινωνία με συνθήματα, τα οποία καθολικά στρέφονται εναντίον του συστήματος και των θεσμών που το συνθέτουν.

Θεωρώ ότι δεν συμβαίνει για πρώτη φορά. Αυτά τα πολιτικά φαινόμενα έχουν τις αιτίες που τα γεννούν. Είναι γεγονός ότι η οικονομική κρίση έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εδραίωση της αμφισβήτησης του πολιτικού μας συστήματος από πολλούς συμπολίτες. Και είναι λογικό ιδέες ανατρεπτικές και μηδενιστικές να βρίσκουν απήχηση, όταν ο κόσμος δυσκολεύεται να επιβιώσει και όταν χάνει την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον.

Ας μην ξεχνάμε πώς ο Τσίπρας αναρριχήθηκε στην εξουσία μαζί με τον Καμμένο και με πόσο πάθος ένα σημαντικό τμήμα του κόσμου τους στήριξε, μολονότι ήταν ολοφάνερο από την πρώτη ημέρα πού θα οδηγούσε τον τόπο αυτό το κυβερνητικό μόρφωμα. Δυστυχώς εκείνος ο σπόρος του ΣΥΡΙΖΑ έπεσε σε εύφορο χώμα και παρά τις καταστροφές δείχνει να ξαναφυτρώνει, αλλά σε διπλανά χωράφια. Τα ίδια κοινωνικά προβλήματα γεννούν ανάλογες συμπεριφορές, έστω με διαφορετικούς καθοδηγητές.

Μη λοιπόν μας παραξενεύει η ενδυνάμωση της Κωνσταντοπούλου ή του Βελόπουλου, όταν ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρά αδιέξοδα. Η χώρα βρέθηκε «στην άκρη του γκρεμού» και ο κόσμος είχε ανάγκη μετά το 2019 να δει ουσιαστική λύση στα προβλήματά του. Παρά τις διακηρύξεις των κομμάτων η κοινωνία μας μπορεί να χαρακτηριστεί ως «κοινωνία των 2/3». Αυτό το βλέπουμε σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής μας ταυτότητας, όταν οι δύο Έλληνες στους τρεις δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις αβεβαιότητες και συνθήκες που επικρατούν σε όλα τα πεδία. Ακρίβεια, τράπεζες, κερδοσκοπία, χαμηλές αποδοχές, δεν επιτρέπουν ούτε ίχνος αισιοδοξίας. Άλλωστε η Eurostat διαπιστώνει ότι οι Έλληνες βρίσκονται στη δεύτερη από το τέλος κατάσταση σε αγοραστική δύναμη, ενώ η κερδοφορία των επιχειρήσεων βρίσκεται στην τρίτη θέση από την αρχή.

Μήπως και οι μετρήσεις της εμπιστοσύνης του κόσμου στους θεσμούς του συστήματος δεν φανερώνουν και τη δυσπιστία στο κοινοβούλιο και στα κόμματα; Επομένως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ρευστότητα, ο κατακερματισμός και η αστάθεια εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν το ελληνικό πολιτικό σύστημα και να απειλούν την ομαλή και σταθερή λειτουργία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος.

Το ότι δημοσκοπικά ενισχύονται κόμματα της διαμαρτυρίας και της εναντίωσης στο κατεστημένο επιβεβαιώνει τη ρευστότητα κομματικών επιλογών, την απουσία ισχυρών πολιτικών ταυτοτήτων και την αδυναμία των πολιτών να αντέξουν και να ανεχτούν την σημερινή πολιτική πρακτική από όλους.

Πράγματι αυτοί που ισοπεδώνουν τα πάντα απευθύνονται στο θυμικό της κοινωνίας, η οποία αντιδρά θετικά αφού οι άλλοι, κυβέρνηση και αντιπολίτευση, δεν πείθουν ούτε με το έργο τους, ούτε την όλη εικόνα τους. Αυτή η συμπεριφορά δείχνει ότι ένα τμήμα των πολιτών αρχίζει να πιστεύει ότι το δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης δεν παράγει αποτελέσματα για τους πολλούς.

Είναι προφανές ότι η ευθύνη ανήκει ολοκληρωτικά στην κυβέρνηση και στα κόμματα, αφού αυτοί οφείλουν να πείθουν τους πολίτες ότι οι συνθήκες είναι αντικειμενικά δύσκολες στην Ελλάδα και στην Ευρώπη και ότι με το πρόγραμμά τους μπορούν να ανατρέψουν τη δύσκολη πραγματικότητα. Ο κόσμος έχει ανάγκη από λόγια και πράξεις με το στοιχείο της εντιμότητας, της δικαιοσύνης και του σεβασμού των δικαιωμάτων του.

Και να έχουν υπόψη τους ότι σήμερα «η δικαιοσύνη και η πολιτική ελευθερία μετρούν περισσότερο από την οικονομική ελευθερία ή το παρωχημένο δόγμα “νόμος και τάξη”».