Από τον όρθρο της Μεγάλης Πέμπτης, που ψέλνεται το βράδυ της Μεγάλης Τετάρτης, έχουμε μια διαφορετική διάρθρωση των ιερών ακολουθιών, χωρίς να διασπάται η ιστορική και βιωματική ενότητα με τις προηγούμενες ημέρες.

Ο Κύριος κατά την ημέρα αυτή θέλησε να συμμετάσχει για τελευταία φορά στο πασχάλιο δείπνο. Σύμφωνα με τις παραγγελίες που έδωσε στους μαθητές, ετοιμάστηκε δείπνο στο σπίτι του Ευαγγελιστού Μάρκου. Όταν ήλθε η ώρα του δείπνου, ο Κύριος έβαλε νερό σε μια λεκάνη και άρχισε να πλένει τα πόδια των μαθητών, για να τους διδάξει την ταπεινοφροσύνη και το ότι ο αληθινά πρώτος πρέπει να είναι διάκονος όλων.

Στη συνέχεια ο Κύριος παρέδωσε στους μαθητές του το μυστήριο της θείας ευχαριστίας λέγοντας το «Λάβετε, φάγετε…» και «Πίετε εξ αυτού πάντες…». Η θεία κοινωνία δόθηκε εις «νήψιν ψυχής», «εις άφεσιν αμαρτιών, εις συγχώρησιν πλημμελημάτων, εις Πνεύματος Αγίου κοινωνίαν», «εις διόρθωσιν βίου και ασφάλειαν, εις αύξησιν αρετής και τελειότητος, εις πλήρωσιν εντολών».

Με τη θεία κοινωνία οι πιστοί ενώνονται με τον Χριστό, γίνονται μαζί του «σύσσωμοι» και «σύναιμοι», «χριστοφόροι» και «θεοφόροι», εγκεντρίζονται στην άμπελο την αληθινή και γίνονται «κοινωνοί θείας φύσεως».

Ο Ιησούς Χριστός «προσφέρων και προσφερόμενος» δίδεται «εις βρώσιν τοις πιστοίς». Το αναστημένο σώμα Του είναι η τροφή του Δείπνου της ευχαριστίας. Ο πιστός που προσέρχεται στη θεία κοινωνία, μεταγγίζει τη ζωή και την ανάσταση στην ύπαρξή του. Ζει τα προεόρτια της ουρανίου βασιλείας. Η πνευματική ζωή και ο αγιασμός της ψυχής μας είναι καρπός της συμμετοχής μας στο Μέγα Δείπνο της θείας ευχαριστίας. Παράλληλα είναι και η πραγματοποίηση της ενότητας μεταξύ μας και με τον Θεάνθρωπο, αφού συγκεντρώνει «από περάτων έως περάτων» τους πιστούς όλης της οικουμένης και απαρτίζει το ένα της Εκκλησίας Σώμα, που έχει κεφαλή το Χριστό. Αυτή η σύναξη είναι η Εκκλησία και συγχρόνως η έκφραση της αγίας ενότητος.

Η θεία ευχαριστία, που είναι η ενεργοποίηση και η προσφορά της σταυρικής θυσίας στο διηνεκές, δεν είναι μια απλή ανάμνηση και εποπτική διδασκαλία της ζωής του Χριστού, αλλά μια ζωντανή πραγματικότητα μέσα στην οποία προσφέρεται «εις βρώσιν και πόσιν τοις πιστοίς» ο Αμνός του Θεού. Στη θεία ευχαριστία ο Θεός αποκαλύπτεται στον άνθρωπο, εισέρχεται σ’ αυτόν, τον αγιάζει, τον διαμορφώνει και τον καθιστά όμοιό Του.

Κείμενο

Μυσταγωγών σου, Κύριε, τούς μαθητάς,

 εδίδασκες λέγων·

ω φίλοι, οράτε, μηδείς υμάς χωρίσει 

μοι φόβος· ει γάρ πάσχω, 

αλλ’ υπέρ του κόσμου· μή ουν σκανδαλίζεσθε 

εν εμοί, ου γάρ ήλθον 

διακονηθήναι, αλλά διακονήσαι, και δούναι

 την ψυχήν μου, λύτρον 

υπέρ του Κόσμου. Ει ουν υμείς φίλοι μου εστέ, 

εμέ μιμείσθε· 

ο θέλων πρώτος είναι, έστω έσχατος· 

ο δεσπότης, ως ο διάκονος. 

Μείνατε εν εμοί, ίνα βότρυν φέρητε· εγώ γάρ ειμί της ζωής η άμπελος.

Μετάφραση

Οδηγώντας, Κύριε, τους μαθητές τους δίδασκες λέγοντας·  Φίλοι μου, προσέξτε, κανένας φόβος να μη σας χωρίσει από μένα·  γιατί αν υποφέρω, υποφέρω για χάρη του κόσμου· (γιαυτό) μη λοιπόν, σκανδαλίζεσθε με όσα θα συμβούν σε μένα, γιατί δεν ήρθα να υπηρετηθώ, αλλά να υπηρετήσω και να δώσω την ψυχή μου λύτρο για χάρη του κόσμου. Εάν, λοιπόν, σεις είστε φίλοι μου, εμένα να μιμηθείτε· εκείνος που θέλει να είναι πρώτος, ας είναι τελευταίος· ο κυρίαρχος ως ο υπηρέτης· μείνετε μαζί μου, για να φέρετε καρπό· γιατί εγώ είμαι το αμπέλι (η πηγή) της ζωής.