ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Τι πρέπει να γίνει με το Κληροδότημα Φιλίππου…

Σπύρος Εργολάβος

7 Μάϊ 2025 • 08:07
Από τις στήλες τούτης της εφημερίδας τέθηκαν τις προάλλες δύο ερωτήματα: Το πρώτο, με άρθρο του τακτικού συνεργάτη Χάρη Λεοντάρη, ο οποίος ρωτάει: «Τι άραγε συμβαίνει με το Κληροδότημα Φιλίππου;». Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι: Μέχρι σήμερα συμβαίνει – όπως κατάγγειλε δημόσια ο Σύλλογος Αρχαιοφίλων Ηπείρου – ό,τι είναι αντίθετο με το Σύνταγμα (άρθρο 109), με το νόμο (4182/2013, άρθρο 2) και με τη διαθήκη του Σπυρ. Φιλίππου. Δηλαδή, πριν από 15 χρόνια, συμπολίτες που ωφελήθηκαν από ρυμοτόμηση του οικοπέδου Φιλίππου και κατέθεσαν, σύμφωνα με το νόμο, το ανάλογο τίμημα – δεκάδων χιλιάδων ευρώ – αντί αυτά να περιέλθουν στο Κληροδότημα Φιλίππου και να χρησιμοποιηθούν για τους σκοπούς και με τον τρόπο που ορίζει ο διαθέτης, κατακρατήθηκαν και ακόμα κατακρατούνται από τον Δήμο, με την ανοχή και τη συνενοχή της ελέγχουσας αρχής, που είναι η Γενική Γραμματεία Αποκεντρωμένης Διοίκησης και εκπροσωπεί, στην Ήπειρο, το Κράτος.

Στο δεύτερο ερώτημα της εφημερίδας: «Τι μέλλει γενέσθαι με το Κληροδότημα Φιλίππου;», η απάντηση είναι απλή και αυτονόητη: Θα γίνει αυτό που ορίζει με τη διαθήκη του ο Σπυρ. Φιλίππου – και η βούλησή του είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη – είτε το θέλουν είτε δεν το θέλουν αυτοί που άμεσα ή έμμεσα είναι υπεύθυνοι.

Οι απαντήσεις μου αυτές προκύπτουν πρώτα από όσα αναφέρονται στην καταγγελία του Συλλόγου Αρχαιοφίλων Ηπείρου, στον οποίο ο διαθέτης – που είναι και ιδρυτής του Συλλόγου – ορίζει αυξημένες υποχρεώσεις. Δίνονται επίσης και από μια προσωπική υπόσχεση την οποία έχω δώσει στον διαθέτη, με τον οποίο με συνέδεσε μια απλή προσωπική γνωριμία.

Το έτος 1986, που ήμουν αντιδήμαρχος Ιωαννίνων, αρμόδιος και για τα Κληροδοτήματα, με επισκέφθηκε στο γραφείο μου ο Σπυρ. Φιλίππου. Παρακολουθούσε – όπως μου είπε – τον αγώνα που δίναμε, με βάση το πρόγραμμα της «Δημοτικής Αλλαγής», για τα Κληροδοτήματα Ιωαννίνων, που λειτουργούσαν αντισυνταγματικά και παράνομα. «Έχω στα Γιάννινα», πρόσθεσε, «ένα οικόπεδο, το οποίο σκοπεύω να το αφήσω στον Δήμο με συγκεκριμένο σκοπό, τον οποίο ορίζω στη διαθήκη που έχω συντάξει και σκοπεύω σύντομα να την επικυρώσω. Παράλληλα, έχω ιδρύσει – μαζί με άλλους συμπολίτες – και τον Σύλλογο Αρχαιοφίλων, και ορίζω να είναι μέλος της Επιτροπής του Κληροδοτήματος, με αυξημένες αρμοδιότητες, γιατί δεν έχω εμπιστοσύνη στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται από το Δημόσιο τα Κληροδοτήματα. Θα σε παρακαλέσω», κατέληξε, «αν αργότερα, που θα έχω φύγει από τη ζωή, εξακολουθείς να ασχολείσαι με τα Κληροδοτήματα, να φροντίσεις – μαζί με τους φίλους μου που είναι μέλη της Επιτροπής (μου ανέφερε συγκεκριμένα ονόματα) – και για το δικό μου Κληροδότημα, ώστε να εφαρμόζονται πιστά όσα ορίζονται στη διαθήκη».

Αφού του ανέφερα πως το μέλλον του καθενός μας είναι αόρατο, τελικά, ύστερα από τη συζήτηση που κάναμε, του υποσχέθηκα πως – αν χρειαστεί – θα συνεργαστώ με τους φίλους του, μέλη της Επιτροπής, για τη σωστή διαχείριση του Κληροδοτήματος.

Μέχρι σήμερα τήρησα την υπόσχεσή μου και θα εξακολουθώ, μέσα από τον Σύλλογο Αρχαιοφίλων Ηπείρου, να την τηρώ. Έδωσα δε παραπάνω την απάντηση στο ερώτημα της εφημερίδας ότι θα γίνει στο Κληροδότημα Φιλίππου αυτό που ορίζει η διαθήκη, πρώτα γιατί στο Δημοτικό Συμβούλιο σήμερα μετέχουν τρεις νομικοί, δύο πρώην δήμαρχοι – επικεφαλής δημοτικών παρατάξεων – και η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου.

Είμαι σίγουρος – σε μια εποχή μάλιστα που ο λαός μας με δύο πανεθνικά συλλαλητήρια εξέπεμψε το μήνυμα για Δικαιοσύνη – πως δεν θα είναι πρόθυμοι να υποκύψουν στα αντισυνταγματικά τερτίπια της δημοτικής αρχής. Άλλωστε, διαχειριστής των Κληροδοτημάτων του Δήμου είναι το Δημοτικό Συμβούλιο, που ευθύνεται για τη σωστή λειτουργία τους.

Έπειτα, γιατί πιστεύω ότι και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου – και προσωπικά ο Γενικός Γραμματέας που εκπροσωπούν στην Ήπειρο το Κράτος – στα πλαίσια της πολυδιαφημισμένης αποκέντρωσης, έχουν κουραστεί πια να στέλνουν, χωρίς αποτέλεσμα, παρακλήσεις, προτροπές και απειλές για κυρώσεις που προβλέπει ο νόμος. Αφού δε διαπίστωσαν ότι δεν υπάρχει πεδίον πειθούς και συνεννόησης, θα ενεργήσουν – όπως έχουν υποχρέωση – με βάση το Σύνταγμα και τον νόμο.

Αν όμως δεν το πράξουν, τότε να ξέρουν ότι είναι απλώς ένα μέρος του συνόλου που λέγεται «κράτος ελληνικό», για το οποίο διακεκριμένες προσωπικότητες της πατρίδας μας έχουν εκφράσει δημόσια τη θλίψη τους για τον τρόπο που είναι οργανωμένο και λειτουργεί.

Ο Ελύτης, όπως είναι γνωστό, αποφάνθηκε ότι «ως Γένος επετύχομεν, ως κράτος όμως απετύχομεν». Ο Αλέξης Κύρου επίσης, διακεκριμένος διπλωμάτης και ένθερμος προασπιστής του Ελληνισμού και του Ευεργετισμού, προχωράει πιο πέρα ακόμα και δηλώνει ότι «ως κράτος απετύχομεν και ημαρτήσαμεν». Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην αποτυχία και στην αμαρτία: η πρώτη σημαίνει ανικανότητα, αδιαφορία. Η δεύτερη σημαίνει σχεδιασμό και σκοπιμότητα, τακτική με σκεπτικό και συγκεκριμένα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.

Τα μηνύματα για τους πολίτες, σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, είναι συντριπτικά: Στην Ελλάδα – γράφει πριν από κάμποσα χρόνια ο Δημήτρης Τσάτσος – «τα πάντα, μα τα πάντα, παραλειτουργούν. Φοβούμαι πως και η ίδια η Δημοκρατία (στους βασικούς της πυλώνες, στο Κοινοβούλιο, στον κρατικό συνδικαλισμό και στην τοπική αυτοδιοίκηση) παραλειτουργεί. Ζώντας στην Ελλάδα, δεν ζω θεσμούς· ζω ένα θέατρο, στο οποίο – έστω και παθητικά – παίζουμε όλοι μας. Δεν αρκούν το Σύνταγμα και οι νόμοι· χρειάζονται και πολίτες ή φορείς που να αποτολμούν τη χρήση τους, πολίτες χωρίς αδιαφορία στην ασχήμια».

Σπύρος Εργολάβος

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.