ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Η προσφορά στον Ελληνισμό των Ζαππείων Εκπαιδευτηρίων…

Εκδήλωση για την επέτειο των 150 χρόνων, από την ίδρυση της Σχολής, πραγματοποίησε πρόσφατα η Οικογένεια των Ζαππείων Εκπαιδευτηρίων στην Κωνσταντινούπολη. Δημιούργημα και αυτό το λαμπρό εκπαιδευτήριο του Ελληνισμού στην Πόλη μαζί με το ανάλογο στην Αδριανούπολη, του Ευάγγελου και του Κωνσταντίνου Ζάππα, με την ανεκτίμητη προσφορά τους στη μόρφωση των Ελληνίδων της Ανατολής, στην κοινωνική και στην εθνική της πρόοδο. 

27 Μάϊ 2025 • 07:38
Εκδήλωση για την επέτειο των 150 χρόνων, από την ίδρυση της Σχολής, πραγματοποίησε πρόσφατα η Οικογένεια των Ζαππείων Εκπαιδευτηρίων στην Κωνσταντινούπολη. Δημιούργημα και αυτό το λαμπρό εκπαιδευτήριο του Ελληνισμού στην Πόλη μαζί με το ανάλογο στην Αδριανούπολη, του Ευάγγελου και του Κωνσταντίνου Ζάππα, με την ανεκτίμητη προσφορά τους στη μόρφωση των Ελληνίδων της Ανατολής, στην κοινωνική και στην εθνική της πρόοδο. 

Από το χωριό της Β. Ηπείρου, το Λάμποβο καταγόταν οι μεγάλοι Ηπειρώτες Εθνικοί Ευεργέτες Ευάγγελος και Κωνσταντίνος Ζάππας. Ο πρώτος, αφού πέρασε τα πρώτα παιδικά του χρόνια στην ιδιαίτερη πατρίδα του, και αφού πρόσφερε τις υπηρεσίες του στο πεδίο του Αγώνα του 1821, στο πλευρό του Μάρκου Μπότσαρη, πήρε το γνώριμο δρόμο για τους Ηπειρώτες, εκείνη την εποχή, προς τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, που πρόσφεραν ευρύ πεδίο δράσης, τόσο στον επιχειρηματικό, όσο και στον πνευματικό τομέα. Από την πρώτη στιγμή της εγκατάστασής του στο Βουκουρέστι επιδίδεται, εφαρμόζοντας πρωτοποριακές μεθόδους, στην καλλιέργεια μεγάλων αγροτικών εκτάσεων στο Μπροσθένι – περιοχή κοντά στο Βουκουρέστι – γίνεται ο κυρίαρχος της περιοχής, στην οποία εγκαθιστά μονίμους κατοίκους· ιδρύει, για την εξυπηρέτησή τους, Εκκλησία και Σχολείο, το οποίο λειτουργεί μέχρι σήμερα και φέρει το όνομά του. 

Η αύξηση της επιχειρηματικής του δραστηριότητας, από την οποία αποκόμιζε τεράστια κέρδη, τον αναγκάζει να προσκαλέσει στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες το νεότερο εξάδελφό του Κωνσταντίνο Ζάππα, με τον οποίο συνεργάζεται αρμονικά· επεκτείνουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες σε πολλές περιοχές της Ρουμανίας, αναδεικνύονται ισχυροί παράγοντες της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της Μολδοβλαχίας. 

Ο Κων/νος Ζάππας συνέχισε να εργάζεται με τον ίδιο ζήλο και με αυξημένο μόχθο, και αναδεικνύεται πρωτοπόρος, για την εποχή του, στις επινοήσεις των πιο τέλειων μορφών εργασίας. Εκεί όμως που στράφηκε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Κωνσταντίνου Ζάππα, και εκδήλωσε, σε ύψιστο βαθμό, τις ευεργετικές του διαθέσεις, ήταν ο Ελληνισμός της Ανατολής και η μόρφωση των Ελληνίδων, σ’ αυτόν τον ευαίσθητο, για την πατρίδα μας, γεωγραφικό χώρο, με επίκεντρο τις δυο φωτεινές του εστίες, την Κωνσταντινούπολη και την Αδριανούπολη. 

Έτσι, όταν το Δ.Σ. του "Συλλόγου υπέρ της Γυναικείας Εκπαιδεύσεως", που είχε ιδρύσει, μαζί με τον "Ηπειρωτικό Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο", στην Κωνσταντινούπολη, ο Ηπειρώτης – από το Δελβινάκι της Ηπείρου – ιατροφιλόσοφος Κων/νος Ηρακλής Βασιάδης, απευθύνθηκε στον πλούσιο ομογενή Κωνσταντίνο Ζάππα και του ζήτησε να συμβάλει στη "Γυναικεία μόρφωση" στην Κωνσταντινούπολη, ιδρύοντας εκεί το απαραίτητο Παρθεναγωγείο, εκείνος πρόθυμα ανταποκρίθηκε στην ικανοποίηση του αιτήματός του. 

Το Σεπτέμβριο του 1875 γίνεται η έναρξη των μαθημάτων του Παρθεναγωγείου, το οποίο στεγάσθηκε, μέχρι το 1885, σε ενοικιαζόμενο οίκημα. Πρώτη Διευθύντρια του Παρθεναγωγείου, το οποίο ονομάσθηκε Ζάππειον, υπήρξε η γνωστή Αρσακειάδα, πρωτοπόρος εκπαιδευτικός και φεμινίστρια, Καλλιπόπη Κεχαγιά. Δέκα χρόνια αργότερα, το 1885, γίνονται, σε πανηγυρικό κλίμα, τα εγκαίνια του μεγαλοπρεπούς κτιρίου, το οποίο φιλοξενεί, ως οικότροφες, μαθήτριες από τις Ελληνικές Κοινότητες της Ανατολής και των Βαλκανικών χωρών. Το Ζάππειο Παρθεναγωγείο υπήρξε, επί ολόκληρες δεκαετίες, το επιφανέστερο ελληνικό εκπαιδευτήριο θηλέων, σε όλη την έκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με ένα ευρύ περιεχόμενο σπουδών, πράγμα το οποίο σημειώνει και το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, κατά την αναγνώριση της ισοτιμίας του με το Αρσάκειο Αθηνών. Σ’ αυτό το μεγαλοπρεπέστατο κτίριο του Ζαππείου Παρθεναγωγείου – όπου διατηρείται μέχρι σήμερα η περίφημη αίθουσα με τον πλούσιο διάκοσμο, ιδιαίτερα στην οροφή – η μόρφωση του γυναικείου φύλου, κύριο αίτημα του Ελληνισμού της Ανατολής, προσλαμβάνει διαστάσεις, όχι μόνο εκπαιδευτικές, αλλά και εθνικές, με τη συνεχή και μελετημένη επανεξέταση της αποτελεσματικότητας της λειτουργίας του, και την ανταπόκρισή της στις βασικές κοινωνικές ανάγκες του απανταχού Ελληνισμού. 

Με τα ίδια ακριβώς κριτήρια, και με τις παράλληλες προτροπές σημαντικών φορέων του Ελληνισμού της Ανατολής, ο μεγάλος αυτός Ηπειρώτης Εθνικός Ευεργέτης, προχώρησε στην ίδρυση του ενιαίου Παρθεναγωγείου της Αδριανούπολης, που, σε ένδειξη τιμής και ευγνωμοσύνης προς το πρόσωπό του, ονομάσθηκε κι αυτό Ζάππειον Παρθεναγωγείον. Τα εγκαίνια του διώροφου κτιρίου, στο οποίο στεγάσθηκαν τα μέχρι τότε λειτουργούντα Παρθεναγωγεία της πόλης, τελέσθηκαν το έτος 1885, και η εορτή των εγκαινίων προσέλαβε καθαρό εθνικό χαρακτήρα. 

Δικαιώθηκε έτσι για τις προβλέψεις του ο μεγάλος Ηπειρώτης Εθνικός Ευεργέτης Κωνσταντίνος Ζάππας που είχε τονίσει, πως πεθαίνοντας θα αφήσουν πίσω τους τις "θυγατέρες" τους – και εννοούσε τα δυο Παρθεναγωγεία στην Κωνσταντινούπολη και στην Αδριανούπολη – για τις οποίες οι μεταγενέστεροι θα μας ευγνωμονούν. 

Και η μεν "πρωτότοκη" "θυγατέρα", αυτή της Κωνσταντινούπολης, παρά τις αντίξοοες συνθήκες, εξακολουθεί, μέχρι σήμερα, να λειτουργεί και να προσφέρει τα φώτα της Παιδείας, σε αγόρια και κορίτσια, - πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης – των ομογενών της Πόλης και της περιοχής, με την ονομασία Ζάππεια Εκπαιδευτήρια· η "δευτερότοκη" όμως κόρη του Ζάππα, αυτή της Αδριανούπολης, είχε την τύχη του Ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης, αφού, κατά τα 37 ολόκληρα χρόνια της λειτουργίας της, υπήρξε "διά τας αγνάς θυγατέρας της πόλεως το ιερόν άσυλον της εθνικής μας ζωής". 

Οι καιροί, τόσο για τον Ελληνισμό της Πόλης, όσο και για τα τρία εκπαιδευτικά ιδρύματα που διατηρούνται και λειτουργούν ακόμα εκεί, όπως είναι το Ζωγράφειο Λύκειο, τα Ζάππεια Σχολεία και η Μεγάλη του Γένους Σχολή, είναι δύσκολοι, και αυτό πρέπει να μας προβληματίσει όλους. 

Σε επίσκεψη των δημοσιογράφων στα Ζάππεια Εκπαιδευτήρια, τα οποία αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, η Διευθύντρια των Σχολείων Δέσποινα Πιπίνη – Φιλίππου δήλωσε: "Εργάζομαι εδώ, επειδή πιστεύω ότι είναι χρέος μας να προσέξουμε αυτό το ιστορικό Σχολείο". Το χρέος όμως αυτό δεν περιορίζεται μόνο στους Διευθυντές και στο διδακτικό προσωπικό των Σχολείων της Πόλης. Επεκτείνεται σε όλους μας.

Επεκτείνεται, πρώτα, στο επίσημο Κράτος το οποίο πρέπει να κάνει αυτό που υπαγορεύουν οι διεθνείς συνθήκες, ώστε να προστατεύσει αυτά τα πράγματι "ιστορικά" Σχολεία της Πόλης, που κρατάνε ζωντανό το πνεύμα της Ρωμιοσύνης. Επεκτείνεται, έπειτα, στην πνευματική ηγεσία του τόπου, που πρέπει κι αυτή να κατανοήσει το εθνικό της χρέος να διατηρηθούν ζωντανές αυτές οι φωτεινές εστίες της Παιδείας και του Πολιτισμού. Επεκτείνεται, τέλος, σ’ εμάς τους Ηπειρώτες, ως στοιχειώδης εκδήλωση τιμής και ευγνωμοσύνης προς τους δυο λαμπρούς συμπατριώτες μας, τον Κωνσταντίνο Ζάππα και το Χρηστάκη Ζωγράφο, εμπνευστές και δημιουργούς των δυο αυτών μεγαλοπρεπών εκπαιδευτικών οίκων, που, με τις πλούσιες, σε πολλούς τομείς, Ευεργεσίες τους, αναδείχθηκαν Μεγάλοι Εθνικοί Ευεργέτες και ταυτόχρονα ένθερμοι προστάτες της Παιδείας. 

Αυτό το χρέος εκπληρώσαμε, ως Σύνδεσμος Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής, προς τον Ελληνισμό της Ανατολής, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας. Με πλήρη τη συναίσθηση του χρέους απευθύνουμε τις πιο θερμές μας ευχές προς το προσωπικό και τους μαθητές του Σχολείου για τη συνέχιση της δημιουργικής τους πορείας και προσφοράς προς τον Ελληνισμό της Ανατολής. 

Παράλληλα δε εκφράζουμε προς τη Διεύθυνση της Σχολής του ιστορικού αυτού Σχολείου, τις θερμές μας ευχαριστίες, για την ευγενική της πρόσκληση  να παραστούμε κατά την εκδήλωση, για την επέτειο των 150 χρόνων από την ίδρυση του.

Το καθημερɩνό ενημερωτɩκό δελτίο της Ηπείρου
στο email σου.