ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Η Εθνική Τράπεζα και οι Ζωσιμάδες…
Αυτό που αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ότι η λαμπρή της Ζωσιμαίας Αδελφότητας, οικογένεια, που είχε έγκαιρα διαγνώσει πως το Ηπειρωτικό περιβάλλον, βυθισμένο στο βαθύ σκοτάδι της σκλαβιάς, δεν προσφερόταν για τη δική της δημιουργικότητα και για τους εθνικούς οραματισμούς της, απ’ την πρώτη στιγμή της εγκατάστασής της μακριά από την πατρίδα, απαλλάχθηκε από το λήθαργο της αδιαφορίας, ένιωσε τον πόνο των ομοεθνών της, που ζούσαν στη σκλαβιά, και τον έκανε δικό της πόνο.
18 Ιούν 2025 • 08:39
SHARE
Αυτό που αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ότι η λαμπρή της Ζωσιμαίας Αδελφότητας, οικογένεια, που είχε έγκαιρα διαγνώσει πως το Ηπειρωτικό περιβάλλον, βυθισμένο στο βαθύ σκοτάδι της σκλαβιάς, δεν προσφερόταν για τη δική της δημιουργικότητα και για τους εθνικούς οραματισμούς της, απ’ την πρώτη στιγμή της εγκατάστασής της μακριά από την πατρίδα, απαλλάχθηκε από το λήθαργο της αδιαφορίας, ένιωσε τον πόνο των ομοεθνών της, που ζούσαν στη σκλαβιά, και τον έκανε δικό της πόνο.
Σε συνεργασία δε με άλλα εκλεκτά τέκνα του Απόδημου Ελληνισμού, πριν από την Επανάσταση, έθεσε ως βασικό στόχο το φωτισμό του Γένους, που έφερε τη λύτρωση από το δυσβάσταχτο ζυγό της σκλαβιάς∙ μετά την Επανάσταση δε, συνέβαλε αποφασιστικά στην εδραίωση του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους, στην κοινωνική του ανασυγκρότηση και στην ακτινοβολία του απανταχού Ελληνισμού.
Έτσι, όταν ο λαμπρός εκείνος Ηπειρώτης έμπορος-ευεργέτης, ο Γεώργιος Σταύρου, ανέλαβε, το 1841, την πραγματοποίηση του μεγάλου εθνικού και οικονομικού άθλου και αποφάσισε να ιδρύσει την Εθνική Τράπεζα, την οποία ανέδειξε σε ένα από τα τελειότερα πιστωτικά ιδρύματα της Ευρώπης, οι πρώτοι που έσπευσαν να συμβάλουν στην ολοκλήρωση αυτού του άθλου, δια του μόνου επιζώντος, εκείνη την εποχή, του Νικόλαου Ζωσιμά, ήταν οι Ζωσιμάδες.
Από τις 5.000 μετοχές, που ήταν το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, το Ελληνικό Δημόσιο δήλωσε ότι συμμετέχει με 1.000 μετοχές, από τις οποίες όμως, λόγω οικονομικών δυσχερειών, πρόσφερε τις 500 μετοχές, οι 611 μετοχές ήταν των Ζωσιμάδων και οι 300 του Ελβετού τραπεζίτη και φίλου του Καποδίστρια, Ευνάρδου.
Η τεράστια αυτή εθνική προσφορά των Ζωσιμάδων εκτιμήθηκε δεόντως από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εθνικής Τράπεζας, οι οποίοι, όπως βλέπετε στο σχετικό απόσπασμα που παρατίθεται στο τέλος του κειμένου, έκριναν πως «επειδή ο Κύριος Ν. Ζωσιμάς συνέδραμε γενναίως (ήταν ο πρώτος και κυριότερος μέτοχος) διά την ταχείαν σύστασιν της Τραπέζης και η πράξις του αυτή ανακαινίζει τόση πολλή και μεγάλη προς το Έθνος θυσία της λαμπράς των Ζωσιμάδων οικογενείας, να διορισθή και ο Κύριος Ν. Ζωσιμάς επίτιμος διοικητής της Τραπέζης∙ η συνέλευσίς ενέκρινε παμψηφί».
Όταν δε, ύστερα από πολλά χρόνια, η Εθνική Τράπεζα, με την απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Ηπείρου, αποφάσισε να ιδρύσει παραρτήματά της στη Θεσσαλονίκη και στα Ιωάννινα, κατά τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Τράπεζας (1η Μαρτίου 1913) επισημάνθηκαν τα ακόλουθα: «Η ημετέρα Τράπεζα ηυτύχησε να έχη ως ιδρυτήν και πρώτον αυτής διοικητήν επιφανές, επί πατριωτική, φιλανθρώπω και οικονομολογική δράσει, τέκνον της Ηπείρου, τον Γεώργιον Σταύρου, μεταξύ δε των πρώτων αυτής και κυριοτέρων ιδρυτών τον Νικόλαον Ζωσιμάν, εφάμιλλον του πρώτου, επιφανές τέκνον της Ηπείρου, τον και τιμής ένεκεν εκλεγέντα, μετά του Ευνάρδου επίτιμον διοικητήν.
Ως δε βεβαίως θα γνωρίζητε, ο Νικόλαος Ζωσιμάς, τη κοινή συμφωνία μετά των προαποβιωσάντων και υπ’ αυτού κληρονομηθέντων αδελφών του, αφήκεν ολόκληρον την περιουσίαν αυτού υπέρ του Έθνους και ευεργετικών ιδρυμάτων, εξ ων και η εν Ιωαννίνοις Ζωσιμαία Σχολή. Εκτός τούτου, πλείστοι άλλοι Ηπειρώται υπήρξαν εκ των πρώτων μετόχων και συμβούλων της ημετέρας Τραπέζης, ήτις ετήρησε πάντοτε στενωτάτους, μετά της ελληνικοτάτης και ανδρείας χώρας, δεσμούς της διοικήσεως της Τραπέζης».
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, στο παρελθόν, κάποιοι ευεργετηθέντες εκδήλωσαν την ευγνωμοσύνη τους προς τους ευεργέτες, με την επίσημη και την πλέον επαινετή αναγνώριση της προσφοράς τους. Με το ίδιο πνεύμα μία ομάδα συμπολιτών μας, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων που προβλέπονται από το Καταστατικό του Συνδέσμου Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής, με επιτόπιες έρευνες στα μέρη όπου έζησαν και έδρασαν οι Ζωσιμάδες και άλλοι Ηπειρώτες Εθνικοί Ευεργέτες και Δάσκαλοι του Γένους, συγκέντρωσαν πολύτιμο αρχειακό και μνημειακό υλικό, προκειμένου να κάνουν γνωστή στο ευρύ κοινό τη δράση και την προσφορά τους.
Επιβεβαιώνεται έτσι η κοινά αποδεκτή άποψη πως η Ήπειρος είναι η πατρίδα των Ευεργετών, με τεράστια προσφορά προς το Έθνος, όπως, άλλωστε, αυτό γίνεται αποδεκτό από τις τιμητικές αναφορές προς αυτούς, από το σπουδαίο αυτό εθνικό ίδρυμα —την Εθνική Τράπεζα— που επίσημα αναγνωρίζει ότι είναι βασικά Ηπειρωτικό δημιούργημα.