Παρ’ όλα όσα έχουμε ακούσει και διαβάσει — ίδια και παρόμοια με αυτά που ακούμε και σήμερα από την επίσημη πολιτική ηγεσία της χώρας — γεγονός αναμφισβήτητο, για κάθε ελεύθερα σκεπτόμενο άτομο, είναι πως ισχύουν σχεδόν στο ακέραιο όσα υποστηρίζονται, με την απαραίτητη «επιστημονική επιμέλεια», στο κριτικό εγχειρίδιο που αποτελεί εξάρτημα αθηναϊκής εφημερίδας της περασμένης Κυριακής, με τον χαρακτηριστικό και οικείο επί πολλά χρόνια τίτλο: «Δυστυχώς χρεοκοπήσαμε».

Με την απαραίτητη διευκρίνιση πως η χρεοκοπία μας είναι γενική — δεν περιορίζεται μόνο σε ορισμένους τομείς (ιδιαίτερα δε στον οικονομικό, με τον οποίο η έννοια αυτή είναι ταυτισμένη κατά τα χρόνια της κρίσης) — αλλά είναι καθολική και εξακολουθεί να κυριαρχεί σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής του τόπου μας.

Επειδή δε, κατά τη γνωστή λαϊκή φράση «το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι», από το «ψάρι» θα ξεκινήσουμε. Και το ψάρι, στην περίπτωσή μας, είναι η πολιτική ηγεσία του τόπου, όπως τη γνωρίσαμε οι παλιότεροι, όλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης Μεταπολίτευσης.

Τα γενεσιουργά αίτια αυτής της «χρεοκοπίας» ανάγονται στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης και στον τρόπο με τον οποίο αυτή έκανε την εμφάνισή της. Έτσι εξηγείται και το γεγονός της εξάπλωσής της σε όλους, ουσιαστικά, τους τομείς. Είναι ιστορικά εξακριβωμένο — το παραδέχτηκε, άλλωστε, επίσημα και ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα (ζήτησε μάλιστα και συγγνώμη) — ότι αυτοί που μας επέβαλαν, μέσω των ανακτόρων και της αποστασίας, την επταετή δικτατορία, αυτοί οι ίδιοι αποφάσισαν και την απομάκρυνσή της, με τον τρόπο που εκείνοι επέλεξαν.

Έφεραν ως πρωθυπουργό-σωτήρα τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον οποίο οι ίδιοι, μετά τον θάνατο του Παπάγου, μέσω των ανακτόρων, είχαν ορίσει πρωθυπουργό, δίνοντάς του εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Έτσι, μέσω του δημοψηφίσματος, απαλλαγήκαμε από τον επάρατο θεσμό της κληρονομικής βασιλείας, που τόσα δεινά είχε προκαλέσει στον τόπο. Όμως, «ανεπαισθήτως», όπως θα έλεγε ο Καβάφης, διατηρήσαμε το DNA της κληρονομικής πολιτικής ηγεσίας. Δεν είναι μάλιστα τυχαίο το γεγονός ότι από την αρχή της Μεταπολίτευσης μέχρι σήμερα, με μικρά χρονικά διαστήματα, την Ελλάδα την κυβέρνησαν —και την κυβερνούν— τρεις οικογένειες, που είχαν κάνει την εμφάνισή τους ήδη από την προδικτατορική εποχή.

Προσθέστε σ’ αυτό το στοιχείο το γεγονός ότι, ενώ στο Σύνταγμα του 1975 υπήρχαν για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κάποιες ασφαλιστικές δικλείδες, με ορισμένες αρμοδιότητες (ίσως κάποιες να ήταν υπερβολικές), όμως, όπως υποστηρίζει σε πρόσφατη ενδιαφέρουσα παρέμβασή του ο διακεκριμένος και με πλούσια πολιτική πείρα συνταγματολόγος, καθηγητής Γιώργος Σωτηρέλης, αυτές οι δικλείδες ασφαλείας καταργήθηκαν, με προσωπική παρέμβαση των τότε πρωθυπουργών, με τις δύο αναθεωρήσεις του Συντάγματος: η πρώτη το 1986, από τον Ανδρέα Παπανδρέου, και η δεύτερη το 2019, από τον Αλέξη Τσίπρα. Με αυτές αφαίρεσαν, όχι τυχαία, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κάθε δυνατότητα παρέμβασης ως ρυθμιστή του Πολιτεύματος σε περιόδους κρίσης, έτσι ώστε, σε συνεργασία και με ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας, η κρίση να αντιμετωπίζεται με την απαραίτητη εθνική συναίνεση.

Προσθέστε επίσης το γεγονός ότι, με τους γνωστούς καλπονοθευτικούς νόμους που συνέφεραν την εκάστοτε πολιτική ηγεσία, καταργήθηκε σε μόνιμη σχεδόν βάση το —κατά το Σύνταγμα— «θεμελιώδες στοιχείο του πολιτεύματος», που είναι «η λαϊκή κυριαρχία». Αναλογισθείτε δε, αν μπορεί να υποστηρίξει κάποιος σοβαρά ότι υπάρχει Δημοκρατία στον τόπο, όταν: ένα άτομο που γίνεται, όπως ξέρουμε, πρωθυπουργός, χωρίς να διαθέτει, μετά από κάθε εκλογική αναμέτρηση, την απαραίτητη πλειοψηφία (50+1), να διορίζει και να ελέγχει τα πάντα, να κυβερνάει χωρίς το στοιχείο της διάκρισης των εξουσιών, που από την εποχή του Αριστοτέλη θεωρείται διεθνώς προϋπόθεση εκ των ουκ άνευ για την ύπαρξη της Δημοκρατίας.

Μετατρέπεται έτσι το Πολίτευμα, από Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, σε αυθαίρετη πρωθυπουργική μονοκρατορία, με μονοκομματικές κυβερνήσεις μειοψηφίας, που δεν έχουν καμιά σχέση με τη Δημοκρατία. Εδώ βρίσκεται η πηγή όλων των δεινών που μαστίζουν τον τόπο, και αυτή είναι η κύρια αιτία της πολιτικής χρεοκοπίας. Όλες οι άλλες μορφές χρεοκοπίας —η οικονομική, η πνευματική, η κοινωνική, η ηθική— είναι απλά συνακόλουθα της πολιτικής χρεοκοπίας, η οποία οφείλεται βασικά, για να μην πούμε αποκλειστικά, στην έλλειψη της Δημοκρατίας, όπως την συνέλαβαν οι αρχαίοι Έλληνες και την εφαρμόζουν σήμερα όλοι οι πολιτισμένοι λαοί.

Ο 18ος αιώνας ονομάστηκε στη Γαλλία «Αιώνας των Φώτων». Αυτό έγινε γιατί εκεί άρχισε ο φωτισμός του ανθρώπου με το έργο του Μοντεσκιέ, με τίτλο «Το Πνεύμα των Νόμων», εμπνευσμένο από το έργο του Αριστοτέλη. Γι’ αυτό ειπώθηκε πως με τη δημοσίευση του έργου του Μοντεσκιέ, «ο Πολιτικός Διαφωτισμός του Αριστοτέλη μεταφέρθηκε στην Ευρώπη του 18ου αιώνα».

Τι λέει όμως ο Μοντεσκιέ σε αυτό το έργο; Λέει τα εξής απλά: «Δεν υπάρχει ελευθερία, όταν συμπίπτουν στο ίδιο πρόσωπο ή στο ίδιο διοικητικό σώμα η νομοθετική με την εκτελεστική δύναμη. Όλα είναι χαμένα αν ο ίδιος άνθρωπος ή το ίδιο πρόσωπο ασκεί και τις τρεις εξουσίες».

Στην Ελλάδα, το ίδιο πρόσωπο —όπως το γνωρίσαμε ιδιαίτερα στα χρόνια της κρίσης και το ζούμε στα χρόνια της χρεοκοπίας— ασκεί όλες τις εξουσίες, χωρίς να δίνει λόγο σε κανέναν, αρκεί να είναι αρεστός σε εκείνους από τους οποίους εξαρτάται η απόκτηση ή η διατήρηση της εξουσίας. Σήμερα, το κόμμα που κυβερνάει, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, έχει ποσοστά αποδοχής του εκλογικού σώματος 20%-25%, και σε ένα δημοκρατικό καθεστώς θα διέθετε 60 ή 75 βουλευτές (επί συνόλου 300). Κι όμως, στην Ελλάδα της χρεοκοπίας διαθέτει 155, κυβερνάει και κάνει ό,τι θέλει, χωρίς να δίνει λόγο σε κανέναν. Και έχεις και τον Σαμαρά, που διαμαρτύρεται ότι η εξωτερική πολιτική της σημερινής κυβέρνησης είναι αρνητική και δεν έχει σχέση με την πολιτική της Ν.Δ. — ούτε λέξη όμως για το αντιδημοκρατικό καθεστώς που διαιωνίζει τη χρεοκοπία, και είναι υπεύθυνο για την έλλειψη εθνικής πολιτικής.

Δεν ξέρω πόσοι έτυχε να διαβάσετε την τελευταία συνέντευξη που έδωσε η Μέρκελ πριν αποχωρήσει από την Καγκελαρία. Τη ρώτησαν πόσους Έλληνες πρωθυπουργούς γνώρισε κατά τη διάρκεια της θητείας της και αν συνεργάστηκαν μαζί της. Και αυτή απάντησε: «Γνώρισα, κατά τη θητεία μου, πέντε πρωθυπουργούς. Ήταν και οι πέντε καλά παιδιά». Με δεδομένο ότι η Μέρκελ διετέλεσε Καγκελάριος από τον Νοέμβριο του 2005 έως τον Δεκέμβριο του 2021, βρείτε ποιοι ήταν πρωθυπουργοί της Ελλάδας αυτήν την περίοδο και σκεφτείτε ότι σ’ αυτά τα “καλά παιδιά” της Μέρκελ χρωστάμε τη χρεοκοπία μας. Και σκεφτείτε επίσης πόσο θράσος διαθέτουν κάποια από αυτά τα «καλά παιδιά», που, ενώ απέτυχαν παταγωδώς ως πρωθυπουργοί, τώρα αφήνουν να εννοηθεί ότι σκοπεύουν να επανέλθουν, για να ολοκληρώσουν αυτό που δεν πρόλαβαν να κάνουν: να μας χρεοκοπήσουν.