Θαυμαστό είναι, όσο και σπάνια να συμβαίνει, πως έναν άνθρωπο, που αποδήμησε στα Ουράνια, να τον θυμούμαστε καθημερινά, και να μιλούμε τόσο πολλά γι’ αυτόν, σα να ήταν ζωντανός ανάμεσά μας. Δεν γίνεται συχνά, και ούτε για οποιονδήποτε συμβαίνει. Συμβαίνει με ότι φαίνεται, με όσους και για όποιους ανθρώπους, τους έχουμε πολύτιμους και τους εκτιμούμε ιδιαίτερα, των οποίων τις σπάνιες αξίες γνωρίζουμε και που τόσο συνηθίσαμε να έχουμε ανάμεσά μας. Κι ένας απ’ αυτούς, που διακρίθηκε σε όλη του τη ζωή για αρετές σπάνιες υπήρξε ο Μεγάλος Ιεράρχης, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, ο σημαντικός αυτός σοφότατος κληρικός,  πασίγνωστος, πράος και γλυκομίλητος και μεγάλος ανθρωπιστής, που παραμένει σπάνιο υπόδειγμα, αναλλοίωτο και αλησμόνητος απ’ τον καιρό και τις γενιές και που δεν εμφανίζεται σαν μια αρχειοθετημένη φωνή απ’ το παρελθόν, αλλά ως αδιάκοπη και σταθερή παρουσία, που μιλάει σε κάθε γενιά ανθρώπων για την πολύτιμη Ορθοδοξία μας. 

Φόβος και δειλία καταβάλει την ψυχή μου, τώρα καθώς τόσο επιθυμώ να γράψω λίγα λόγια για τον άγιο Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο…

Η πένα μου είναι φτωχιά  και στερείται δυνάμεως να περιγράψει την απεριόριστη αγάπη μου για τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο! Παρόλο που η ψυχή μου δειλιάζει και αδυνατεί, διότι πρόκειται για καθόλου εύκολη αποστολή για κάποιον που ούτε το ταλέντο έχει και ούτε την απαραίτητη πείρα ώστε να γράψει για έναν τεράστιο τέτοιο πνευματικό άνδρα…

Φωτεινός άνθρωπος

Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος φαίνονταν ξεκάθαρα ότι αποτελούσε ιδιαίτερη περίπτωση στους κόλπους της Ορθοδοξίας, ίσως πλασμένος απ’ τον Θεό, που φώτισε τον αιώνα μας και άφησε πίσω του απόηχο που δεν σβήνει. Η ζωή του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου υπήρξε: αγάπη, δικαιοσύνη, αλήθεια, ταπεινότητα, αγώνας, τόλμη, ελπίδα… 

Ο καιρός όσο περισσότερο περνά, τόσο περισσότερο ανυψώνει την προσωπικότητά του σε όλους τους Ορθόδοξους πιστούς ανά την οικουμένη….

Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ήταν φωτεινός άνθρωπος του Ευαγγελίου, η ακούραστη εργασία του οποίου είναι ίδια με των Αποστόλων.

Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ήταν απ’ τους παλαιότερους Προκαθημένους, απ’ τους πλέον διακεκριμένους και αξιοσέβαστους στην Ορθοδοξία, ήταν θαυμάσιο κόσμημά της. Δεν θα υπάρξει δεύτερος Αναστάσιος της Ανάστασης, σύγχρονος Μωυσής…

Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ο Παναγιώτατος κ. κ. Βαρθολομαίος, στις 30 Ιανουαρίου 2025 στον Καθεδρικό Ναό της Αναστάσεως του Χριστού επισήμανε ότι: «Ο Αναστάσιος Γιανουλάτος υπήρξε Ιεράρχης τεράστιας πνευματικής εμβέλειας… Για δεκαετίες επί σειρά υπήρξε μια προσωπικότητα με την μεγαλύτερη επιρροή στο Ορθόδοξο Οικουμενικό κίνημα, μια μεγαλειώδη προσωπικότητα… Ο Αναστάσιος ως προσωπικότητα και Αρχιεπίσκοπος είναι αναμφισβήτητα αναντικατάστατος…».

Οι ιδέες του, οι πεποιθήσεις του, οι στόχοι του, ήταν η ίδια η ζωή του, ενσαρκώνοντας το ιεραποστολικό ιδανικό και ψυχή της Εκκλησίας του Χριστού και βαθιά αφοσίωση στο Ευαγγέλιο. Σε όλη του τη ζωή πορεύθηκε με το κεφάλι ψηλά, με πνευματική σοφία και σύνεση όπως οι Άγιοι Πατέρες…

 

33 χρόνια ποιμαντορίας…

Στη διάρκεια των 33 χρόνων της ποιμαντορίας του, από το 1992, η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αλβανία βίωσε την ανάσταση της, πραγματική και ουσιαστική Ανάσταση. Όπου υπήρχαν τα ερείπια του διωγμού, ανεγέρθηκαν μεγαλοπρεπείς ναοί και όπου βασίλευε ο φόβος και η σιωπή αντήχησαν, ύμνοι αναστάσιμοι. Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος απέναντι στην πλήρη ερείπωση του τόπου, με κατεδαφισμένες εκκλησιές, αποσχηματισμένους και κατατρεγμένους κληρικούς, πιστούς υποχρεωμένους να κρύβουν την αφοσίωση στα πιστεύω τους, ποτέ δεν αντίκρισε εκεί το τέλος του τάφου, αλλά με τα μάτια της πίστης διέκρινε την δύναμη της καλής αλλοίωσης της Ανάστασης. 

Κατέβηκε σαν Άγγελος το 1992 ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, στην Αλβανία των ερειπίων, όπου βρήκε λαό πλανεμένο από το όπιο της αθεΐας, σε φρικτό λήθαργο, δηλητηριασμένο από την αθεϊστική ιδεολογίας της δικτατορίας του προλεταριάτου και πεσμένο στο γκρεμό της πνευματικής κατάπτωσης και απάρνησης των ανθρωπιστικών, οικογενειακών και κοινωνικών αξιών. Κατέβηκε σαν Άγγελος με τη δάδα του Θεού στο χέρι μέσα στο σκοτάδι, ώστε να ελευθερώσει τις ψυχές μας απ’ τη δουλεία της αμαρτίας και του μίσους και  φωτιστούν με τόλμη στην οδό της ελευθερίας και της αλήθειας.  Έβαλε θεμέλια ακλόνητα για την Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αλβανία, επανιδρύοντας 145 ενορίες, οικοδόμησε δεκάδες ναούς, μονές, χειροτόνησε 145 νέους κληρικούς. Ταυτόχρονα ίδρυσε πολλά εκπαιδευτικά ιδρύματα, κλινικές και κέντρα φιλανθρωπίας καθώς και την Ορθόδοξη Ακαδημία και Σεμινάριο Κατάρτισης Κληρικών. Ένα πραγματικό θαύμα μέσα στα ερείπια!..

 

Ενδυνάμωση 

της ενότητας…

Ιδιαίτερη προσοχή προσέδιδε ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος στην ενδυνάμωση της ενότητας εντός της Εκκλησίας του Χριστού, επισημαίνοντας αδιάκοπα ότι η ενότητα αυτή διατηρείται μόνο εκεί που υπάρχει η χαρά, η ειρήνη και αγάπη μεταξύ των ανθρώπων. Γι’ αυτό ποτέ δεν πρέπει να παραβλέπουμε το έργο και την προσφορά του Αναστασίου στην διατήρηση αυτής της ενότητας.

Να πόσο όμορφα, γλυκά, πόσο ειρηνικά, με συναίσθημα και πνεύμα Χριστού διδάσκει ο μεγάλος αυτός Διδάσκαλος σε ένα απ’ τα συγγράμματά του: «Εμείς οι Ορθόδοξοι επί 2000 χρόνια ζούμε εντός της Ορθοδόξου Εκκλησίας και τόσα πολλά οφείλουμε σ’ αυτή. Το μεγάλο μας καύχημα είναι η Ορθοδοξία. Είχαμε την ευλογία να γεννηθούμε Ορθόδοξοι και κληρονομήσαμε αυτή την ύψιστη πίστη. Δεν έχουμε όμως το δικαίωμα να κρατούμε μόνο για τον εαυτό μας αυτή τη μεγάλη δωρεά…».

Είναι ο Αρχιεπίσκοπος που μιλούσε εννιά ξένες γλώσσες, συγγραφέας πλέον των 24 έργων, ερευνών στην θρησκειολογία με 240 θεολογικές μελέτες και δημοσιεύσεις. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε 17 γλώσσες του κόσμου. 

Ήταν ένας καλός γνώστης της εκκλησιαστικής μουσικής και μάλιστα παθιασμένος. Το ποιητικό πνεύμα και η ευρυμάθεια του προσδίδουν στις μεταφράσεις του έργου του ανεπανάληπτη ομορφιά και δύναμη. Το 2000 υπήρξε υποψήφιος για το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. 

Η ζωή του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου μοιάζει πνευματικής γεννήτριας, που έπαιρνε κίνηση από την απεριόριστη αγάπη του Θεού προς όλους τους ανθρώπους και μετέδιδε αδιάκοπα τη Χάρη του Θεού…

Τώρα πλέον δεν έχουμε ανάμεσά μας τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο, την ηχηρή φωνή του, το ζωντανό λόγο του και την αγγελική λαμπρότητα που μας χάριζε. Δεν θα τον βλέπουμε ανάμεσά μας, αλλά παντού θα αντικρίζουμε και αισθανόμαστε την παρακαταθήκη του, τα αντικειμενικά του και διανοητικά έργα του, τα έργα του Θεού και του ανθρώπου που Εκείνος έστειλε, πάνω απ’ όλα όμως την αγάπη του Θεού!

Τώρα, μετά την αποδημία του απ’ τα γήινα, καταφέρνουμε καλύτερα να κατανοήσουμε ότι ο Αρχιεπίσκοπος είχε προσεγγίσει το ύψος των Αγίων Πατέρων… Η απουσία του όλο και πιο δυνατά θα γίνεται αισθητή με την πάροδο του χρόνου, όπως επίσης θα εκτιμάται όλο και πιο βαθιά η κληρονομιά του σαν φωτεινή λαμπάδα για τις γενιές που έρχονται. Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος μας έφυγε, αλλά με κάποιο μυστικό τρόπο το πνεύμα του δεν απομακρύνθηκε, έμεινε άθαφτο...

Τώρα ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ανήλθε στα ουράνια, δίπλα στον Ουράνιο Πατέρα, ώστε να ανυψώσει και όσα δημιούργησε επί της γης, τον πόνο και αφοσίωση προς κάθε πιστό και κάθε ανθρώπινο πρόσωπο. Άφησε αυτόν τον κόσμο νικητής, τίποτε πλέον δεν μπορεί να ενοχλεί την αιώνια ανάπαυση στο θρόνο του Θεού. Εισήλθε πλέον στην αιώνια βασιλεία, όπου δεν έχει πόνους, όπου κάθε δάκρυ στεγνώνει κι όπου κυριαρχεί η θεία αγαλλίαση. Μένει στην ηρεμία του, χωρίς να θέλει να μιλήσει, ενοράτε τον αγαπημένο του Κύριο και μαζί Του θέλει να μείνει αιώνια…

Φύγατε απ’ τον κόσμο τούτο, όμως οι ψυχές των δικαίων είναι αθάνατες και θείες. 

Μας φύγατε, αλλά μας αφήσατε πίσω το θησαυρό αυτό  κατάλευκων αναμνήσεων, σκεπασμένα με το πέπλο του πόνου, για να μην ξεχαστούν ποτέ!

Όλοι εμείς, οι Ορθόδοξοι πιστοί παντού, ας καλλιεργήσουμε στην ψυχή μας αυτή την πίστη, τον ηρωισμό και το πνεύμα θυσίας αυτού του μεγάλου πνευματικοί δασκάλου, που ενέπνευσε χιλιάδες ψυχές και ας ανυψώσουμε τον Σταυρό του Κυρίου, που είναι το επίκεντρο της σκέψης και της λατρείας μας, που είναι η ασπίδα και το ισχυρό όπλο μας κατά του διαβόλου και της αμαρτίας, ως τρόπαιο νίκης και θριάμβου!