Αναμφισβήτητα η ίδρυση της ΟΜΟΝΟΙΑΣ είναι το μεγαλύτερο κατόρθωμα των Ελλήνων της Αλβανίας. Είναι ο πρώτος πολιτικός φορέας στην ιστορία της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας που την καθοδήγησε στα χρόνια της μεταπολίτευσης και αγωνίστηκε για τ’ ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες των Ελλήνων της Αλβανίας σύμφωνα με το Σύνταγμα του αλβανικού κράτους, τη Χάρτα του Ελσίνκι, του ΔΑΣΕ κι άλλων διεθνών συμβάσεων, με στόχο πάντα τη διαφύλαξη της εθνικής μας ταυτότητας.   

Αγαπήθηκε κι αγκαλιάστηκε από τους Βορειοηπειρώτες διότι τόσο το πρόγραμμά της όσο κι ο αγώνας που έκανε για την εφαρμογή του, ήταν δίκαια. Πέτυχε πολλές νίκες στις κοινοβουλευτικές και στις τοπικές αναμετρήσεις. Ν’ αναφέρουμε την μεγάλη νίκη με την εκλογή πέντε βουλευτών στις πρώτες κοινοβουλευτικές εκλογές στην Αλβανία το Μάρτιο 1991, την δεύτερη μεγάλη νίκη στις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τον Ιούνιο 1992, όπου ο μακαριστός Σεβαστιανός είχε πει: «Εσείς δεν κάνατε εκλογές, δημοψήφισμα κάνατε». Νίκες που συνεχίστηκαν και στις επόμενες εκλογές. Με τις επιστολές, διαμαρτυρίες, συναντήσεις, επισκέψεις και τόσα άλλα, η «ΟΜΟΝΟΙΑ» έκανε γνωστά στα πέρατα του κόσμου τόσο την ύπαρξή της όσο και την Εθνική Ελληνική Μειονότητα. Έγινε σεβαστή και υπολογίσιμη.

Αντιμετώπισε όμως περίπλοκες καταστάσεις στην πάροδο του χρόνου, χρονιές κρίσιμες, βέλη από παντού, τον αποκλεισμό της από τις κοινοβουλευτικές εκλογές του 1992, τα γεγονότα του 1994 με την φυλάκιση των πέντε ηγετών της, ο εμφύλιος σπαραγμός του 1997, που άδειασε τον δικό μας χώρο, το καλά οργανωμένο σχέδιο από τις αλβανικές κυβερνήσεις για την διάλυσή της, αλλά ήταν και η χαλάρωση της ίδιας της ηγεσίας της, η μη λειτουργία των τοπικών οργανώσεων, των Παραρτημάτων και του ίδιου του Γενικού Συμβουλίου, που οδήγησαν στην ύφεσή της και τελευταία στην μη λειτουργία της. 

Τι οδήγησε την «ΟΜΟΝΟΙΑ» στην ύφεση; Η μονομερής της στάση προς έναν φορέα και όχι η αποδοχή όλων των Ελλήνων  της Αλβανίας, η χαλάρωση της επικοινωνίας των οργάνων με τη βάση, η απουσία της σε περιπτώσεις κρίσιμες για την ΕΕΜ, με αποκορύφωμα την καταπάτηση του ίδιου του Καταστατικού που είναι το Ευαγγέλιο της οργάνωσης. Όλα αυτά οδήγησαν στην μείωση της εμπιστοσύνης από τα μέλη της και στην κυριαρχία στο χώρο των αλβανικών κομμάτων. 

Ανακοινώθηκε πως σύντομα θ’ αρχίσουν οι διαδικασίες για τις εκλογές της ΟΜΟΝΟΙΑΣ και την σύγκλιση της 11ης Γενικής Συνδιάσκεψης, η οποία θ’ απέχει από την 10η  (9 Ιουνίου 2018), επτά χρόνια, όταν το άρθρο 20 του Καταστατικού τονίζει: «Η Γενική Συνδιάσκεψη  είναι το ανώτερο όργανο της Ομόνοιας και συνέρχεται μια φορά σε δυο χρόνια».

Τα χρόνια αυτά χαρακτηρίστηκαν ως χρόνια ύφεσης και απουσίας της Οργάνωσης από το πολιτικό γίγνεσθαι και τα προβλήματα της ΕΕΜ γενικά, χρόνια που η «ΟΜΟΝΟΙΑ» εκλαμβάνεται αρνητικά και η ΕΕΜ είναι ακέφαλη.

Μας χαροποίησε το γεγονός ότι οι πρόεδροι του ΚΕΑΔ και ΜΕΓΚΑ Ευάγγελος Ντούλες και Λευτέρης Νίκας, μαζί με τον πρόεδρο της Ομόνοιας Βασίλη Κάγιο, κάθισαν σ’ ένα τραπέζι, για να χαράξουν μια κοινή στρατηγική για το μέλλον, πράγμα που έπρεπε να είχε γίνει πολύ νωρίτερα, αλλά «κάλιο αργά πάρα ποτέ», που λέει και το ρητό. Ελπίζουμε η συνάντηση αυτή να είναι αποδοτική για το καλό αυτού του τόπου και κόσμου, που βάλλονται από παντού. Καθήκον των διανοουμένων, Συλλόγων, Αδελφοτήτων και άλλων Φορέων που βρίσκονται στον ελλαδικό χώρο, αν τους πονάει αυτός ο  τόπος, ας ξυπνήσει το εθνικό τους φρόνημα και να μην μείνουν πλέον απαθείς, αλλά να συμβάλλουν στο μέγιστο για την  αναγέννηση του τόπου, την αναδιοργάνωση, την επανάκτηση του ρόλου και την ενεργό δράσης της ΟΜΟΝΟΙΑΣ. Την φοβήθηκαν οι Αλβανοί, την σεβάστηκαν οι Διεθνείς Οργανισμοί, κρίμα να την χάσουμε εμείς!

Δυστυχώς, η απουσία μίας εφημερίδας στο χώρο της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, όπου θα περνούσαν όλα τα μηνύματα και τα προβλήματα, που αντιμετωπίζει,  για να  ενημερώνονται οι εδώ εναπομείναντες, είναι κι αυτή μία αδυναμία της Οργάνωσης, που δεν το διεκδίκησε σθεναρά εντός κι εκτός χώρας, διότι το δικαιούται ως Εθνική Μειονότητα. Ευχαριστούμε όμως τον κ. Κουτσολιόντο τον ιδιοκτήτη του «Πρωϊνού λόγου» που η εφημερίδα του είναι πάντα ανοιχτή και προβάλλει τους δικούς μας προβληματισμούς.   

* Ο κ. Βαγγέλης Παπαχρήστος δημοσιογράφος και συγγραφέας, ήταν ιδρυτικό και ηγετικό μέλος της ελληνικής οργάνωσης «Ομόνοια», ενώ υπήρξε ένα από τα πέντε στελέχη της που φυλακίστηκαν το 1994 από το καθεστώς Μπερίσα εξαιτίας της πατριωτικής του δράσης για την δυναμική διεκδίκηση των δικαιωμάτων των Βορειοηπειρωτών.