Η πλαστουργός δύναμη και η ποιητική φαντασία δεν γνώριζε όρια. Ο παρηγορητής παραμυθάς εκινείτο μεταξύ του πραγματικού και του εξωπραγματικού. Και δεν μπορούσα ποτέ να προσδιορίσω αν ο τόπος του δρώμενου ήταν ο δικός μου τόπος ή κάποιος άλλος υπαρκτός ή ανύπαρκτος. Δράκοι, νεράιδες, ζώα μικρά και μεγάλα, άνθρωποι γενναίοι και λιπόψυχοι, φυτά με μαγικές και θεραπευτικές ιδιότητες επιστρατεύονταν για να κάνουν πιο αληθινό, πιο ενεργητικό, πιο αποτελεσματικό το παραμύθι το οποίο πάντα έκλεινε με την υπεροχή του καλού και την απαλοιφή, τον εκμηδενισμό, το σβήσιμο του κακού από τη σκηνή της ζωής.

Όπως στους αδελφούς Γκρίμ –των οποίων  τα 200 χρόνια από την πρώτη έκδοση των παραμυθιών γιορτάσαμε τον Δεκέμβριο του 2012– που αποτελούν ένα μοναδικό δίδυμο της μεταμορφωτικής δύναμης της μυθοπλασίας σε κανόνες και φόρμες ζωής, έτσι και στον απλό παραμυθά του χωριού μου ή εξουδετέρωση ή αν θέλετε η αποκινδύνευση του ανθρώπου από τις δυνάμεις του κακού ή από τις δυνάμεις της φύσης όταν βρίσκονται σε παροξυσμό ή έξαρση γίνεται πάντα με απλές φυσικές αφηγήσεις και φόρμες που είναι ενταγμένες στην καθημερινότητά μας. Άλλωστε το παραμύθι έχει αξία μόνο όταν δίνει λύσεις σε καθημερινά απλά πράγματα. Έτσι μόνο διδάσκει, ενθαρρύνει, καθοδηγεί και εντάσσεται στην αξιακή γραμμή του καλού.

Με το παραμύθι ρουφάμε ύδωρ «λαλον» για να ξεδιψάσουμε, να λυτρωθούμε, να γιατρευτούμε, να οπλιστούμε με δύναμη για να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες της ζωής. Ο άνθρωπος από το λυκαυγές του πολιτισμού χάνεται στους μαγικούς δρόμους του μύθου και στις δύσκολες ώρες του γίνεται κατ’ εξοχήν «μυθοδίαιτος». 

Όταν αναταράζεται ο κόσμος που μας περιβάλλει με τη μυθοπλασία χτίζουμε γέφυρες και ιχνηλατούμε μονοπάτια για να ξεφύγουμε από την απειλή που το οικονομικό και κοινωνικο-πολιτικό πλαίσιο διαμορφώνει.

Στο παραμύθι  «Οι μουσικοί της Βρέμης» οι αδελφοί Γκρίμ σε μια περίοδο που ιστορικά αναπροσδιορίζεται ο κοινωνικός, πολιτικός και εθνικός χάρτης της Ευρώπης δημιουργούν με θαυμαστό τρόπο διέξοδο για το κοινωνικό πρόβλημα που δημιουργείται από τις κοινωνικές ανακατατάξεις.

Στα παραμύθια των αδελφών Γκρίμ υπάρχει όπως σε πολλές ιλιαδικές αφηγήσεις «αμοιβαία ανταλλαγή» «πραγματικότητας και φαντασίας» με σταθερά το ζεύγος αίσθηση και παραίσθηση όπως αναφέρει ο Δ. Μαρωνίτης. Στα μυθεύματά τους γενικά βασικό υποκείμενο παραμένει ο άνθρωπος με κυρίαρχη την επικράτηση του καλού ανθρώπου και του καλού ζώου. 

Στο παραμύθι «Η χρυσή Χήνα» οι παραμυθάδες Γκρίμ σμιλεύουν με εξαιρετική τέχνη την πλοκή της ιστορίας και αναδεικνύουν σε πρωταγωνιστή ανθρωπιάς και τροπαιούχο της ζωής τον σεμνό και καταπιεσμένο από το ίδιο το κοινωνικό περιβάλλον νέο.

Και μέσα στην καταξίωση και αποθέωση του περιφρονημένου από ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό, χαζούλη επιμερίζονται και αποδίδονται ευθύνες στον καθένα από τους κοινωνικούς εταίρους για να χρησιμοποιήσω και ολίγην πολιτικήν ορολογίαν στην ερμηνεία του παραμυθιού. Με δομικά στοιχεία μιας περιπετειώδους κινηματογραφικής ταινίας ο Χαζούλης κατακτά χάρη στη γενναιοδωρία  του ακόμη και το βασιλικό θρόνο.

Αλήθεια, πόσο αποτελεσματικό θα ήταν το παραμύθι αν στους καιρούς που βιώνουμε μια κρίση όχι οικονομική, αλλά πολιτιστική και ανθρωπιστική διαβάζαμε και συζητούσαμε με τους μαθητές μας όχι μόνο τα παραμύθια των αδελφών Γκρίμ, αλλά και τα ελληνικά παραδοσιακά παραμύθια όπως η «Σταχομπαμπαλιάρου» της περιοχής των Ζαγοροχωρίων που αποτελεί απόλυτη δικαίωση της σεμνότητας και της αντοχής των δυσκολιών;

Αφήνω βέβαια την μοναδική κλασική δύναμη «των μουσικών της Βρέμης» όχι μόνο για τους ανθρώπους μας και τα ζώα μας όταν γεράζουν, αλλά και για τα αντικείμενα που πετάμε όταν βγουν από τον αστερισμό της μόδας.

Σ’ ένα τμήμα της Δ’ Δημοτικού μετά από συνεννόηση με το δάσκαλο υποδύθηκα το ρόλο του παραμυθά και διάβασα τους «Μουσικούς της Βρέμης». Το άκουσαν με κομμένη την ανάσα και τελειώνοντας ανακουφίστηκαν, γέλασαν, λυτρώθηκαν από την επικράτηση και επικυριαρχία των αδύνατων, των γερασμένων ζώων. Στη συνέχεια ζήτησα από τα παιδιά να επιλέξουν το αγαπημένο τους ζώο και πρόσωπο από τους μουσικούς της Βρέμης.

Τα περισσότερα παιδιά έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον και εξαιρετική εκτίμηση για το γάϊδαρο που δεν παραιτήθηκε από τη ζωή. Αντίθετα έκανε ένα νέο ξεκίνημα. (κείμενα των παιδιών στη διάθεση των αναγνωστών).

Αυτός είναι ο θαυμασμός και η εκτίμηση που εισπράττει από τον  κοινωνικό του περίγυρο κάθε άνθρωπος που δεν αποσύρεται μετά τα εβδομήντα, αλλά δημιουργεί και ελπίζει πάντα πως θα έχει τη δύναμη να προσφέρει, να είναι χρήσιμος, να είναι ενταγμένος στο χώρο της δημιουργίας.