Πολλά είναι εκείνα τα οποία συνδέουν την Ελλάδα με την Αρμενία. Πρόκειται για δύο χώρες που μοιράζονται μακρόχρονη φιλία, κοινούς ιστορικούς αγώνες, αλλά και πολιτιστικούς δεσμούς.
Οι δεσμοί αυτό ωστόσο, έχουν το περιθώριο να γίνουν ακόμα πιο ισχυροί σήμερα, καθώς υπάρχει ένα ευρύ πεδίο στο οποίο οι δύο πλευρές μπορούν να αναπτύξουν συνεργασία. Ειδικά με την Ήπειρο, συνέργειες μπορούν να καλλιεργηθούν σε κρίσιμους τομείς, όπως η επιστημονική έρευνα, η τεχνολογική καινοτομία, το εμπόριο, ο πολιτισμός και ο τουρισμός. Τις ευκαιρίες αυτές διερεύνησε ο Πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα, κ. Τιγκράν Μκρτσιάν, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στα Γιάννενα και μιλάει γι’ αυτές αποκλειστικά στον «Π.Λ.».
H συνέντευξη
Κύριε Πρέσβη, η πρόσφατη επίσκεψή σας στα Γιάννενα ήταν η πρώτη στην περιοχή μας ή έχετε βρεθεί εδώ και στο παρελθόν;
Σας ευχαριστώ θερμά για την εγκάρδια υποδοχή σας. Πράγματι, αυτή ήταν η πρώτη μου επίσκεψη στα Ιωάννινα και είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που μου δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσω καλύτερα αυτή την ιστορικής σημασίας και πολιτιστικά πλούσια περιοχή της Ελλάδας. Ως Πρέσβης της Αρμενίας, θεωρώ ότι οι σχέσεις μεταξύ των χωρών μας δεν πρέπει να περιορίζονται μόνο στην Αθήνα και το Γερεβάν. Η αποκεντρωμένη συνεργασία αποτελεί σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων μας και τα τελευταία πέντε χρόνια έχω επισκεφθεί αρκετές περιοχές της Ελλάδας. Υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των περιφερειών, των πόλεων, των πανεπιστημίων και των τοπικών κοινωνιών μας.
Ποιος ήταν ο βασικός σκοπός της επίσκεψής σας;
Πρωταρχικός σκοπός της επίσκεψής μου ήταν να διερευνήσω συγκεκριμένες δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ της Αρμενίας και της Περιφέρειας Ηπείρου, ιδιαίτερα στους τομείς της επιχειρηματικότητας, της εκπαίδευσης, της καινοτομίας, του πολιτισμού και του τουρισμού. Είχα την ευκαιρία να συναντηθώ με τον Δήμαρχο Ιωαννίνων, κ. Θωμά Μπέγκα, τον Περιφερειάρχη Ηπείρου, κ. Αλέξανδρο Καχριμάνη, την Πρυτανική Αρχή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς και με εκπροσώπους της τοπικής επιχειρηματικής κοινότητας, μεταξύ των οποίων και το Επιμελητήριο Ιωαννίνων, αλλά και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηπείρου. Οι συζητήσεις μου με τον Δήμαρχο ήταν ιδιαίτερα εποικοδομητικές. Εξετάσαμε δυνατότητες συνεργασίας στον τουρισμό, στις πολιτιστικές ανταλλαγές και στην εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας εισαγωγής του διεθνώς αναγνωρισμένου αρμενικού εκπαιδευτικού μοντέλου TUMO, το οποίο προσφέρει στους νέους καινοτόμες ευκαιρίες μάθησης στους τομείς της τεχνολογίας και των δημιουργικών επιστημών.
Είχατε και μία ξεχωριστή συνάντηση στην περιοχή μας, έτσι δεν είναι;
Μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της επίσκεψής μου στην Ήπειρο ήταν όταν πληροφορηθήκαμε ότι στις κοινότητες της Μπάφρας και της Νεοκαισάρειας ζουν οικογένειες αρμενικής καταγωγής, οι οποίες βρίσκονται στην περιοχή από τη δεκαετία του 1920. Παρόλο που αυτή η συνάντηση δεν περιλαμβανόταν αρχικά στο πρόγραμμά μου, δεν δίστασα να το τροποποιήσω και να κατευθυνθώ προς αυτά τα χωριά. Εκεί συνάντησα ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών, για τους οποίους οι μνήμες ενός αιώνα παραμένουν ζωντανές. Μνήμες από τις ρίζες τους, από τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους, τις φωτογραφίες των οποίων κρατούσαν στα χέρια τους, τα τραγούδια που εξακολουθούν να θυμούνται και να τραγουδούν, καθώς και τις παραδοσιακές φορεσιές που φυλάσσουν στο μικρό τους μουσείο. Με ιδιαίτερη υπερηφάνεια κρατούσαν τη σημαία της Αρμενίας. Η πρώτη αυτή συνάντηση με έναν Πρέσβη της Αρμενίας ήταν μια εμπειρία που είναι αδύνατο να περιγραφεί με λόγια.
Τα Γιάννενα αποτελούν σημαντικό εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο, χάρη στο Πανεπιστήμιό τους. Διερευνήσατε δυνατότητες συνεργασίας;
Εννοείται. Η ανώτατη εκπαίδευση, η επιστημονική έρευνα και η τεχνολογική καινοτομία συγκαταλέγονται στους πλέον υποσχόμενους τομείς συνεργασίας μεταξύ της Αρμενίας και της Ελλάδας. Κατά τη συνάντησή μου με την Πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καθηγήτρια Άννα Μπατιστάτου, καθώς και με μέλη της πανεπιστημιακής διοίκησης, συζητήσαμε τις δυνατότητες διεύρυνσης των ακαδημαϊκών σχέσεων με αρμενικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα. Μία σημαντική κατεύθυνση είναι η αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας θεσμικής συνεργασίας με το Γερεβάν και η διερεύνηση νέων συνεργασιών στους τομείς των επιστημών υγείας, της μουσικής, των καλών τεχνών και άλλων επιστημονικών πεδίων. Οι ανταλλαγές φοιτητών και ακαδημαϊκών, τα κοινά ερευνητικά προγράμματα, τα συνέδρια και η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά προγράμματα θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος αυτής της συνεργασίας.
Η Ήπειρος διαθέτει ισχυρό πρωτογενή τομέα και έναν αναπτυσσόμενο τουριστικό κλάδο. Βλέπετε δυνατότητες ανάπτυξης επιχειρηματικών ανταλλαγών ή εμπορικών συμφωνιών με τη χώρας σας;
Ασφαλώς υπάρχουν δυνατότητες και η οικονομική συνεργασία αποτελεί έναν από τους τομείς στους οποίους η Αρμενία και η Ελλάδα μπορούν να επιτύχουν πολύ περισσότερα. Η Ήπειρος διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα στην αγροτική παραγωγή, τη μεταποίηση τροφίμων, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τον τουρισμό. Η Αρμενία διαθέτει επίσης ξεχωριστές αγροτικές παραδόσεις, μια αναπτυσσόμενη βιομηχανία μεταποίησης τροφίμων και προϊόντα διεθνούς αναγνώρισης, ιδιαίτερα κρασιά, κονιάκ, αποξηραμένα φρούτα υψηλής ποιότητας και άλλα αγροτικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Αυτές οι ομοιότητες μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για εμπορικές ανταλλαγές, κοινή προώθηση προϊόντων και ανταλλαγή τεχνογνωσίας στους τομείς της παραγωγής τροφίμων και των αγροτικών τεχνολογιών. Κατά την επίσκεψή μου στο Επιμελητήριο Ιωαννίνων συζητήσαμε τη σημασία της ανάπτυξης επαφών μεταξύ αρμενικών και τοπικών επιχειρήσεων. Ο τουρισμός αποτελεί έναν ακόμη ιδιαίτερα ελπιδοφόρο τομέα. Η Ήπειρος προσφέρει έναν μοναδικό συνδυασμό ορεινών τοπίων, παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, πολιτιστικής κληρονομιάς και αυθεντικών τοπικών εμπειριών. Η Αρμενία διαθέτει αντίστοιχα αξιοθέατα, όπως ορεινά τοπία, αρχαία μοναστήρια, παραδοσιακά χωριά και έναν αναπτυσσόμενο τομέα εναλλακτικού και περιπετειώδους τουρισμού. Θα ενθάρρυνα τις απευθείας επαφές μεταξύ επιχειρήσεων, τη συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις, καθώς και τη συνεργασία μεταξύ επιμελητηρίων και τουριστικών οργανισμών. Πρόκληση δεν είναι απλώς να εντοπίσουμε τις ευκαιρίες, αλλά να φέρουμε σε επαφή τις κατάλληλες επιχειρήσεις και τους αρμόδιους φορείς, ώστε το ενδιαφέρον τους να μετατραπεί σε απτά αποτελέσματα.
Κλείνοντας, ποιο μήνυμα θα θέλατε να απευθύνετε στους κατοίκους της Ηπείρου σχετικά με το μέλλον των ελληνοαρμενικών σχέσεων;
Το μήνυμά μου προς τους κατοίκους της Ηπείρου είναι ένα μήνυμα φιλίας, σεβασμού και γνήσιας αισιοδοξίας. Οι Αρμένιοι και οι Έλληνες συνδέονται με δεσμούς αιώνων, όμως πιστεύω ότι τα πιο ουσιαστικά κεφάλαια της συνεργασίας μας βρίσκονται ακόμη μπροστά μας. Τα Ιωάννινα και η Ήπειρος έχουν πολλά να προσφέρουν στην Αρμενία, όπως ακριβώς και η Αρμενία έχει πολλά να μοιραστεί με αυτή την αξιοθαύμαστη περιοχή. Θα ήθελα ιδιαίτερα να ενθαρρύνω τους νέους, τα πανεπιστήμια, τους επιχειρηματίες, τους καλλιτέχνες και τους τοπικούς φορείς να γνωρίσουν την Αρμενία και να διερευνήσουν τις δυνατότητες άμεσης συνεργασίας. Η Πρεσβεία της Αρμενίας είναι έτοιμη να στηρίξει πρωτοβουλίες που φέρνουν τις κοινωνίες μας πιο κοντά. Ελπίζω ότι η επίσκεψή μου θα αποτελέσει την αφετηρία μιας πιο ενεργής και μακροχρόνιας σχέσης μεταξύ της Αρμενίας και της Ηπείρου. Η φιλία μας είναι μια κληρονομιά από το παρελθόν, αλλά το μέλλον της αποτελεί κοινή μας ευθύνη.