• Ποιες τελικά είναι οι βασικές προϋποθέσεις προκειμένου να δούμε ως χώρα την πολυπόθητη ανάπτυξη, που τόσες φορές έχει αναγγελθεί αλλά ακόμα να έρθει; Βασικότερη όλων η συνέχιση με αμείωτο ρυθμό και χωρίς το άγχος του πολιτικού κόστους των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, όπως τονίζει σε συνέντευξή του στον «Π.Λ.» ο Γιάννος Γραμματίδης, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής και Δημόσιας Διακυβέρνησης του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου, με αφορμή την σημερινή εκδήλωση στα Γιάννενα του τοπικού Επιμελητηρίου, στην οποία θα είναι εκ των βασικών ομιλητών (λεπτομέρειες σελίδα 4)
Όπως λέει, οι βασικοί άξονες της ανάπτυξης είναι ο ποιοτικός τουρισμός, συνδεδεμένος όμως με τον πολιτισμό, ο πρωτογενής τομέας, η ναυτιλία και η ακτοπλοία, οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας και φυσικά η αποτελεσματική παιδεία, ενώ ερωτηθείς για το 2015, τονίζει πως θα είναι χρονιά ιστορικών αλλαγών!

Η συνέντευξη
• Κύριε Γραμματίδη, που βρίσκεται σήμερα η ελληνική οικονομία σύμφωνα με την εκτίμησή σας;
-Στη χειρότερη στιγμή της! Αναρωτιόμαστε γιατί τάχα μετά από πέντε περίπου χρόνια μνημονιακών συμμορφώσεων, που σύμφωνα με τους διεθνείς δείκτες κατατάσσουν την Ελλάδα πρώτη χώρα σε σχέση με τον αριθμό των μεταρρυθμίσεων, εξακολουθούμε να είμαστε σε ύφεση –την μεγαλύτερη σε διάρκεια και μέγεθος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο– με άνεργους περίπου 1.300.000 συμπατριώτες μας, με εκατοντάδες χιλιάδες κλειστές επιχειρήσεις, με υπέρογκο δανεισμό που ξεπερνάει το 170% του ΑΕΠ, με μη εξυπηρετούμενα δάνεια ιδιωτών κι επιχειρήσεων να ξεπερνούν τα 77 δις ευρώ, με 3.500.000 συμπατριώτες μας να βρίσκονται στο όριο της φτώχειας και με 230.000 ταλαντούχους νέους μας να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα. Με αποδεκατισμένη την παραγωγική μας βάση δεν μπορούμε να μιλάμε σοβαρά για ανάπτυξη.
• Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας θεωρείτε πως έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια;
-Φοβάμαι ελάχιστα. Βελτιώθηκε τάχα το πρόβλημα της μη ανταγωνιστικής μας φορολογίας με όλες τις εκπλήξεις του; Βελτιώθηκε το πρόβλημα της ταχύτητας στην απονομή της δικαιοσύνης; Μειώθηκε η γραφειοκρατία; Αν βέβαια εννοείτε την άνοδο της χώρας στον πίνακα διεθνούς κατάταξης της Παγκόσμιας Τράπεζας αναφορικά με την ανταγωνιστικότητα θα σας πω ότι είναι αλήθεια, αλλά μόνο ονομαστικά. Αναφέρεται εκεί ο χρόνος και οι διαδικασίες σύστασης μιας εταιρίας, που όμως στην πράξη δεν είναι αλήθεια αφού το ΓΕΜΗ υπολειτουργεί. Είναι αλήθεια ότι είμαστε πρωταθλητές σ’ όλη την Ευρώπη ως προς την ποσότητα των μεταρρυθμίσεων, είμαστε όμως ουραγοί ως προς την εφαρμογή τους αφού μόνο ένα 15% από αυτές έχει εφαρμοσθεί. Αυτοί είναι μερικοί μόνο από τους λόγους που δεν υπάρχουν μεγάλες ξένες ή και ελληνικές επενδύσεις στη χώρα.
• Αλήθεια, τι βλέπετε να γίνεται με τις επενδύσεις στη χώρα μας απ’ το εξωτερικό; Λέτε ότι δεν υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αυτή την στιγμή από ξένους επενδυτές;
-Είναι μικρός ο αριθμός αυτών των επενδύσεων και το ενδιαφέρον των επενδυτών μικρό, ιδιαίτερα τελευταία, λόγω της πολιτικής αστάθειας. Υπάρχουν όμως και παράγοντες ανασταλτικές των επενδύσεων όπως η γραφειοκρατία, η πολυνομία, το έλλειμμα αποτελεσματικότητας, οι σαθρές μικροδομές. Πιστεύουμε ότι ιδιαίτερα οι μικροδομές είναι σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας για την ανάπτυξη και ότι εάν αυτές δεν διορθωθούν οποιαδήποτε προσπάθεια ανάπτυξης θα πέφτει στο κενό. Οι κακές μικροδομές είναι τα μικρά στοιχεία σε ένα σύστημα τα οποία όμως μπορεί να αποβούν σημαντικά για την λειτουργία του συστήματος. Μπορούμε να φαντασθούμε τις κακές μικροδομές ως μια κολλώδη ουσία που εμποδίζει τα πράγματα να γίνονται. Για παράδειγμα, η έλλειψη ηλεκτρονικής διασύνδεσης μεταξύ διοικητικών αρχών μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την κακή εξυπηρέτηση των πολιτών, με σημαντικές έως απαράδεκτες καθυστερήσεις σε θέματα όπως από ένα πιστοποιητικό μέχρι την αδειοδότηση μια σημαντικής επένδυσης.   
• Πώς κρίνετε τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει ως τώρα; Πιστεύετε ότι χρειάζονται κι άλλες και σε ποιους τομείς πρέπει να δοθεί έμφαση;
-Σίγουρα έχουν γίνει κάποιες σημαντικές μεταρρυθμίσεις, όμως παράλληλα άλλες είναι ελλιπείς, άλλες μη εφαρμόσιμες κι πολλές που δεν έγιναν. Χρειάζεται π.χ. να ανοίξουν όλα τα επαγγέλματα, να ανασχεδιασθεί η δημόσια διοίκηση ώστε το κράτος να γίνει μικρότερο, πιο ευέλικτο και πιο φιλικό στον πολίτη, να ολοκληρωθεί η ηλεκτρονική διακυβέρνηση και να αναπτυχθεί η ηλεκτρονική δικαιοσύνη. Σημαντικό είναι να εισαχθεί ένα σταθερό, δίκαιο και απλό φορολογικό σύστημα χωρίς εκπλήξεις. Τώρα, οι ευκαιρίες βρίσκονται στην  αξιοποίηση των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων, στον τουρισμό, την ηλιακή και την αιολική ενέργεια, τη ναυτιλία, τον πολιτισμό και την γεωργία, ιδιαίτερα μάλιστα εκμεταλλευόμενοι τη διεθνή ζήτηση για προϊόντα μεσογειακής διατροφής.
• Ποιες είναι οι προϋποθέσεις της πολυπόθητης ανάπτυξης για την Ελλάδα σήμερα; Είστε αισιόδοξος ότι αυτή τελικά θα έρθει;
-Θεωρώ ότι πρέπει να συνεχισθούν με αμείωτο ρυθμό και χωρίς το άγχος του πολιτικού κόστους οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Οι βασικοί άξονες ανάπτυξης θα είναι ο ποιοτικός τουρισμός, συνδεδεμένος όμως με τον πολιτισμό, ο πρωτογενής τομέας και πιο συγκεκριμένα η γεωργία που θα στηρίζεται στην αγροτοδιατροφική επιχειρηματικότητα, η ναυτιλία και η ακτοπλοία που θα στηρίζονται σε ποιοτική ναυτική εκπαίδευση και σ’ ένα ανταγωνιστικό νηολόγιο αλλά και σε νέες σύγχρονες υποδομές, η ενέργεια που θα πρέπει να στηρίζεται στην αξιοποίηση των εναλλακτικών πηγών της, η παιδεία που θα πρέπει να είναι αποτελεσματική, συνδεδεμένη με την έρευνα και την ανάπτυξη αλλά και με την αγορά εργασίας και την καινοτόμο επιχειρηματικότητα και τέλος να δημιουργηθεί μία νέα παραγωγική μηχανή για την παραγωγή προϊόντων διεθνώς εμπορεύσιμων έτσι ώστε να βελτιώσουμε το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, να φέρουμε φρέσκο συνάλλαγμα που θα μειώσει την εξάρτησή μας από τα δανεικά. Μόνον έτσι θα έλθει η ανάπτυξη αλλά όχι πριν από την πάροδο μιας δεκαετίας…
• Οι πολίτες μπορούμε και πώς να συμβάλλουμε στην αλλαγή πορείας της χώρας μας προς ένα καλύτερο μέλλον;
-Μπορούμε να συμβάλλουμε με το να δεχθούμε τις μεταρρυθμίσεις σαν μια αναγκαιότητα και να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τη νοοτροπία μας που είναι συνδεδεμένη με λαθεμένες πρακτικές, επιλογές και τρόπο ζωής. Να ξαναφέρουμε πίσω αξίες, την επιβράβευση, την υπευθυνότητα…
• Ποια είναι η εκτίμησή σας για το 2015; Θα είναι καλύτερη χρονιά για την Ελλάδα;
-Όχι, δεν θα είναι η καλύτερη, αλλά θα είναι ιστορική από την πλευρά των μεγάλων κοινωνικών επιλογών.