Μιλάει στον «Π.Λ.» με αφορμή την έκθεση παλιών παιχνιδιών και σχολικών ειδών στο Λαογρ. Μουσείο

• Πόσα πράγματα έχουν αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες όσον αφορά στα παιχνίδια με τα οποία παίζουν και ψυχαγωγούνται τα παιδιά αλλά και στα σχολικά είδη, μέσω των οποίων κατακτούν τη γνώση.
Οι μαθητές σήμερα δεν έχουν καμία σχεδόν σχέση με εκείνους τριάντα χρόνια πριν κι αυτό δεν είναι απαραίτητα θετικό, αφού η εξέλιξη έχει πάντα δύο πλευρές.
Αυτό σκέφτεται κανείς περιδιαβαίνοντας τα αντικείμενα από την μοναδική συλλογή του εκπαιδευτικού Παύλου Γκαλντέμη τα οποία φιλοξενούνται αυ

τή την περίοδο στο Λαογραφικό Μουσείο Ιωαννίνων. «Παίζοντας και διαβάζοντας» είναι ο τίτλος της ενδιαφέρουσας αυτής έκθεσης που αποτελεί αφορμή νοσταλγίας για τους μεγαλύτερους και σύνδεσης των παιδιών με το παρελθόν και τις ρίζες τους, όπως τονίζει μιλώντας στον «Π.Λ.» ο Π. Γκαλντέμης.

Η συνέντευξη
• Κύριε Γκαλντέμη, πώς ξεκινήσατε την συλλογή παλιών παιχνιδιών και σχολικών ειδών απ’ το παρελθόν;
- Kατ’ αρχάς επιτρέψτε μου να ευχηθώ σε σας και σ’ όλον τον κόσμο – ιδιαιτέρως στα παιδιά – καλή χρονιά, με υγεία, ειρήνη και αγάπη.
Η συλλογή παλιών παιχνιδιών και σχολικών ειδών ήρθε ως συνέχεια άλλων συλλογών και ενδιαφερόντων, όπως συλλογή λαογραφικών αντικειμένων, δημοτικών τραγουδιών, θρύλων και παραδόσεων, που έχουν την απαρχή τους στα χρόνια των σπουδών μου στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων. Πάντα με συγκινούσε η παράδοση και ο πολιτισμός μας. Ως παιδί έζησα όμορφες στιγμές στα πανηγύρια του χωριού μου, βλέποντας, χαζεύοντας και αγοράζοντας κάπου - κάπου, απλά παιδικά παιχνίδια, σφυρίχτρες, φλογέρες, «βατραχάκια»... Ως παιδί, όπως όλοι μας άλλωστε, αλλά και ως δάσκαλος αργότερα, είχα συνεχή επαφή με τα σχολικά είδη, που πάντα με συγκινούσαν και με κέντριζαν. Έτσι οδηγήθηκα σιγά - σιγά σ’ αυτό το «χόμπυ» και με τα χρόνια συγκροτήθηκε αυτή η συλλογή.

• Σε εποχές όπως η σημερινή η νοσταλγία έχει θέση;
- Θα ’λεγα πως ιδιαιτέρως μάλιστα η σημερινή δύσκολη εποχή θέλει «πότισμα» και «ράντισμα» με λίγη νοσταλγία, με κάποιες ματιές στο παρελθόν, με ό,τι όμορφο και παιδιάστικο έχει ο καθένας μέσα του.

• Συγκρίνοντας το χθες με το σήμερα τι αλλαγές διαπιστώνετε στον τρόπο που παίζουν και ψυχαγωγούνται τα παιδιά;
- Παλιότερα το παιχνίδι ήταν ομαδικό, έξω στη φύση, ενώ τώρα είναι περισσότερο ατομικό, μέσα στο σπίτι. Το παιδί έχει απόλυτη ανάγκη να παίξει, να χαρεί, να ψυχαγωγηθεί. Το παιχνίδι μαζί με τη μίμηση είναι τα δυο πολύτιμα παιδαγωγικά μέσα με τα οποία προίκισε η φύση το παιδί, για να μεγαλώσει, να «μορφωθεί», να ολοκληρωθεί. Παιδί που δεν παίζει είναι άρρωστο ή θ’ αρρωστήσει. Το παιδί ζει για να παίζει…
• Τι… βαθμό θα βάζατε στα αναγνωστικά που έχουν οι μαθητές σήμερα και πώς τα κρίνετε σε σχέση με εκείνα του ’70 ή του ’80;

- Είναι δύσκολο με δυο λόγια να κάνεις σύγκριση των παλιών και των νέων διδακτικών βιβλίων και δη αυτών της Γλώσσας. Και οι δυο κατηγορίες έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Τα παλιά αναγνωστικά είχαν μια φυσική σειρά, όπως αυτή εκτυλίσσεται μέσα στον χρόνο, φθινόπωρο – χειμώνα κ.λπ. Είχαν περισσότερη σχέση με τη ζωή του παιδιού και το περιβάλλον του. Έδιναν σημασία στις γιορτές, είχαν όμορφα ποιήματα και προπάντων καλύτερη εικονογράφηση. Υστερούσαν βέβαια σε ασκήσεις γλωσσικές, σχετικές με το κείμενο.

• Τι διδάσκεται ο επισκέπτης της έκθεσής σας που φιλοξενείται αυτές τις ημέρες στο Λαογραφικό Μουσείο;
- Ο επισκέπτης της έκθεσης, αν είναι κάποιας ηλικίας, συγκινείται βλέποντας εικόνες απ’ το παρελθόν. Γυρίζει αυτόματα στη ρόδινη χαραυγή της ζωής του, πλημμυρίζει νοσταλγία, χαίρεται κι απολαμβάνει.
Τα παιδιά, πάλι, χαίρονται και θαυμάζουν παιχνίδια και σχολικά είδη που δεν γνώρισαν, μα με αυτά μεγάλωσαν οι γονείς τους και οι παππούδες τους. Έτσι συνδέονται με το παρελθόν και με τις ρίζες τους, αγαπούν την παράδοση και τον πολιτισμό μας. Σκοπός αυτής της έκθεσης ήταν να χαρούν τα παιδιά, μέσα στα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, που είναι γιορτές αγάπης, χαράς και προσφοράς. Αυτή τη χαρά την είδα αυτό το δεκαπενθήμερο, που πέρασε απ’ τη μέρα των εγκαινίων, στα μάτια των παιδιών που την επισκέπτονται καθημερινά, αλλά και στα μάτια και τα χείλη των μεγάλων. Αυτό με ικανοποιεί ιδιαίτερα.

Παιχνίδια και σχολικά είδη από το… μακρινό παρελθόν

• Η έκθεση «Παίζοντας και διαβάζοντας» του Παύλου Γκαλντέμη που φιλοξενείται στο Λαογραφικό Μουσείο «Κώστας Φρόντζος», περιλαμβάνει παλιά καλά παιδικά παιχνίδια και σχολικά είδη της περιόδου 1900 – 1970, πολύ σπάνια πια και δυσεύρετα ορισμένα απ’ αυτά, τα οποία προέρχονται από την συλλογή της οικογένειας του γνωστού εκπαιδευτικού και θα διαρκέσει ως τις 15 Ιανουαρίου. Την έκθεση διοργανώνουν η Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών και το Ίδρυμα Μελετών Ιονίου και Αδριατικού Χώρου. Λειτουργεί καθημερινά, 9 π.μ. με 2 μ.μ., ενώ Δευτέρα και Τετάρτη θα είναι ανοιχτή και 5:30 με 8 μ.μ..