• Νέο πλαίσιο στη διαχείριση των απορριμμάτων επιχειρεί να δημιουργήσει η Κυβέρνηση, θέτοντας στην «πυρά» τις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), μέσω των οποίων ήταν σε εξέλιξη διαγωνισμοί σε αρκετές περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων και στην Περιφέρεια Ηπείρου.
Στο βάθος όμως υποκρύπτεται και η πρόθεση της Κυβέρνησης να βάλει «χέρι» στα έσοδα των συστημάτων διαχείρισης, καθώς το Υπουργείο Περιβάλλοντος χαρακτηρίζει δημόσιο πόρο τα έσοδά τους και προτείνει να εξεταστεί η δυνατότητα να ελεγχθούν αυτά μέσω κρατικού λογιστικού συστήματος, με την … πρόθεση να αποτελέσουν επενδυτικό κονδύλιο για την ανάπτυξη των συστημάτων, που κατά τα άλλα θα λειτουργούν οι Δήμοι!
«Όχημα» για τις νέες εξελίξεις αποτελεί το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων που τέθηκε σε διαβούλευση, η παρουσίαση του οποίου έγινε χθες από τον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος Γιάννη Τσιρώνη. Βάσει των ανακοινώσεων αναστέλλονται όλοι οι διαγωνισμοί για τη διαχείριση απορριμμάτων μέσω ΣΔΙΤ, εφόσον δεν έχουν υπογραφεί συμβάσεις, προκειμένου να προσαρμοστούν στο νέο Εθνικό Σχέδιο.
Μετέωρο παραμένει το ζήτημα για το τι θα γίνει με τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Ήπειρο, καθώς έχει ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός, έχει αναδειχθεί προσωρινός ανάδοχος και έχουν προχωρήσει ακόμη και οι διαδικασίες για τις απαλλοτριώσεις. Την ασάφεια αυτή δεν διευκρίνισε ούτε ο Αναπληρωτής Υπουργός, καθώς δεν έδωσε απάντηση τι θα γίνει αν κάποιος φορέας τοπικής αυτοδιοίκησης αποφασίσει να υπογράψει τη Σύμβαση που έχει προχωρήσει, περίπτωση στην οποία υπάγεται και η Περιφέρεια Ηπείρου.
Τι προβλέπει το νέο Σχέδιο
Παρουσιάζοντας το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων, ο κ. Τσιρώνης αναφέρθηκε σε «συγκεκριμένα συμφέροντα που εκμεταλλεύονται τα απορρίμματα και είχαν μάθει να κερδίζουν μέσω της σημερινής πραγματικότητας». Η νέα πρόταση γα τη διαχείριση των απορριμμάτων στη χώρα προτάσσει την ανακύκλωση και τη μείωση της παραγωγής απορριμμάτων έναντι της δημιουργίας μεγάλων μονάδων για τη διαχείρισή τους.
Συγκεκριμένα μεταξύ άλλων, το σχέδιο προβλέπει:
• Καθιέρωση χωριστής συλλογής αποβλήτων για γυαλί, χαρτί, μέταλλο και πλαστικό, όπως ορίζει η κοινοτική λειτουργία, αλλά δεν έχει πράξει μέχρι στιγμής η χώρα. Στόχος να εξασφαλιστεί η ανακύκλωση του 25% έως το 2020.
• Καθιέρωση της χωριστικής συλλογής δύο αποβλήτων προκειμένου αυτή να φτάσει το 40% μέχρι το 2020. Πρόκειται για ένα ακόμη πεδίο στο οποίο μέχρι στιγμής η πρόοδος είναι μηδαμινή.
• Επανασχεδιασμός των έργων και των υποδομών που προβλέπουν οι υπό αναθεώρηση περιφερειακοί σχεδιασμοί για τη διαχείριση απορριμμάτων στην κατεύθυνση που δίνει το νέο εθνικό σχέδιο.
• Ριζική αναθεώρηση της λειτουργίας των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης (για παράδειγμα χωριστά συστήματα συλλογής για μπαταρίες, λάμπες, κλπ).
Τέλος, οι δήμοι θα πρέπει υποχρεωτικά να αναθεωρήσουν τα σχέδια διαχείρισής τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος το πρόστιμο, το οποίο αντιστοιχεί στις 52 ενεργές ακόμη χωματερές και στις 162 που δεν έχουν αποκατασταθεί είναι 10.640.000 ευρώ, το οποίο θα καταβληθεί εφόσον τα στοιχεία που υπέβαλλαν οι ελληνικές αρχές στις 2 Ιουνίου γίνουν αποδεκτά από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σημειώνεται ότι από τον κατάλογο των εκκρεμοτήτων, «απουσιάζει» η Περιφέρεια Ηπείρου, στην οποία έγινε ένα πολύ σημαντικό και αποτελεσματικό έργο τα τελευταία τέσσερα χρόνια στον τομέα αυτόν.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα έχει ήδη καταβάλλει πρόστιμο ύψους 14, 5 εκατ. ευρώ, καθώς στις 2 Δεκεμβρίου του 2014, όποτε και εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση του ευρωδικαστηρίου, είχε 70 ενεργές χωματερές και 223 που έκλεισαν, αλλά δεν είχαν αποκατασταθεί. Ο επόμενος υπολογισμός θα γίνει στις 2 Δεκεμβρίου του 2015. Τότε η χώρα θα καταβάλλει 80.000 ευρώ για κάθε χωματερή σε λειτουργία και 40.000 ευρώ για κάθε χωματερή που θα έχει κλείσει, αλλά δεν θα έχει αποκατασταθεί.