• Kυριολεκτικά νέο «πρόσωπο» αποκτά, όσο περνάει ο καιρός, το Κάστρο των Ιωαννίνων που αποτελεί ουσιαστικά την καρδιά του ιστορικού κέντρου της Πρωτεύουσας της Ηπείρου, σημείο αναφοράς τόσο για τους Γιαννιώτες όσο φυσικά και για τους επισκέπτες.
Το έργο αποκατάστασης των τειχών του Κάστρου είναι μεγάλο, σημαντικό και προχωράει με γοργούς ρυθμούς ώστε να ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη της χρονιάς, όπως αναφέρει στον «Π.Λ.» ο Προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων Κων/νος Σουέρεφ. Δεν είναι όμως το μοναδικό που υλοποιεί η Εφορεία και πιο συγκεκριμένα το Βυζαντινό της τμήμα. Πολύ σημαντικές αρχαιολογικές παρεμβάσεις γίνονται επίσης αυτή την περίοδο στα Μοναστήρια του Νησιού, μέσω των οποίων αυτό θα αναδειχθεί ως σημαντικός πόλος θρησκευτικού τουρισμού, σε εκκλησίες της Κληματιάς Δήμου Ζίτσας, αλλά και στον οικισμό της Ουζντίνας, στην Παραμυθιά.
«Τρέχει» το Κάστρο
Κυριολεκτικά «τρέχει» αυτή την περίοδο το μεγάλο έργο αποκατάστασης των εξωτερικών τειχών του Κάστρου Ιωαννίνων, με τα αποτελέσματά του να είναι ορατά απ’ όλες σχεδόν τις πλευρές του.
Πρόκειται για τη β’ φάση του έργου (η α’ φάση υλοποιήθηκε το 2007 - 8), προϋπολογισμού 1,5 εκατομμυρίων ευρώ με χρηματοδότηση φυσικά από το ΕΣΠΑ. Μετά τη διετή παράταση που δόθηκε, προβλέπεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2015. Οι αρχαιολόγοι και τα συνεργεία κάνουν καθαρισμό της τοιχοποιίας, στερέωση και συμπλήρωση τμημάτων που έχουν καταρρεύσει, καθώς και αρμολόγημα. Αυτές τις ημέρες βρίσκονται στο τείχος αριστερά της κεντρικής Πύλης, κατά μήκος της οδού Ιουστινιανού. Οι εργασίες αναδεικνύουν τα Βυζαντινά και Οθωμανικά τμήματα του τείχους, ενώ το συγκεκριμένο έργο περιλαμβάνει και την υγρομόνωση της κεντρικής Πύλης για να μην στάζει και των περιδρόμων στην κορυφή των τειχών. Μάλιστα, τμήμα του δυτικού περιδρόμου, από την κεντρική Πύλη ως τον δυτικό προμαχώνα που «βλέπει» προς την περιοχή της Σκάλας σύντομα θα είναι επισκέψιμο!
Ο Προϊστάμενος Αρχαιοτήτων
«Οι αρχαιολόγοι μας και τα συνεργεία που εργάζονται για την αποκατάσταση των τειχών του Κάστρου κάνουν μία πάρα πολύ σημαντική δουλειά. Όταν τελειώσει το έργο, θα έχει αναδειχθεί πλήρως ένα μνημείο που σηματοδοτεί το ιστορικό κέντρο των Ιωαννίνων από την ίδρυση της πόλης και μέχρι τις μέρες μας», ανέφερε στον «Π.Λ.» ο Προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων Κων/νος Σουέρεφ, παρέα με τον οποίο επιθεωρήσαμε την πρόοδο των εργασιών.
Το καταφύγιο…
Η Εφορεία δεν θα περιοριστεί μόνο στα τείχη, αλλά σχεδιάζει και άλλες παρεμβάσεις που έχουν να κάνουν με το Κάστρο. Καταρχήν, θα ζητήσει από το Δήμο να μετακινηθούν τα περίπτερα και οι κάδοι απορριμμάτων που εφάπτονται σχεδόν στο τείχος του, όπως λέει ο κ. Σουέρεφ, ενώ θέλει να αναδείξει τον περιβάλλοντα χώρο και να θέσει ξανά σε λειτουργία την είσοδο λίγο μετά την «Κυρά Φροσύνη» που οδηγεί στο Δημοτικό Μουσείο, ώστε να υπάρχει άλλη μία πρόσβαση στο Κάστρο.
Παράλληλα, θα επιδιώξει να αναλάβει την ανάδειξη και διαχείριση του καταφυγίου του β’ Παγκοσμίου Πολέμου που βρίσκεται στο βράχο αριστερά της συγκεκριμένης εισόδου. Στο συγκεκριμένο χώρο υπήρχαν κατά το παρελθόν ασκηταριά μοναχών, ενώ εκεί μαρτύρησε, όπως είναι ιστορικά γνωστό, από τους Τούρκους και ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος.
Οι Μονές στο Νησί
Πέντε ιστορικές Μονές του Νησιού, ανάμεσα στις οποίες συγκαταλέγονται η Μονή Φιλανθρωπινών, η Μονή Ντήλιου, το Μοναστήρι της Ελεούσας και η Μονή Προδρόμου, είναι σήμερα υπό ανακαίνιση από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων.
Οι παρεμβάσεις ανέρχονται στα 995.000 ευρώ για τις τέσσερις, ενώ άλλες 470.000 ευρώ έχουν διατεθεί για τη Μονή Προδρόμου, η οποία αποτελεί χωριστό έργο ΕΣΠΑ. Γίνεται συντήρηση τοιχογραφιών, αντικατάσταση στεγών, καθαίρεση σαθρών αρμολογημάτων, διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου τους, επισκευή περιβολότοιχων, τοποθέτηση πινακίδων κ.α.. Στη Μονή Προδρόμου απαιτήθηκαν και εργασίες υποθεμελίωσης, καθώς υπήρξε πρόβλημα στατικότητας. Σ’ αυτήν η Εφορεία θα πραγματοποιήσει εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές από τη νέα χρονιά, ενώ για κάποια Μοναστήρια όπως της Ελεούσας θα εκδοθούν έντυπα και αρχαιολογικοί οδηγοί.
Κληματιά – Ουζντίνα
Το βυζαντινό τμήμα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων πραγματοποιεί, τέλος, παρεμβάσεις σε δύο ακόμη χώρους. Ο πρώτος είναι το αρχαιολογικό πάρκο Κληματιάς όπου αναστηλώνονται πέντε μεταβυζαντινοί ναοί (νέες στέγες, στερέωση – αποκατάσταση, συντήρηση τοιχογραφιών κ.λ.π.) με συνολικό προϋπολογισμό του έργου τα 916.000 ευρώ. Τα κονδύλια προέρχονται από το ΕΣΠΑ 2007 – 13 και το έργο θα ολοκληρωθεί στα τέλη της χρονιάς.
Στον οικισμό της Ουζντίνας, Βορειοδυτικά της Παραμυθιάς, που γνώρισε μεγάλη άνθηση τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας, συντελούνται εργασίες αποκατάστασης τεσσάρων ναών, ενώ έχει συντηρηθεί και το κεντρικό τμήμα του οικισμού. Η Εφορεία αρχαιοτήτων σχεδιάζει ακόμα να δημιουργήσει διαδρομές επισκεπτών. Ο προϋπολογισμός όλων αυτών των παρεμβάσεων ανέρχεται στα 684.000 ευρώ.