• Να επαναφέρει στο προσκήνιο την μεταποίηση του μαλλιού των προβάτων, επιχειρεί η Ένωση Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου (ΕΜΚΗ).
Για το σκοπό αυτό οργάνωσε συνάντηση εργασίας στον Ελαφότοπο Ζαγορίου (φωτό), όπου ανταλλάχθηκαν ιδέες, τέθηκαν στόχοι και εκφράστηκε η αισιοδοξία, ότι στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η οικονομική κρίση, ο κλάδος μπορεί να αναγεννηθεί.
Είναι γεγονός ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα, επλήγη καταλυτικά από τις κοινωνικοοικονομικές αλλαγές που σημειώθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες και οδήγησαν σε αφανισμό παραδοσιακά επαγγέλματα. Η εμπορία και η μεταποίηση του μαλλιού πρόσφεραν πρόσθετο εισόδημα στους κτηνοτρόφους και παράλληλα αποτελούσαν αντικείμενο επικερδούς εμπορικής δραστηριότητας.
Άνθιζε το εμπόριο
Τα Γιάννενα είχαν ονομαστούς εμπόρους μαλλιού οι οποίοι λειτουργούσαν τα καταστήματά τους κυρίως στο κριθαροπάζαρο. Σε αυτούς πωλούσαν οι κτηνοτρόφοι κάθε άνοιξη το μαλλί των προβάτων τους, το οποίο στη συνέχεια οι έμποροι το διοχέτευαν, είτε σε εργοστάσια που λειτουργούσαν ανά την Ελλάδα, είτε σε μεμονωμένα νοικοκυριά που απασχολούνταν με τη χειροτεχνία και την πλεκτική κατασκευάζοντας φλοκάτες, υφαντά, φανέλες, κάλτσες κλπ.
Σταδιακά όμως η ζήτηση του μαλλιού μειωνόταν μέχρι που τα τελευταία χρόνια εξέλιπε ολοκληρωτικά, καθώς η αποβιομηχάνιση της χώρας και οι αθρόες εισαγωγές εκτόπισαν και τα τοπικά ποιοτικά προϊόντα χειροτεχνίας. Το μαλλί πλέον δεν έχει κανένα εμπορικό ενδιαφέρον και οι κτηνοτρόφοι συνήθως... απαλλάσσονται από αυτό μέσω της πυράς!
Συνάντηση εργασίας
Η κρίση – σε συνδυασμό με την αδιαμφισβήτητη ποιότητά του- δημιουργεί νέα δεδομένα και ήδη υπάρχουν εκτιμήσεις ότι κάτω από προϋποθέσεις, ο κλάδος της μεταποίησης μαλλιού θα μπορέσει και πάλι να ενεργοποιηθεί εκ νέου. Τις παραπάνω εκτιμήσεις φαίνεται ότι συμμερίζεται και η Ένωση Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου, η οποία οργάνωσε τη συνάντηση εργασίας στον Ελαφότοπο Ζαγορίου, με σκοπό τη διερεύνηση των δυνατοτήτων αξιοποίησης του μαλλιού των προβάτων και παράλληλα έθεσε και το ζήτημα διάσωσης των απειλούμενων με εγκατάλειψη τοπικών φυλών Κατσικά και Καλλαρύτικη.
Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι της ΕΜΚΗ (κ.κ. Δεκόλης Ι., Κωσταράς Χρ. και Σιόντη Αρ.), Γεωπόνοι-Ζωοτέχνες του Κέντρου Γενετικής Βελτίωσης Ζώων Ιωαννίνων (κ.κ. Παππάς Δ., Νικολάου Μ., Μπέλλος Γ.), η πρώην Πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Χειροτεχνίας κ. Ελ. Αβέρωφ, η ιδιοκτήτρια του εργαστηρίου υφαντικής ΣΑΪΤΑ στα Ζαγοροχώρια κ. Λ. Γεροθανάση και η εκπρόσωπος της διεθνούς μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Wools of Europe (μέλος της οποίας αποτελεί η ΕΜΚΗ) κ. Ισμήνη Κωνσταντινίδου-Herberichs.
Στη συνάντηση συζητήθηκε όλο το πλέγμα που αφορά το μαλλί, από την παραγωγή του μέχρι και τη δημιουργία και την πώληση των μάλλινων προϊόντων. Αναλύθηκαν τα σημερινά δεδομένα, εξετάστηκαν οι προοπτικές που δημιουργούνται, ενώ εντοπίστηκαν τα δυνατά σημεία της παραγωγικής διαδικασίας, αλλά και αναδείχτηκαν πιθανές δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν. Ο προβληματισμός που υπάρχει εστιάζεται στη διαφοροποίηση των αναγκών του σύγχρονου ανθρώπου, αλλά και στην εγκατάλειψη παραδοσιακών επαγγελμάτων, όπως η μεταποίηση του μαλλιού, που σήμανε και τη διακοπή μετάδοσης των εμπειρικών γνώσεων στους νέους.
Τι αποφασίστηκε
Στη συνάντηση αποφασίστηκε, στο αμέσως προσεχές διάστημα, να διερευνηθούν τρόποι με τους οποίους μπορούν να αρθούν οι όποιες δυσκολίες του εγχειρήματος αλλά και να προϋπολογιστεί το πιθανό κόστος της όλης διαδικασίας με σκοπό να αξιοποιηθεί το μαλλί που θα προκύψει από το κούρεμα των προβάτων της επόμενης Άνοιξης.
Οι προς εγκατάλειψη φυλές
Όπως επισημαίνει η Ένωση Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων, οι φυλές Κατσικά και Καλαρρύτικη είναι τοπικές φυλές προβάτων που απειλούνται με εγκατάλειψη καθότι αριθμούν αντίστοιχα μόλις 1.578 και 1.303 καθαρόαιμα ενήλικα θηλυκά ζώα αναπαραγωγής στην Ήπειρο Πρόκειται για φυλές που έχουν προσαρμοστεί άριστα στις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής της Ηπείρου, είναι πιο ανθεκτικές σε ασθένειες και είναι κατά πολύ λιγότερο απαιτητικές σε διατροφή καθώς αξιοποιούν άγονες και φτωχές σε βοσκήσιμη ύλη χορτολιβαδικές εκτάσεις που ειδάλλως θα παρέμεναν ανεκμετάλλευτες. Εκτός από το γάλα περιζήτητο ήταν και το μαλλί τους, που πλέον και αυτό μένει στα αζήτητα.