• Λίγο η φθορά του χρόνου, λίγο τα στοιχεία της φύσης, συν η ανθρώπινη αδιαφορία και συχνά – πυκνά χάνονται μνημεία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς για τα οποία μετά… οδυρόμαστε!
Ένα τέτοιο είναι το παραποτάμιο πετρόκτιστο μονοπάτι που οδηγεί από τους Κήπους Ζαγορίου στο περίφημο γεφύρι του Νούτσου, το οποίο σιγά – σιγά καταρρέει χωρίς να ενδιαφερθεί κανένας για την αποκατάστασή του. Χαρακτηριστικά είναι όσα αναφέρει επί του θέματος ο Στέφανος Χρηστογούλας με τον δικό του γλαφυρό τρόπο.
Για το μονοπάτι
Σε χθεσινή επιστολή του προς τον «Π.Λ.» ο Στ. Χρηστογούλας σημειώνει τα ακόλουθα για το μονοπάτι που οδηγεί στο γεφύρι του Νούτσου, το οποίο καταρρέει:
«Αιώνες πριν, οι κάτοικοι του Ζαγοριού, έκτισαν γεφύρια, έφτιαξαν καλντερίμια, στέρνες, βρύσες, έχτισαν σχολεία, εκκλησιές, ολόκληρα χωριά με το υλικό που τους παρείχε ο τόπος, την πέτρα. Και για όλα αυτά πέρα από την μαστοριά χρησιμοποιήθηκαν και άλλα υλικά όπως ασβέστης, άμμος, νερό, κεραμίδι, ακόμη και ασπράδια αυγών και τρίχες από ζώα. Και οι κατασκευές τους άντεξαν στο χρόνο, ώστε εμείς όλοι να «κοκορευόμαστε» για τον τόπο.
Ως εκεί όμως. Γιατί με το πέρασμα των αιώνων ο χρόνος δημιουργεί προβλήματα και η φθορά «ρίχνει» όλα αυτά για οποία εμείς θεωρούμε κληρονομιά. Αλλά δεν βάζουμε ούτε το χέρι στην τσέπη ούτε βέβαια και προσφέρουμε εθελοντική εργασία. Και σε κάθε καταστροφή κλαίμε και ρίχνουμε ευθύνες σε άλλους. Σήμερα για παράδειγμα η πολλοστή επίσκεψή μου στο Ζαγόρι και η εκατομμυριοστή στο γεφύρι του Νούτσου ή Κόκκορη, φέρνει στην επιφάνεια το παράπονο που άκουσα από επισκέπτη βλέποντας το μονοπάτι που έρχεται στο γεφύρι από την Μπάϊα (Κήποι) και είναι γκρεμισμένο.
Εύλογα σκέφτηκε «φωναχτά» πώς είναι δυνατόν την σημερινή εποχή όπου τα κτήρια γίνονται 1000 μέτρα ψηλά εμείς να μην μπορούμε να στοιβάξουμε δυο ή τρία μέτρα τοίχο, ώστε η παράδοση να συνεχιστεί και όσα κληρονομήσαμε εμείς να πάνε και στα εγγόνια μας και στα εγγόνια τους. Πώς γίνεται πριν τόσους αιώνες όταν έβρισκαν εμπόδιο ένα βράχο σαν αυτόν εδώ, να τον τρυπούν με σφυριά και καλέμια για να συνεχίσουν με ασφάλεια και εμείς μετά την πτώση του μονοπατιού από την ροή του νερού να μην μπορούμε να το επισκευάσουμε. Ούτε καν προσπάθεια δεν έχουμε κάνει.
Και οι φωτογραφίες έρχονται να μας δείξουν πώς εκμεταλλεύονταν τον χώρο και την θέση, πώς και με τι μαστοριά τοποθετούσαν τις πέτρες μία πάνω στην άλλη (ξερολιθιά) με ελάχιστο σημείο το ύψος του νερού. Αλλά μόλις η διάβρωση του βράχου ψηλότερα έστρεψε το νερό να πέφτει στο μονοπάτι, τα χρόνια το διάβρωσαν και έριξαν και μείς συνεχίζουμε την κλάψα. Θέλουμε το Ζαγόρι να συμπεριληφθεί στα «Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς» της Unesco χωρίς όμως να κουνήσουμε το δακτυλάκι μας και φυσικά, όπως προανέφερα, θα διατυμπανίζουμε ότι οι άλλοι φταίνε για την κατάντια αυτή, όχι εμείς»!