• Στην αίθουσα εκδηλώσεων των ΓΑΚ – Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου (Σουφαρί Σαράι), παρουσία πολλών συμπολιτών μας, πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα τα εγκαίνια της έκθεσης «Παμβώτις» με έργα από το Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου, το Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας, τον Σύλλογο Αγιογράφων «Νυν και αεί», τους ιδιώτες Γιαννιώτες συλλέκτες, καθώς και αυθεντικές απεικονίσεις σε ξυλογραφία.
Η έκθεση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του αείμνηστου Καθηγητή  Παιδαγωγικών Κωνσταντίνου Κίτσου. (Η έκθεση είναι καθημερινά ανοιχτή 9 π.μ. – 2 μ.μ. μέχρι την Κυριακή 8 Μαΐου).
Χαιρετισμούς στα εγκαίνια απηύθυναν: Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ιωαννίνων κ. Μάξιμος, ο οποίος τόνισε τη σημασία της έκθεσης για την πόλη και την Ήπειρο, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου κ. Αλέξανδρος Καχριμάνης, ο Αντιπρύτανης κ. Ανδρέας Φωτόπουλος, η Κοσμήτορας Επιστημών Υγείας κ. Μαργαρίτα Τζαφλίδου. Την εκδήλωση τίμησαν ο Πρόεδρος της ΕΗΜ κ. Κώστας Βλάχος, ο εκπρόσωπος της Εταιρείας Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου κ. Αλέκος Φαρμάκης, η Πρόεδρος της ΕΛΕΠΑΠ κ. Νατάσα Μπέγκα, η κ. Πιπίτσα Δούνια, Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων, ο κ. Άγγελος Ντέτσικας από την ΕΠΣΗΠ, ο κ. Βασίλης Κονιτσιώτης, ο Καθηγητής της Οφθαλμολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Χρήστος Καλογερόπουλος, από την Ένωση Αποστράτων Ηπείρου ο κ. Γεώργιος Γκορέζης κ.ά.
Ο βυζαντινός χορός της Κατσαρείου Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων, κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον και την προσοχή των παρευρισκομένων.

Έρευνα στα αρχεία...
Θέματα που απασχόλησαν την εκδήλωση ήταν η έρευνα σε αρχεία, σε έγγραφα κ.λπ., η αναδίφηση και αναζήτηση στοιχείων της νεώτερης ιστορίας, με τα οποία να θεμελιώνονται ή και να ελέγχονται υποθέσεις ερευνητικές, με απώτερο στόχο να αποκαλύπτουν τις δράσεις συνεργασίας των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ), με συναρμόδιους και τοπικούς φορείς και με ιδιώτες συλλέκτες. Στα πλούσια εκθέματα της έκθεσης συμπεριλαμβάνονται λεμβομαχίες στην Παμβώτιδα, Γιαννιώτικα και Υδραίικα ανδραγαθήματα, Άγιοι και Αγίες, αντικείμενα από αρχειακό υλικό, αυθεντικές ξυλογραφίες, γλυπτές απεικονίσεις.

Ομιλίες...
Η κ. Μάρθα Παπαδοπούλου, διδάκτωρ, Διευθύντρια των ΓΑΚ Ηπείρου, υπεύθυνη της διοργάνωσης της έκθεσης, στην ομιλία της αναφέρθηκε διεξοδικά στην πρώτη θεματική ενότητα της έκθεσης, στη λεμβομαχία, που έλαβε χώρα πριν από 195 χρόνια, όταν ο Χουρσίτ Μεχμέτ Πασάς μετέφερε Υδραίικα καράβια στην Παμβώτιδα, τους ναύσταθμους και το στόλο του Αλή Πασά στην Πρέβεζα και Αυλώνα.
Τη λεμβομαχία αυτή επισήμανε και η κ. Κωνσταντίνα Αδαμοπούλου, προϊσταμένη ΓΑΚ – Ιστορικό Αρχείο Ύδρας, η οποία διάβασε στίχους από το έμμετρο κείμενο των 4.205 στίχων της «Ιστορίας του Βεζύρ Αλή Πασά Τεπελενλή ηγεμόνα της Ηπείρου, συντεθέν υπό του λογιοτάτου Κων/νου Διαμάντου Τζουκαλά, Ιωαννίτου» με το οποίο αποδεικνύεται η μεταφορά στην Παμβώτιδα υδραίικων πλοίων. Η κ. Αδαμοπούλου παρουσίασε επίσης υδραίικα καράβια της εποχής, τους πλωτούς διαδρόμους και τις πιθανόν προσεγγίσεις τους.

Κέντρο μοναχισμού το Νησί...
Η κ. Μάρθα Παπαδοπούλου έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη σημασία της μοναστικής κοινότητας του νησιού, η οποία αναδεικνύει διαχρονικά την περιοχή σε ένα σπουδαίο κέντρο μοναχισμού, το τρίτο μετά το Άγιο Όρος και τα Μετέωρα, καθώς και την πλούσια εργοδοσία και ενασχόληση με την αγιογραφία, την ξυλογλυπτική και προπαντός την ασημουργία και χαλκουργία, θυμίζοντας την μακραίωνη παράδοση των Ιωαννίνων στις λαϊκές τέχνες.

Έργα αγιογράφων...
Στο σημείο αυτό η κ. Παπαδοπούλου παρουσίασε το σπουδαίο έργο της ομάδας αγιογράφων «Νυν και αεί δόξα Κυρίω διά χειρός ανθρώπων» τους: Ελένη Δημαρά, Ανδρομάχη Κουντουργιώτου, Μαρία Μακρυγκίκα, Στέλιο Τζαφέτα, Κυριακή και Νίκο Τσίμηλα, που φιλοτέχνησαν πρόσωπα Αγίων από τα μοναστήρια του νησιού και την ευρύτερη περιοχή. Τέτοιες αγιογραφίες για την Αγία Κόρη, τον Νεομάρτυρα Άγιο Γεώργιο, τον Αρχάγγελο Μιχαήλ, τον εκ Κονίτσης Άγιο Ιωάννη και για πολλούς άλλους εκτίθενται στην έκθεση.
Όπως τόνισε η κ. Παπαδοπούλου, η Παμβώτις είναι «έκφραση της ανεμπόδιστης διαλεκτικής, η τα πάντα τρέφουσα», η λίμνη με τα καΐκια της ιδιοκτησίας Γεωργίου Ματσούκη, το οποίο δεσπόζει στην έκθεση και πλαισιώνεται από το αρχειακό των ΓΑΠ – Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου, σχετικά με τον Αλιευτικό Συνεταιρισμό Νήσου Παμβώτιδας, το ταμείο Παμβώτις – Λαψίστα, το γόνο και την αλιεία.
Επισήμανε, επίσης, η κ. Παπαδοπούλου την ουσιαστική συμβολή στην πραγματοποίηση της έκθεσης, των Γιαννιωτών Π. Τσελίκη και Α. Παπασταύρου, έργα των οποίων κοσμούν την έκθεση και οι οποίοι συνεχίζουν την παράδοση της ηπειρωτικής ευποιΐας και την αγάπη τους για τον τόπο.

Στη μνήμη Κ. Κίτσου
Η εκδήλωση έκλεισε με προβολή αρχειακών στοιχείων στη μνήμη του Κωνσταντίνου Κίτσου, διαπρεπούς Καθηγητή των Παιδαγωγικών, Επιτίμου Γενικού Διευθυντού της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας (Ζ.Π.Α.) και Τρίπολης. Η αφιέρωση της έκθεσης στη μνήμη του Κων/νου Κίτσου, Πωγωνήσιου την καταγωγή, αποτελεί πράξη σοφή. Ο Κων/νος Κίτσος με λαμπρές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, με διακρίσεις και βραβεία, με τεράστια συγγραφική προσφορά, με άρθρα, μελέτες και εισηγήσεις σε συνέδρια, με ομιλίες και διαλέξεις. Συμμετείχε στα κοινά ως πρόεδρος του Ερυθρού Σταυρού, Γενικός Γραμματέας της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών, καθώς και σε πολλούς άλλους Οργανισμούς και Επιτροπές. Η συνεισφορά στα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης υπήρξε σπουδαία. Άνθρωπος, Επιστήμονας, Παιδαγωγός, κληροδότησε τα 31 αυτοτελή βιβλία του, τις μεταφράσεις βιβλίων και το παράδειγμα του συνετού και ολοκληρωμένου Ανθρώπου.
* * *
Ευχής έργο να επισκεφτούν την έκθεση οι Γιαννιώτες και να απολαύσουν τις θεματικές ενότητες λεμβομαχίας, Γιαννιώτικα και Υδραίικα ανδραγαθήματα, Αγίους και Άγιες και πολλά άλλα και φοιτητές και μαθητές να προσεγγίσουν τις θαματικές ενότητες και να ασχοληθούν με εκπαιδευτικές δραστηριότητες, όπως φύλλα εργασίας, σταυρόλεξα, κρυπτόλεξα, αντιστοίχιση σε χάρτες και ζωγραφικού, που ετοιμάστηκαν από το προσωπικό της Υπηρεσίας των ΓΑΚ – Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου.