• Το 1957 ο Γεώργιος Κατσαφάδος, με παρότρυνση του μεγάλου Ερευνητή, του Πατέρα του Pap test, Γεωργίου Παπανικολάου, ιδρύει την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία.
Έκτοτε συνεχής δραστηριότητα οργανωτική και δημιουργική χαρακτηρίζει την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία: Ίδρυση Παραρτημάτων της σε πολλές πόλεις, Κέντρο Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης για τους Καρκινοπαθείς και τους συγγενείς των, Ξενώνες φιλοξενίας καρκινοπαθών, ενημερωτικά φυλλάδια, ομιλίες, Σεμινάρια, Ογκολογικές Ημερίδες.
Η πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη είναι η κεντρική επιδίωξη της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας που επί 60 χρόνια έχει ηγετική θέση με διεθνή αναγνώριση, στον Αντικαρκινικό Αγώνα στη χώρα μας.
Το κεντρικό μήνυμα του Παραρτήματος Ιωαννίνων της Ε.Α.Ε. είναι:
Η πρόληψη και η πρώιμη διάγνωση ισοδυναμεί με ίαση
Ο καρκίνος αποτελεί τη 2η αιτία θανάτου στη χώρα μας μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα και μείζον εθνικό, αλλά και παγκόσμιο πρόβλημα Δημόσιας Υγείας.
Με ευκαιρία τον εορτασμό της 4ης Φεβρουαρίου, ως Παγκόσμιας Ημέρας κατά του καρκίνου, θα θέλαμε να καταρρίψουμε κάποιους επιβλαβείς μύθους γύρω από τον καρκίνο, σύμφωνα και με τις θέσεις της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου ( UICC)
Μύθοι και αλήθειες
Μύθος 1: Ο καρκίνος είναι απλώς ένα ζήτημα υγείας.
Αλήθεια: Ο καρκίνος δεν είναι απλώς ένα ζήτημα υγείας. Έχει ευρύτατη κοινωνική και οικονομική επίδραση ακόμα και στα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μύθος 2: Ο καρκίνος είναι μια ασθένεια των πλουσίων, των ηλικιωμένων και των αναπτυγμένων χωρών.
Αλήθεια: Ο καρκίνος είναι μια παγκόσμια επιδημία. Επηρεάζει όλες τις ηλικίες και τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες, και για τις αναπτυσσόμενες χώρες η αντιμετώπισή του αποτελεί δυσανάλογο βάρος.
Μύθος 3: Ο καρκίνος είναι θανατηφόρος.
Αλήθεια: Όχι. Σήμερα σε μεγάλο ποσοστό ο καρκίνος είναι ιάσιμος, ιδίως αν διαγνωσθεί έγκαιρα! Οι ασθενείς μπορούν να αντιμετωπίσουν πλέον την νόσο με αξιοπρέπεια και οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις εξασφαλίζουν στους ασθενείς ποιότητα ζωής και προσδόκιμο επιβίωσης.
Μύθος 4: Ο καρκίνος είναι η μοίρα μου.
Αλήθεια: Με τις σωστές στρατηγικές πρόληψης, το ένα τρίτο από τις πιο κοινές μορφές καρκίνου μπορεί να προληφθεί και να θεραπευτεί.
Αντικειμενικά προβλήματα
Σήμερα λόγω της οικονομικής δυσπραγίας σε ατομικό, αλλά και κυρίως σε κρατικό επίπεδο, βρισκόμαστε μπροστά σε αντικειμενικά προβλήματα που αφορούν σε:
• Εξετάσεις πρόληψης.
• Έγκαιρη αντιμετώπιση της διαγνωσμένης νόσου.
• Ανεπάρκεια φαρμάκων και θεραπευτικών εργαστηρίων, κ.ο.κ.
Η Ελλάδα του 2017 βρίσκει τον χώρο της υγείας να πλήττεται ποικιλοτρόπως.
Λόγω των περικοπών πόρων, ιδρύματα, οργανώσεις και φορείς που δραστηριοποιούνται στην ενημέρωση και πρόληψη του καρκίνου αντιμετωπίζουν θέμα επιβίωσης.
Έμφαση στην πρόληψη!
Σε όλη αυτήν την κατάσταση εκείνο που μπορεί να βοηθήσει σοβαρά για να μην αυξηθούν τα περιστατικά καρκίνου, είναι να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη. Μεγάλο μέρος των περιστατικών καρκίνου μπορούν να αποφευχθούν μέσω της πρόληψης, και επίσης μεγάλο μέρος των θανάτων από καρκίνο μπορούν να αποφευχθούν μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης.
Η όσο καλύτερη γνώση της νόσου και τα προληπτικά μέτρα, αποτελούν μοναδική πρωτοβουλία βάσει της οποίας, όλος ο κόσμος μπορεί να ενώσει τις δυνάμεις του για την καταπολέμηση της παγκόσμιας επιδημίας του καρκίνου.
Κάλεσμα της ΕΑΕ
Εδώ εμείς θέλουμε να δώσουμε το στίγμα μας και να προσεγγίσουμε την κοινωνία. Σας καλούμε να έρθετε κοντά μας, ώστε όλοι μαζί οργανωμένα, παράλληλα προς τις δράσεις των επαγγελματιών υγείας, να μεθοδεύσουμε τη στρατηγική μας για την πρόληψη, αλλά και για την κάθε είδους υποστήριξη των συνανθρώπων μας που πάσχουν.
Εδώ αναδεικνύεται η σημαντικότητα της ΕΑΕ, που αν την αγκαλιάσουμε όλοι και την ισχυροποιήσουμε, θα έχουμε πολλά οφέλη για την καταπολέμηση του καρκίνου.
Συνιστώσα που δεν μπορεί να προληφθεί
Ο καρκίνος έχει μια μικρή γενετική συνιστώσα, η οποία δεν μπορεί να προληφθεί. Όμως, δεν αναπτύσσουν καρκίνο όλοι οι άνθρωποι με γενετική προδιάθεση και, αντίστροφα, ο καρκίνος μπορεί να πλήξει ανθρώπους χωρίς οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Η καρκινογένεση είναι ένα φαινόμενο που απαιτεί χρόνο για να πραγματοποιηθεί και υπάρχουν συνήθως αρκετά στάδια μέχρι ένα φυσιολογικό κύτταρο να μετατραπεί σε καρκινικό. Στον ανώμαλο πολλαπλασιασμό των κυττάρων του καρκίνου συμβάλλει ποικιλία παραγόντων, όπως:
• Ανωμαλίες στο γενετικό υλικό που οδηγούν σε βλάβες του κυττάρου, ενεργοποίηση γονιδίων, ή σε εξάλειψη ογκοκατασταλτικών γονιδίων
• Αδυναμία του αμυντικού συστήματος του οργανισμού να καταστρέψει τα παθολογικά κύτταρα
Φαινόμενα που προκαλούνται από σύνθετους παράγοντες, όπως η έκθεση σε καρκινογόνα μικρόβια και ιούς, περιβαλλοντική ρύπανση, κληρονομικές προδιαθέσεις, χρήση καπνού, διατροφικές συνήθειες, σωματική άσκηση , κλπ
Ο υγιεινός τρόπος ζωής
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κώδικα κατά του Καρκίνου, η νόσος μπορεί να αποφευχθεί ακολουθώντας κανόνες για έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Όπως:
• Διακοπή του καπνίσματος
• Σωματική άσκηση.
• Περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ.
• Πρόληψη κατά της παχυσαρκίας.
• Υγιεινή διατροφή.
• Αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο.
• Εμβολιασμός κατά των ιών που προκαλούν καρκίνο.
• Αποφυγή των καρκινογόνων παραγόντων του περιβάλλοντος.
Πρέπει να τονίσουμε ότι όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση της νόσου, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες ίασης του ασθενούς.
Η πρόληψη…
Θα πρέπει παρά τις δυσκολίες λόγω της οικονομικής κρίσης, να γίνονται τακτικές προληπτικές εξετάσεις (pap test, μαστογραφία, PSA, ψηφιακή δερματοσκόπηση κλπ)
Συνήθως η νόσος διαγιγνώσκεται κλινικά, επιβεβαιώνεται απεικονιστικά (CT-scan, MRI, pet-scan) και ταυτοποιείται κυτταρολογικά και ιστολογικά με παθολογοανατομικές, και κυτταρολογικές εξετάσεις.
Η όλη πληροφορία έρχεται στον ειδικό Ογκολόγο για να προγραμματιστεί η περαιτέρω αντιμετώπιση της κατάστασης με χειρουργική προσέγγιση, ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία, ορμονοθεραπεία, ή συνδυασμό αυτών.
Θεραπευτικές προσεγγίσεις
Οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις υπόσχονται αποτελεσματικότητα, ανώδυνη θεραπευτική αγωγή, εξαιρετική ελαχιστοποίηση της νοσηλείας, αξιοπρεπή διαβίωση με συντήρηση της κοινωνικοποίησης και σημαντική παράταση του προσδόκιμου επιβίωσης.
• Οι νέες προληπτικές μέθοδοι διάγνωσης,
• Οι έγκαιρες σύγχρονες χειρουργικές αντιμετωπίσεις με χειρουργική laser, ρομποτική χειρουργική,
• Οι σύγχρονες μέθοδοι ακτινοθεραπείας, βομβαρδισμός με πρωτόνια, γ-knife κ.ο.κ.,
• Τα σύγχρονα προγράμματα χημειοθεραπείας, ορμονοθεραπείας κλπ,
• Εναλλακτικές μορφές θεραπείας αποδεκτές από την κλασική ογκολογία όπως υπερβαρική ιατρική, ογκοθερμεία, αλλάζουν το καταθλιπτικό τοπίο της νόσου και δίνουν την πιο αισιόδοξη διάσταση για την διαβίωση του ασθενή.
Το παν η ψυχολογία
Πάνω από όλα όμως φαίνεται ότι, τον σημαντικότερο ρόλο παίζει η ψυχή του ασθενή, η αισιοδοξία του, η δύναμή του για ζωή, η στοργικότητά του, το χιούμορ του, το γέλιο του, η κοινωνικοποίησή του. Αυτά είναι το μεγάλο του ατού για να συνθλίψει τη νόσο και να βγει από αυτή την Τιτάνια μάχη Ζωντανός, Δυνατός, Ευτυχισμένος!
Κλείνοντας αυτή την εισήγηση, σας μεταφέρουμε μια παράγραφο από τη βιωματική διήγηση γυναίκας με καρκίνο μαστού.
«Πέρασε όμως ο χρόνος, τα μαλλιά ξαναβγήκαν, τα νύχια αλλάξανε, η γεύση επανήλθε, τα φρύδια πυκνώσανε, η όψη «έφτιαξε» και ο χρόνος μετρά υπέρ μου! Όλη αυτή η περιπέτεια τελικά μου έκανε πολύ καλό. Αναθεώρησα πολλά πράγματα στη ζωή μου. Όσο κι αν σου φαίνεται παράξενο, ευχαριστώ τον καρκίνο που ήρθε και με αφύπνισε. Με έκανε πρώτα απ’ όλα να δω τη ζωή με άλλο μάτι και να αγαπήσω τον εαυτό μου. Να τον προσέχω και να του προσφέρω όλα αυτά που αξίζει. Με έμαθε να ζω πραγματικά και όχι απλά να υπάρχω. Να εκτιμώ και να χαίρομαι την κάθε στιγμή. Σαν να ήταν η τελευταία. Γιατί η ζωή δεν είναι δεδομένη. Η συμβουλή που θα ήθελα να σου δώσω είναι ο προληπτικός έλεγχος να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του εαυτού σου. Γιατί η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση μπορούν να σώσουν ζωές. Έχεις άλλωστε κοντά σου ζωντανό παράδειγμα. Εμένα»!
***
Το Παράρτημα Ιωαννίνων της Ε.Α.Ε. σήμερα, 4 Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, σας προσκαλεί να ενώσουμε ΟΛΟΙ μαζί τις δυνάμεις μας ενάντια στη ΝΟΣΟ, για να βγούμε ΝΙΚΗΤΕΣ!
Πάντα με την αγάπη μας
Ευάγγελος Γκόλας, Ιατρός, ΩΡΛαρυγγολόγος , Αντιπρόεδρος του Δ.Σ.
Νίκη Αγνάντη, Ιατρός, Ομότιμη Καθηγήτρια Παν/μίου Ιωαννίνων, Πρόεδρος του Δ.Σ.