• Προς όφελος μιας πόλης όπως τα Γιάννενα, με ιστορική και τουριστική φυ­σιογνωμία, είναι η ανάδειξη και αξιοποίηση κτιρίων που χαρακτηρίζουν το παρελθόν και τη διαδρομή της.
Αυτό ισχύει και για το περίφημο «Σπίτι του Δεσπότη» ή αλλιώς αρχοντικό του Χουσείν Μπέι, ένα από τα πιο παλιά οικήματα της πόλης, κατασκευής του 18ου αιώνα, το οποίο επέζησε πολέμων και καταστροφών για να φτάσει στις μέρες μας ετοιμόρροπο, ένα πραγματικό «φάντασμα» του παλιού επιβλητικού εαυτού του. Ωστόσο, το κτίριο διασώζεται κυριολεκτικά στο… παραπέντε, λίγο πριν την κατάρρευση, χάρη σε Προγραμματική Σύμβαση που υπέγραψαν η Περιφέρεια Ηπείρου, η Μητρόπολη Ιωαννίνων και το Υπουργείο Πολιτισμού μέσω της τοπικής Εφορείας Αρχαιοτήτων.
η Σύμβαση άρχισε ήδη να υλοποιείται με τις πρώτες εργασίες να αφορούν στον καθαρισμό και τη στερέωση του κτιρίου. Όταν αποκατασταθεί στο σύνολό του, θα είναι χωρίς αμφιβολία ένα πραγματικό «στολίδι» για τα Γιάννενα. Όσο για τη χρήση του, αυτή θα την αποφασίσει η Μητρόπολη στην οποία και ανήκει το αρχοντικό, με τον Προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κων/νο Σουέρεφ να «δείχνει» προς την κατεύθυνση της αξιοποίησής του για πολιτιστικούς σκοπούς!
Ξεκίνησαν οι εργασίες
«Με την Προγραμματική Σύμβαση ανάμεσα στην Περιφέρεια, τη Μητρόπολη και την Εφορεία Αρχαιοτήτων μπαίνουν οι απαρχές της αποκατάστασης του αρχοντικού γιατί πρέπει να αποδοθεί και πάλι στην πόλη των Ιωαννίνων λόγω του ότι αποτελεί μια σπάνια αρχιτεκτονική μορφή, ένα αρχοντικό που ακριβώς όμοιό του δεν υπάρχει στην περιοχή», τόνισε χθες σε δηλώσεις του από την αυλή του αρχοντικού Χουσείν Μπέη ο Κων/νος Σουέρεφ και πρόσθεσε: «Ξεκίνησαν πλέον οι προετοιμασίες και οι εργασίες αποκατάστασης. Ευελπιστούμε ότι μέχρι το τέλος του προγράμματος το 2019 θα έχουν ολοκληρωθεί οι βασικές στερεωτικές παρεμβάσεις αλλά και οι μελέτες ώστε να προχωρήσουμε στην τελική αποκατάσταση του κτιρίου».
Ερωτηθείς για τη μελλοντική χρήση του αρχοντικού ο κ. Σουέρεφ σημείωσε πως «πρέπει να δούμε πρώτα τις δυνατότητες που θα έχει το κτίριο αφού αποκατασταθεί. Θα μπορούσε ενδεχομένως να γίνει, σε συνεργασία με τη Μητρόπολη, χώρος πολιτιστικής υποδοχής και χρήσης, όμως ακόμα δεν ξέρουμε πώς θα φερθεί το κτίριο στη διάρκεια των εργασιών».
Προέχει η σωτηρία του…
Από την πλευρά της, η επιβλέπουσα το έργο μηχανικός Μέλλω Παπαδοπούλου αναφέρθηκε στις εργασίες που πρόκειται να γίνουν σ’ αυτό μέσα στο επόμενο διάστημα, με στόχο να προστατευθεί και να αρθεί η επικινδυνότητά του. Όπως είπε, «ο φέρων οργανισμός του μνημείου βρίσκεται σε πολύ άσχημη κατάσταση, με εκτεταμένες βλάβες και μπορεί να επιδεινωθεί από στιγμή σε στιγμή. Για το λόγο αυτό, πρωταρχικός μας στόχος είναι η διάσωση του σκελετού του και οι εργασίες περιλαμβάνουν την υποστύλωση και αντιστήριξη εσωτερικά και εξωτερικά του κτιρίου και προσωρινά μέτρα άμεσης προστασίας, ενώ θα γίνει επισκευή της στέγης με τοποθέτηση λαμαρίνας, σωστικές εργασίες στα ξύλινα στοιχεία (ταβάνια, πόρτες κ.λ.π.), αρμολογήματα σε τοίχους και τεχνική μελέτη για την φάση της αποκατάστασής του.
Αρχιτεκτονικό στολίδι
Το αρχοντικό Χουσεΐν Μπέη, κτίριο του 18ου αιώνα, φτιάχτηκε και κατοικήθηκε από τον ίδιο τον αξιωματούχο και τους κληρονόμους του μέχρι και την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Στη συνέχεια πέρασε στη Μητρόπολη Ιωαννίνων και χρησίμευσε ως κατοικία του εκάστοτε Μητροπολίτη! Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εγκαταλείφθηκε, με αποτέλεσμα να ερειπωθεί.
Το συγκεκριμένο σπίτι ήταν εκτός πόλεως όταν κατασκευάστηκε και γύρω απ’ αυτό υπήρχαν αγροτικές εκτάσεις, κυρίως αμπέλια και δέντρα. Ήταν δηλαδή ένα εξοχικό των Ιωαννίνων! Ο πρώτος ιδιοκτήτης του, ο Χουσείν Μπέης ήταν ένας αξιωματούχος ανάμεσα στον Αφέντη και τον Πασά. Ο συγκεκριμένος τίτλος δίνονταν συνήθως σε διακεκριμένους αξιωματούχους της εξουσίας αλλά και σε ξένους. Προφανώς σχετίζονταν με τη διαχείριση του αγροτικού πλούτου που υπήρχε τριγύρω.