H Iατρική Ιωαννίνων πρωτοπόρος στις συνέργειες με Αμερικανικά ΑΕΙ

• «Το βασικό ζητούμενο για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στις μέρες μας είναι να ξαναβρεί τον ‘αρχικό του ενθουσιασμό’ και να αποκτήσει όραμα», επισημαίνει με έμφαση στον «Π.Λ.» ο διακεκριμένος καθηγητής Καρδιολογίας Λάμπρος Μιχάλης, Διευθυντής της Β΄ Καρδιολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου.

Με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη και στα Γιάννενα εκπροσώπων Αμερικανικών Πανεπιστημίων προς διερεύνηση πεδίων συνεργασίας με το ανώτατο εκπαιδευτικό Ίδρυμα της Ηπείρου, ο κ. Μιχάλης περιγράφει αναλυτικά τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει το τοπικό ΑΕΙ από πιθανές συνέργειες, τα οποία, όπως επισημαίνει, δεν θα είναι μόνο ακαδημαϊκά και ερευνητικά, αλλά, υπό προϋποθέσεις, θα «αγγίξουν» και την τοπική κοινωνία.

Ο καθηγητής, στηριζόμενος στην εμπειρία της συνεργασίας της καρποφόρας Κλινικής του με το φημισμένο Πανεπιστήμιο Columbia, δεν παραλείπει να αναφερθεί ειδικότερα στην Ιατρική Σχολή Ιωαννίνων και στις προοπτικές αναβάθμισης του κλινικού της έργου με τη μεταφορά τεχνογνωσίας από τις ΗΠΑ.

Η συνέντευξη

• κ. Μιχάλη, ποιος ήταν ο σκοπός της επίσκεψης εκπροσώπων Πανεπιστημίων των ΗΠΑ στη χώρα μας και στα Γιάννενα ειδικότερα;

-Η επίσκεψη των αντιπροσώπων Αμερικανικών Πανεπιστημίων στα διάφορα Πανεπιστήμια της χώρας και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων έγινε μετά από πρωτοβουλία του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας και σκοπός της ήταν αφενός να επισημοποιηθούν και να λάβουν θεσμικό χαρακτήρα ήδη προγραμματισμένες δραστηριότητες όπως, για παράδειγμα, η δημιουργία του Columbia Center στην Αθήνα ή η δυνατότητα διπλής φοίτησης φοιτητών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου στο Πανεπιστήμιο Yale και αφετέρου να διερευνηθεί η δυνατότητα δημιουργίας νέων δραστηριοτήτων αμοιβαίου ενδιαφέροντος μεταξύ Αμερικανικών και Ελληνικών Πανεπιστημίων.

• Τι θεωρείτε πως μπορεί να κερδίσει το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων από τέτοιου είδους επαφές;

-Καταρχήν γνώση! Γνώση σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας Αμερικανικών Πανεπιστημίων εγνωσμένης αξίας, τους οργανωτικούς τους θεσμούς, τις δραστηριότητές τους (διδασκαλία, έρευνα, κοινωνικό έργο), τους τρόπους χρηματοδότησης για την επιτέλεση του έργου τους, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και τον τρόπο που τα επιλύουν και, σε κάθε περίπτωση, τις απόψεις και τους προβληματισμούς τους για το “quo vantis” του σύγχρονου Πανεπιστημίου.

Στη συνέχεια, δημιουργία κοινών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με την δυνατότητα συμμετοχής μελών της Πανεπιστημιακής Κοινότητας, κατά κύριο λόγο φοιτητών αλλά και μελών ΔΕΠ. Σε περίπτωση ευόδωσης τέτοιων δραστηριοτήτων -και φαίνεται ότι αυτό είναι πολύ πιθανόν για την Ιατρική Σχολή- θα γίνει δυνατόν στο άμεσο μέλλον φοιτητές Αμερικανικών Πανεπιστημίων να έρχονται στα Ιωάννινα και φοιτητές της Ιατρικής Σχολής των Ιωαννίνων να πηγαίνουν στην Αμερική για πραγματοποίηση ενός τμήματος των σπουδών τους.

Επίσης, σχεδιασμό και υλοποίηση κοινών ερευνητικών προγραμμάτων. Είναι γνωστό ότι τα Ευρωπαϊκά Ανταγωνιστικά Προγράμματα απαιτούν συμμετοχή πολλών εταίρων από διαφορετικές χώρες και οι ΗΠΑ είναι μία από τις επιλέξιμες χώρες. Πιστεύω ότι ανάλογα Αμερικανικά Προγράμματα έχουν αντίστοιχες προϋποθέσεις και επομένως σε κάθε περίπτωση τέτοιου είδους επαφές αυξάνουν την πιθανότητα συμμετοχής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σε μεγάλες χρηματοδοτούμενες ερευνητικές προσπάθειες. 

• Αν μιλήσουμε ειδικότερα για την Ιατρική Σχολή Ιωαννίνων, τι οφέλη βλέπετε από τέτοιου είδους συνεργασίες με Αμερικανικά ιδρύματα; 

-Ειδικά όσον αφορά στην Ιατρική Σχολή, πέραν των ερευνητικών προσδοκιών είναι δυνατόν να υπάρξουν σαφή οφέλη που αφορούν το κλινικό έργο. Είναι γνωστό ότι οι Ιατρικές Σχολές της Αμερικής σε συνδυασμό με τα Νοσοκομεία που συνεργάζονται, πρωτοπορούν παγκόσμια στην ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην κλινική πράξη (βιοτεχνολογία, πληροφορική, τεχνολογίες ιατρικών οργάνων και συσκευών). Τέτοιου είδους επαφές, εφόσον οδηγήσουν σε συνεργασίες, θα καταστήσουν δυνατή τη μεταφορά τεχνογνωσίας και άμεσης κλινικής γνώσης και δεξιοτήτων με σημαντικά οφέλη για τους συνανθρώπους μας. Είναι γνωστό ότι τέτοιου είδους συνεργασία έχει αναπτύξει ήδη η Β’ Καρδιολογική Κλινική με την Καρδιολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Columbia και τα αποτελέσματά της είναι απτά και εντυπωσιακά.

 • Πέρα από τα καθαρά ακαδημαϊκά ζητήματα, την τοπική κοινωνία μπορούν να την επηρεάσουν συνεργασίες και συνέργειες μεταξύ πανεπιστημιακών ιδρυμάτων;

-Eκτιμώ πως μπορεί να υπάρξει δυνατότητα συνεργασιών με Αμερικανούς συναδέλφους στα πλαίσια των νεοσχηματιζόμενων θεσμών (π.χ. το Columbia Center). Τα Πανεπιστήμια είναι οι χώροι μέσα στους οποίους αναγνωρίζονται προβλήματα που απασχολούν την κοινωνία, ορίζονται οι αρχικές συνιστώσες των προβλημάτων και αρχίζουν να προτείνονται λύσεις. Τα μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων θα μπορούσαν, επομένως, να βρουν κοινούς τόπους ενδιαφέροντος και δραστηριοποίησης με συναδέλφους τους από την Αμερική (π.χ. συγκεκριμένα μέτρα για την μετατροπή της πόλης μας σε μία πόλη υγείας και ευζωίας), ιδιαίτερα στα πλαίσια των νεοσχηματιζόμενων θεσμών που αναφέρθηκαν παραπάνω. 

• Πιστεύετε ότι τα οφέλη για το Πανεπιστήμιό μας από την επίσκεψη των Αμερικανών εκπροσώπων των ιδρυμάτων των ΗΠΑ θα είναι άμεσα;

-Ένα Πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί σαν μια επιχείρηση που βάζει κερδοφόρους στόχους με βραχύ ορίζοντα. Το Πανεπιστήμιο ορίζει και οφείλει να το κάνει, στόχους που η «κερδοφορία» τους θα αποδειχθεί σε μακρό χρονικό διάστημα. Σε κάθε περίπτωση, επίσης, πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι το πρωτογενές «κέρδος» με όρους Πανεπιστημίου δεν είναι υλικό, μολονότι είναι δυνατόν να υπάρχουν δευτερογενή υλικά οφέλη. Το διάστημα επομένως αποτίμησης είναι σε βάθος δεκαετίας, μολονότι οφείλουμε να έχουμε βραχείς και μεσοπρόθεσμους στόχους, που να τους αξιολογούμε.

Πιστεύω επίσης ότι τέτοιου είδους επαφές μας βοηθούν να σκεπτόμαστε, να συζητούμε και να αντιλαμβανόμαστε τα βασικά μας προβλήματα. Και το βασικό ζητούμενο για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων στις μέρες μας είναι να ξαναβρεί τον «αρχικό του ενθουσιασμό» και να αποκτήσει όραμα. Προερχόμενος από την Ιατρική Σχολή, που αποτελεί το Τμήμα του Πανεπιστημίου που βρίσκεται σε άμεση επαφή με την κοινωνία, μου είναι ευκολότερο να αντιληφθώ ότι η επαφή αυτή αποτελεί τον «ακρογωνιαίο λίθο» της συνολικής παρουσίας και ύπαρξης του Πανεπιστημίου μας από την ίδρυσή του. Αν θέλαμε να έχουμε ένα κεντρικό θέμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, αυτό κατά την γνώμη μου έπρεπε να ήταν: «Το Πανεπιστήμιο που ακούει και εμπνέει την κοινωνία». 

Για να γίνει λοιπόν αυτό, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι το Πανεπιστήμιο είναι ο τόπος της έκφρασης γνωμών και της διαμόρφωσης άποψης με συμφωνία και χωρίς εμμονές. Το Πανεπιστήμιο οφείλει να είναι «άριστο». Ο ορισμός της «αριστείας» όμως πρέπει να μην οδηγεί στην «ναρκισσιστική αριστεία» των ατόμων, αλλά σε μία «αριστεία» που να αφορά και να υπηρετεί το σύνολο του Πανεπιστημίου και την κοινωνία.