• «Ποτέ πια πόλεμος, ποτέ πια Ναζισμός» ήταν το μήνυμα από την εκδήλωση για τα 80 χρόνια από το Ολοκαύτωμα του χωριού Κεφαλοβρύσου Πωγωνίου κατά τα χρόνια της Κατοχής.

Μετά τη θεία λειτουργία στο ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση από το Μητροπολίτη Κονίτσης Ανδρέα στο Μνημείο Πεσόντων και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων.

Στον χαιρετισμό της η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Μαρία Κεφάλα, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στο πάγιο αίτημα του Δήμου Πωγωνίου να αναγνωριστεί το Κεφαλόβρυσο ως Μαρτυρικό Χωριό λέγοντας ότι βρίσκεται σε επαφή με τον Πρόεδρο της Βουλής Κώστα Τασούλα για τη θετική εξέλιξή του, σημειώνοντας ακόμη πως η αρμόδια επιτροπή αναμένεται να συνεδριάσει το Σεπτέμβριο. Αξίζει να σημειωθεί ότι με χρηματοδότηση της Βουλής των Ελλήνων και μετά από παρέμβαση του κ. Τασούλα θα γίνει και η αποκατάσταση του Μνημείου Πεσόντων Ολοκαυτώματος Κεφαλοβρύσου.

Ο βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Γιάννης Τσίμαρης έκανε λόγο για έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που δεν πρέπει να ξεχαστεί ποτέ, ενώ ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης τόνισε πως η γερμανική θηριωδία άφησε μεγάλες πληγές, τόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο και υλικές.

Από την πλευρά του, ο Δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης επισήμανε πως «όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσα χαρούμενα γεγονότα και αν διαδραματιστούν, τούτα εδώ τα χώματα θα είναι για πάντα βαμμένα με το αίμα όσων χάθηκαν τόσο άδικα όταν οι πρώτοι στρατιώτες ξεκίνησαν τον αφανισμό του πληθυσμού καίγοντας σπίτια χωρίς κανένα ίχνος ανθρωπιάς». Πρόσθεσε δε πως «ακόμη απαιτούμε την ελάχιστη δικαίωση, την καταβολή των γερμανικών αποζημιώσεων. Σε αυτό τον αγώνα οφείλουμε να σταθούμε όλοι ενωμένοι γιατί το χρωστάμε σε όσους χάθηκαν, το χρωστάμε στην Ελλάδα, το χρωστάμε στον ίδιο μας τον εαυτό. Γιατί μόνο έτσι θα ηρεμήσουν οι 22 ψυχές».

Χαιρετισμό απηύθυνε και ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κεφαλοβρύσου Κωνσταντίνος Μεντής τονίζοντας ότι «στεκόμαστε εδώ με σεβασμό σε αυτούς τους ήρωες. Στεκόμαστε παράλληλα με σθένος απέναντι σε κάθε φασιστικό μόρφωμα και με δύναμη ψυχής υποσχόμαστε στα θύματα των ολοκαυτωμάτων να συνεχίζουμε να διεκδικούμε δικαίωση. Γιατί αξίζει στους ίδιους και στις οικογένειές τους». Τέλος, ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων Μιχάλης Μαγειρίας σημείωσε πως «ο σημερινός θρήνος γίνεται αντίδωρο μνήμης», ενώ ο εκπρόσωπος του Εθνικού Συμβουλίου για τις Γερμανικές Επανορθώσεις Δημήτρης Χατζαρόπουλος τόνισε ότι τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται ποτέ. Την ομιλία της ημέρας εκφώνησε ο συνταξιούχος Διπλ. Μηχανολόγος – Ηλεκτρολόγος Μάνθος Κολέμπας, ο οποίος έκανε μια ιστορική αναδρομή και κατέληξε λέγοντας ότι «πρέπει όλοι μας να είμαστε σε εγρήγορση, σε ετοιμότητα, ενθυμούμενοι την θυσία των προγόνων μας, διότι με θυσίες κατακτάται η ελευθερία και χτίζεται η ειρήνη και το μέλλον. Με όλες τις δυνάμεις μας να παλέψουμε για να αποτρέψουμε την επικράτηση απολυταρχικών-ολοκληρωτικών καθεστώτων και την επανάληψη τέτοιων φαινομένων».

Οι εκδηλώσεις μνήμης ολοκληρώθηκαν με την βράβευση των νικητών του αγώνα 5 χλμ. «Δρόμος Μνήμης». Την πρώτη θέση έλαβε ο Αλέξανδρος Φούκης, τη δεύτερη η Ελευθερία Μεντή και την τρίτη θέση έλαβε ο Παναγιώτης Κόντη.

Το ιστορικό

Ως προς το ιστορικό του ολοκαυτώματος, το μεσημέρι του Σαββάτου της 10ης Ιουλίου 1943 ο 6ος λόχος του 2ου τάγματος του 98 συντάγματος της «Εντελβάις», με διοικητή τον υπολοχαγό Μίχαελ Παίσιγκερ, εισβάλει στο Κεφαλόβρυσο, συλλαμβάνοντας όσους συναντούσε μπροστά του. Η τραγωδία ολοκληρώνεται τις επόμενες ώρες, καθώς οι Γερμανοί οδήγησαν τους 22 συλληφθέντες μέσα σε δύο σπίτια και τους έκαψαν ζωντανούς, ενώ το Κεφαλόβρυσο παραδόθηκε στις φλόγες, στο πλιάτσικο και στην καταλήστευση και έμειναν τα αποκαΐδια των κτισμάτων. Όμως οι κάτοικοί του ξανάκτισαν τα σπίτια τους, αφού μετά το 1960 μετανάστευσαν μαζικά στη Γερμανία!