• Αν περιηγηθεί κανείς σήμερα στο περιαστικό άλσος των Ιωαννίνων, το δασύλλιο που «στεφανώνει» την πόλη μας, θα τον πιάσει απογοήτευση. Η βλάστηση οργιάζει κάτω από τα τεράστια πεύκα όπου φύονται μικρότερα δένδρα και θάμνοι, ενώ τα χόρτα φτάνουν σε ύψος που συχνά ξεπερνά το ένα μέτρο. 

Όσο για τις πευκοβελόνες, την πλέον εύφλεκτη ύλη στην περιοχή, αυτές σε ορισμένα σημεία σχηματίζουν παχιά στρώματα μέσα στα οποία βουλιάζει το πόδι, καθώς δεν έχει υλοποιηθεί ποτέ κάποια δράση οργανωμένης απομάκρυνσής τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Εξάλλου, δεν λείπουν οι πεσμένοι ή γερμένοι κορμοί ξερών δένδρων οι οποίοι πρέπει κάθε χρόνο να ανασύρονται και να απομακρύνονται από τον χώρο αυτό γιατί επίσης μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρό  πρόβλημα αν ξεσπάσει πυρκαγιά.

Σε ορισμένα σημεία, μάλιστα, συναντά κανείς και σκουπίδια, κυρίως πλαστικές σακούλες και κύπελλα καφέ ή άδεια μπουκάλια νερού, παρατημένα από πολίτες οι οποίοι έκαναν τη βόλτα τους στο δάσος και που, εκτός της αισθητικής υποβάθμισης του χώρου, επίσης μπορούν να παίξουν ρόλο στην εκδήλωση ή επέκταση πυρκαγιάς. Υπάρχουν φυσικά κάποια καλάθια απορριμμάτων, όμως η ανάγκη για περισσότερη καθαριότητα στο δασύλλιο είναι εμφανής.  

Δύο βασικά μέτρα

Δύο βασικά μέτρα έχουν ληφθεί τη φετινή θερινή περίοδο για την προστασία του δασυλλίου Ιωαννίνων όπως εξάλλου και των υπόλοιπων δασυλλίων του Λεκανοπεδίου, καθώς και των εθνικών δρυμών της περιοχής μας από τυχόν πυρκαγιές.

Το πρώτο είναι η απαγόρευση της κυκλοφορίας ανθρώπων και οχημάτων εντός τους, καθημερινά από τη δύση του ηλίου και μέχρι τις 6 π.μ.. Κλείνουν μάλιστα οι δρόμοι που οδηγούν στο εσωτερικό τους με κορδέλες. Ποιος όμως θα εμποδίσει, για παράδειγμα, μία παρέα ατόμων να εισέλθουν στο δασύλλιο των Ιωαννίνων αργά ένα βράδυ και να ανάψουν τσιγάρα ή φωτιές με απρόβλεπτες συνέπειες για το ίδιο το άλσος και την πόλη; Η απάντηση είναι κανένας, αφού βραδινή επιτήρηση δεν υπάρχει!

Το δεύτερο μέτρο είναι η καθημερινή παρουσία στο κέντρο του δασυλλίου πυροσβεστικού οχήματος με ομάδα πυροσβεστών για κάθε ενδεχόμενο. Πρόκειται για απολύτως αναγκαία δράση, η οποία όμως δεν αφορά στην πρόληψη πυρκαγιάς, αλλά στην όσο το δυνατόν πιο ταχεία επέμβαση για την αντιμετώπισή της όταν και αν αυτή ξεσπάσει. Υπάρχουν φυσικά αρκετοί κρουνοί εντός του δασυλλίου για τον εφοδιασμό πυροσβεστικών οχημάτων με νερό, αν, ο μοι γένοιτο, προκύψει πρόβλημα. 

Οι περιπολίες

Ιδιαίτερα χρήσιμο μέτρο για την προστασία του δασυλλίου είναι και οι περιπολίες που γίνονται εντός του με συντονιστή το τοπικό Δασαρχείο, το οποίο όμως στερείται του αναγκαίου προσωπικού και έχει ζητήσει τη συνδρομή άλλων φορέων. Ανάμεσα σ’ αυτούς είναι ο Ερυθρός Σταυρός, ο οποίος συνδράμει με εθελοντές του που κάνουν περιπολίες εντός του δάσους. 

Μιλώντας σχετικά στον «Π.Λ.», ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Ιωαννίνων του Ε.Ε.Σ. Κώστας Ντακαλέτσης υπήρξε κατηγορηματικός. Όπως τόνισε, «εθελοντές μας κάνουν περιπολίες στο δασύλλιο προκειμένου να βοηθήσουμε κι εμείς με τις δικές μας δυνάμεις στο έργο της προστασίας του από κάθε κίνδυνο που παραμονεύει μέσα  το καλοκαίρι, όμως αυτό δεν είναι αρκετό. Απαιτείται ένα οργανωμένο και αποτελεσματικό σχέδιο προστασίας του δάσους, καθώς και η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων ώστε ουσιαστικά να φτιάξουμε μία ‘ασπίδα’ που θα το προφυλάξει από κάθε ενδεχόμενο κίνδυνο».  

Μία νέα πολιτική

Η προστασία του αισθητικού δασυλλίου Ιωαννίνων και των υπόλοιπων περιαστικών αλσών του Λεκανοπεδίου, που είναι καίριας σημασίας για την πόλη μας, δηλαδή αυτά στο Νησί και στο Πάρκο Πυρσινέλλα, δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά σε μέτρα όπως η βραδινή απαγόρευση της κυκλοφορίας, η παρουσία κλιμακίου της Πυροσβεστικής και κάποιες ημερήσιες περιπολίες εθελοντών. 

Η Πολιτεία, η οποία διαθέτει και πόρους και τα αναγκαία μέσα, θα πρέπει να θέσει σε εφαρμογή μία νέα πολιτική για τα δάση που θα τα θωρακίσει όσο γίνεται πιο αποτελεσματικά. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», ήδη το πρωθυπουργικό επιτελείο εξετάζει συγκεκριμένες αλλαγές στο πεδίο αυτό, θέτοντας στην κορυφή της λίστας με τις προτεραιότητές της τα περιαστικά δάση, με στόχο να κατευθυνθούν πόροι σε παρεμβάσεις πρόληψης και ένα «επικαιροποιημένο σχέδιο» προστασίας.

Μεταξύ άλλων, σχεδιάζεται η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα κυρίως στη διαδικασία απομάκρυνσης – αξιοποίησης της βιομάζας που υπάρχει στα δάση και τα άλση (πευκοβελόνες, πεσμένα δένδρα κλπ.), ενώ μπαίνουν στο τραπέζι και «έξυπνες» λύσεις, όπως η εκτεταμένη χρήση της τεχνολογίας (αισθητήρες, κάμερες κ.ά.) και η μόνιμη επιτήρηση. Αυτό το τελευταίο, δηλαδή η επιτήρηση με κάμερες και αισθητήρες φωτιάς, αποτελεί μία πολύ καλή λύση και για το δασύλλιο των Ιωαννίνων, η οποία θα μπορούσε να έχει ήδη εφαρμοστεί από καιρό.

Φυσικά, είναι αυτονόητη η αναγκαιότητα για δράσεις πρόληψης των πυρκαγιών μέσω καθαρισμών και δημιουργίας αντιπυρικών ζωνών στα δάση από πλευράς Δήμων και Περιφερειών, ενώ καίριας σημασίας είναι και η επιχειρησιακή ενίσχυση των υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας και Πυροσβεστικής, οι οποίες καλούνται, όταν προκύψει πρόβλημα, να… βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά.