• Στον αρχαιολογικό χώρο της Δωδώνης, τον σημαντικότερο που διαθέτει η Ήπειρος και ιδιαίτερα στο φημισμένο κατά την αρχαιότητα Ιερό του, στράφηκαν τα διεθνή φώτα στα τέλη του περασμένου Μαΐου λόγω της απόφασης για την ένταξη των χρηστήριων ελασμάτων του στον κατάλογο «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO.

Πρόκειται για ένα μοναδικό τεκμήριο πολιτισμού, το οποίο αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, τη φύση των ερωτημάτων που έθεταν στο περίφημο Μαντείο της Δωδώνης δημόσιοι φορείς και κυρίως οι πολίτες κατά τους αρχαίους χρόνους ζητώντας χρησμούς για ποικίλα θέματα που τους απασχολούσαν. Εξάλλου, ιδιαίτερη αίσθηση είχε κάνει και πανελλαδικά η παρουσίαση πριν μερικά χρόνια τμήματος των πινακιδίων αυτών στο Μουσείο Ακρόπολης προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες. 

Εκδήλωση το Σάββατο

Με αφορμή την εγγραφή των ελασμάτων του Μαντείου της Δωδώνης στον Κατάλογο του Προγράμματος της UNESCO «Μνήμη του Κόσμου», το ερχόμενο Σάββατο, 30 Σεπτεμβρίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων θα λάβει χώρα επίσημη εκδήλωση με ώρα έναρξης τις 18.00. Θα παραβρεθεί και θα χαιρετίσει η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Θα ακολουθήσουν εισηγήσεις από τους Κωνσταντίνα Μπενίση, Προϊσταμένη Τμήματος Εποπτείας Ελληνικών και Αλλοδαπών Επιστημονικών Ιδρυμάτων και Συντονισμού Θεμάτων Διεθνών Συνεργασιών και Οργανισμών του υπουργείο Πολιτισμού με θέμα «Ο κατάλογος της Unesco Μνήμη του Κόσμου», Δρ Βαρβάρα Παπαδοπούλου, Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, η οποία θα μιλήσει για τη «σύνταξη του φακέλου υποψηφιότητας των μολύβδινων χρηστήριων ελασμάτων στον κατάλογο  της UNESCO Μνήμη του Κόσμου», τη Δρ Ελένη Βασιλείου, Αρχαιολόγο Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων με θέμα «Τα χρηστήρια ελάσματα της Δωδώνης» και Αριάδνη Γκάρτζιου - Τάττη, Ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η οποία θα αναπτύξει το θέμα «Χρησμοδοσία στο μαντείο της Δωδώνης». 

Η δεύτερη εγγραφή

Τα χρηστήρια ελάσματα της Δωδώνης αποτελούν από το Μάιο του 2023 την δεύτερη ελληνική εγγραφή στον Διεθνή Κατάλογο του Προγράμματος της UNESCO «Μνήμη του Κόσμου». 

Ο φάκελος της υποψηφιότητας υποβλήθηκε από τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού. Για την επιστημονική τεκμηρίωση της υποψηφιότητας, η Διεύθυνση του υπουργείου συνεργάστηκε με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων. Σήμερα, στην αίθουσα «Σωτήρης Δάκαρης» του Μουσείου, η οποία είναι αφιερωμένη στο Ιερό της Δωδώνης, εκτίθεται ένα σύνολο 67 ελασμάτων. 

Πρωτογενές υλικό

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων, τα μολύβδινα ελάσματα αποτελούν τμήματα λίγων εκατοστών, τα οποία κατά κανόνα είναι παλίμψηστα, επειδή χρησιμοποιήθηκαν πολλές φορές. Το μέγεθος των γραμμάτων δεν ξεπερνά το 1 - 1.5 χιλιοστό. Χρονολογούνται με βάση τη γραφή από τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. έως τα μέσα του 3ου αι. π.Χ.. Ως προς το θέμα τους, τα ερωτήματα διακρίνονται σε δημόσια και ιδιωτικά. Τα δημόσια ερωτήματα είναι σχετικά λίγα, τίθενται από πόλεις ή από Κοινά και αφορούν συνήθως πολιτικά ή θρησκευτικά ζητήματα. Τα περισσότερα ιδιωτικά ερωτήματα τίθενται συνήθως από άνδρες, σπανιότερα από γυναίκες ή ζεύγη, και αφορούν ζητήματα που σε όλες τις εποχές απασχολούν τους ανθρώπους και τους προκαλούν άγχος, όπως θέματα οικογενειακά, υγείας, επαγγελματικά, μετακίνησης, ιδιοκτησίας. 

Η αξία τους έγκειται στη μοναδικότητα του αυθεντικού, πρωτογενούς υλικού, το οποίο αποτελεί πολύ σημαντική συμβολή στην μελέτη της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, η οποία υποφέρει από την έλλειψη γραπτών πηγών.