«Πολεμικό» κλίμα έχει διαμορφωθεί ανάμεσα στον Δήμο Ζαγορίου και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καπεσόβου «Αλέξης Νούτσος» με… μήλον της έριδος το εντυπωσιακό αρχοντικό της άλλοτε Πασχαλείου Σχολής. 

Το κτίριο με βάση απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέκου Καχριμάνη και του Δημάρχου Ζαγορίου Γιώργου Σουκουβέλου θα λειτουργήσει ως γραφείο και έδρα της UNESCO, με την ευκαιρία της ένταξης του Ζαγορίου στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς. Ωστόσο, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καπεσόβου αντιδρά στην προοπτική αυτή ζητώντας η Πασχάλειος να αξιοποιηθεί για εκπαιδευτικούς κατά βάση σκοπούς. 

Τι λέει ο Σύλλογος

Σε χθεσινή του ανακοίνωση, ο Σύλλογος επισημαίνει ότι «προσπαθεί να διασώσει τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της Πασχαλείου Σχολής, και να διαφυλάξει  τα πολύτιμα  -αλλά εγκαταλειμμένα στη φθορά- έγχαρτα μνημεία του κληροδοτήματος ‘’Αδελφών Πασχάλη’’ (σπάνιο αντίτυπο της Χάρτας του Ρήγα και βιβλία που χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα, δασκάλων του γένους  όπως ο Ευγένιος Βούλγαρης κλπ.), ώστε να παραμείνουν, συντηρηθούν και εκτεθούν, στον φυσικό και ιστορικό τους χώρο». 

Παράλληλα, παραπέμπει σε πρόσφατη απόφαση της πλειοψηφίας των μελών του  μέσω της οποίας, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «εκφράστηκε για πολλοστή φορά η βούληση της πλειοψηφίας (62,66%) και επικυρώθηκε  ο  από το έτος 1988 καταστατικός σκοπός του Συλλόγου μας για την δημιουργία στην Πασχάλειο Σχολή σύγχρονου μουσείου με σαφή εκπαιδευτικό προσανατολισμό και δημιουργία θέσεων εργασίας». 

Η πρόταση του Συλλόγου Καπεσόβου έχει πάρει τη μορφή επιστημονικής μουσειολογικής προμελέτης με την χρησιμοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας  και κατατέθηκε στο Δήμο Ζαγορίου, ο οποίος απάντησε δημόσια ότι εκκρεμεί ήδη πρόταση στο πρόγραμμα ‘’Αντώνης Τρίτσης’’ – ‘’Ελλάδα 1821- Ελλάδα 2021’’ ύψους 404.800 ευρώ για τον ίδιο σκοπό. Ωστόσο, όπως τονίζει, «ξαφνικά, μετά  από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε ΄΄πανηγυρικά’’ από την κεντρική και περιφερειακή πολιτική ηγεσία η ειλημμένη απόφαση ότι στο κτίριο θα στεγαστεί η έδρα (γραφεία - παρατηρητήριο) της UNSESCO  και η Πασχάλειος Σχολή θα χρησιμοποιηθεί ως γραφειοκρατικό κέντρο».

Οι ενστάσεις

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καπεσόβου διατυπώνει μία σειρά ενστάσεις σχετικά με την τελευταία αυτή απόφαση για την Πασχάλειο. Όπως αναφέρει, μεταξύ άλλων, στην ανακοίνωσή του, τροποποιείται αυθαίρετα το Διαχειριστικό Σχέδιο που υποβλήθηκε στην UNESCO για την ένταξη του Ζαγορίου στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς -Κατηγορία Πολιτιστικών Τοπίων, στο οποίο προβλέπεται η λειτουργία και επανάχρηση μνημείων αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, όπως σχολεία με συμβατές στην αρχική τους λειτουργία χρήσεις, στα οποία περιλαμβάνεται η  Πασχάλειος Σχολή. Επίσης, παραβιάζεται το άρθρο 24 του Συντάγματος καθόσον είναι ανεπίτρεπτη η μεταβολή της χρήσης των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς, ιδίως αν έχουν ενταχθεί στην UNESCO, με τρόπο διαφορετικό και μη παρεμφερή στον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν, ενώ παραβιάζεται και το άρθρο 109 καθόσον μεταβάλλεται αυθαίρετα ο σκοπός του κληροδοτήματος ‘’Αδελφών Πασχάλη’’.

Υπάρχει και το Δίλοφο!

Καταλήγοντας, ο Σύλλογος υπενθυμίζει πως στην αρχική πρόταση του Δήμου Ζαγορίου η πρόβλεψη για το κέντρο της UNESCO ήταν να εγκατασταθεί στο κτίριο του Αναγνωστοπούλειου Ιδρύματος στο Δίλοφο και στην Πασχάλειο Σχολή να ιδρυθεί μουσείο. Για το λόγο αυτό ανακατασκευάζεται το κτίριο στο Δίλοφο με κρατική επιχορήγηση, το οποίο σήμερα έχει αφεθεί ασκεπές, με κίνδυνο να υποστεί βλάβη το χειμώνα. Όπως αναφέρει, «με την αναιτιολόγητη μεταστροφή των αποφάσεων της πολιτικής ηγεσίας, πλήττεται  εκτός από το Καπέσοβο και το Δίλοφο το οποίο έχει μεγάλη ανάγκη αναζωογόνησης και πολιτιστικού οξυγόνου. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι αναγκαίο ούτε λειτουργικό, να συγκεντρώνονται πολλαπλές και διαφορετικής φύσης δράσεις σε ένα μόνο κτίριο (Πασχάλειος Σχολή) όταν στο κεντρικό Ζαγόρι υπάρχουν κενά και διατηρημένα κτίρια (π.χ. παλαιό Δημαρχείο Τσεπελόβου) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως γραφεία της UNESCO χωρίς να μεταβάλλεται ο πολιτιστικός τους χαρακτήρας».