Γεωλογικά μυστικά τα οποία παρέμεναν καλά κρυμμένα στα έγκατα σπηλαίων στην περιοχή της Κόνιτσας ανακάλυψαν και φέρνουν στο φως νέοι επιστήμονες οι οποίοι εισήλθαν σ’ αυτά και τα εξερεύνησαν, στο πλαίσιο ενός επιστημονικού εγχειρήματος με ελληνική μεν υπογραφή αλλά διεθνές ενδιαφέρον.

Η αποστολή επικεντρώθηκε στη μελέτη σπηλαίων που παρουσιάζουν ενδείξεις θειικής σπηλαιογένεσης, δηλαδή σπηλαίων που έχουν διαμορφωθεί από την επίδραση υδρόθειου και θειικού οξέος, τα οποία εντοπίζονται κυρίως στην περιοχή του ποταμού Σαραντάπορου. 

Οι ερευνητικές δραστηριότητες της ερευνητικής ομάδας περιλάμβαναν μετρήσεις αερίων (H₂S, CO₂, ραδόνιο), συλλογή γεωλογικών, μικροβιολογικών και περιβαλλοντικών δειγμάτων, τρισδιάστατη αποτύπωση με χρήση LiDAR, φωτογράφηση, εξερεύνηση και εγκατάσταση σταθμών μακροχρόνιας παρακολούθησης.

Στο πλαίσιο του εγχειρήματος τεκμηριώθηκαν για πρώτη φορά συγκεκριμένοι υπόγειοι σχηματισμοί σε δυσπρόσιτα σημεία του ορεινού τοπίου, ενώ εντοπίστηκαν ιδιαίτερες γεωχημικές συνθήκες σε συστήματα σπηλαίων που φαίνεται να σχετίζονται με τη γεωλογική ιστορία της περιοχής.

Η δράση, η οποία ονομάστηκε «Sulfur Caves – Epirus 2025», είχε και εκπαιδευτικό χαρακτήρα, με ενεργή συμμετοχή φοιτητών του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και νέων επιστημόνων, οι οποίοι εκπαιδεύτηκαν σε τεχνικές χαρτογράφησης, δειγματοληψίας και παρακολούθησης υπόγειου περιβάλλοντος. Παράλληλα, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, εφαρμόστηκαν πρακτικές συμμετοχικής επιστήμης με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχικότητας και της διάχυσης της επιστημονικής γνώσης στο ευρύτερο κοινό.

Η αποστολή

Η αποστολή πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υπό την επιστημονική καθοδήγηση των Δρ. Γεώργιου Λαζαρίδη και Δρ. Χρήστου Στεργίου, στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας με την Αναπτυξιακή Ηπείρου Α.Ε. – Α.Ο.Τ.Α. (ΗΠΕΙΡΟΣ Α.Ε.) που είναι ο  φορέας διαχείρισης του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Βίκου – Αώου και με τη συμμετοχή 21 σπηλαιολόγων από όλη την Ελλάδα. 

Συγκεκριμένα, συμμετείχαν οι: Βασιλείου Κωνσταντίνος, Γεωργοπούλου Ξένια, Διαμαντόπουλος Μανώλης, Δώρα Δέσποινα, Δρόσου Σοφία, Ιωάννου Αναστασία, Καΐσας Γιάννης, Κουντουράς Σωτήρης, Κούλελης Πρόδρομος, Λαγούδη Κατερίνα, Λαζαρίδης Γιώργος, Λαζοπούλου Τόνια, Νιαμούρης Κώστας, Οικονομέας Κώστας, Παπαδάκος Παναγιώτης, Παπαποστόλου Θόδωρος, Παπαϊωάννου Χαρητάκης, Παρσαλίδης Γιώργος, Πολυχρονιάδης Τάσος, Σταμούλης Κωνσταντίνος, Στεργίου Χρήστος, Σεμαλτιανός Νίκος, Τουφεξής Στέργιος και Χασιώτη Ήριννα.

Πρόκειται για έρευνα που εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική διεπιστημονικής προσέγγισης των ακραίων υπόγειων περιβαλλόντων της Ηπείρου, με στόχο την κατανόηση, την ανάδειξη και την προστασία των ιδιαίτερων γεωμορφών της περιοχής. Μεταξύ των τοπικών φορέων που έλαβαν μέρος στην αποστολή, πλην της «Αναπτυξιακή Ηπείρου Α.Ε.»  ήταν και το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.